Кіріспе

Ресейдегі Екінші дүниежүзілік соғыс ескерткіші.

Беймәлім сарбаздың қабірі – Екінші дүниежүзілік соғыста қаза болған совет әскерлеріне арналған соғыс ескерткіші. Оны архитекторлар Д. И. Бурдин, В. А. Климов, Ю. Р. Рабев және мүсінші Николай Томский жобалаған.

Тарих

2014 жылдың 3 желтоқсанынан бері Ресейде белгісіз жауынгерді еске алу күні тойланады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін миллиондаған орыс сарбазы жоғалып кеткен немесе қаза тапқан деп хабарланды. Ескерткіш 1967 жылдың 8 мамырында жұртшылыққа таныстырылды. 1997 жылы, 1997 жылғы 8 желтоқсандағы "1941-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысындағы совет халқының жеңісін мәңгі есте сақтау туралы" федералды заңға сәйкес, Кремль полкінің құрметті гвардиясы (бұрын Ленин мавзолейін күзеткен) Белгісіз жауынгердің қабірінде қайта жандандырылды. Күзеттің ауысу салтанаты әр сағат сайын өтеді.

Қалпына келтіру

Мемориалдық кешен бірнеше рет жаңартылды. Жеңіс күнінің 30 жылдығына дейін ескерткіш толыққанды түрде қалпына келтіріліп, түрлі элементтер қосылды; сол кезде Николай Томскийдің лавр бұтағы мен қаруы қойылды. Президент Дмитрий Медведевтің 2009 жылғы 17 қарашадағы жарлығымен ескерткішке «Елдік әскери даңқ ескерткіші» мәртебесі берілді. Сол жылы Президенттік істер жөніндегі басқарма кешеннің бастапқы келбетін сақтау мақсатында кең ауқымды реконструкция басталғанын хабарлады. Кейін әскери даңқ қалаларының аттары жазылған жаңа стела орнату жоспары жарияланды. Александровский бағына отты қайтару 2010 жылдың 23 ақпанында Дмитрий Медведевтің қатысуымен болды. Мемориалдық кешенді реконструкциялау сол жылғы Жеңіс күніне дейін аяқталды. 8 мамырда Ресей, Беларусь және Украина президенттері «Елдік әскери даңқ мемориалының» ашылу салтанатын өткізді.

Орналасқан жері

Қабір Мәскеудегі Александр бағында Кремль қабырғасында орналасқан. 1941 жылы Мәскеу шайқасында қаза тапқан белгісіз жауынгерлердің қалдықтары бастапқыда Зеленоград қаласындағы Ленинград тас жолының 40-шы шақырымындағы "Штыки" мемориалының жаппай қабіріне жерленді. Бұл соғыс кезінде неміс әскерлерінің Мәскеуге ең жақын келген жері болды. Шайқастың 25 жылдығын мерекелеу үшін 1966 жылдың желтоқсан айында бұл қалдықтар Кремль қабырғасына көшірілді.

Сыртқы келбеті

Қою қызыл порфирден жасалған ескерткіш лавр бұтағының қола мүсінімен және тудың үстіне қойылған жауынгердің қасқыр мүйізді шлемімен безендірілген. Ескерткіш алдында лабрадориттің шаршы алаңында бес қабырғалы жұлдыз орналасқан, оның ортасынан мәңгілік жалын шығады. Жалын "Имя твоё неизвестно, подвиг твой бессмертен" (көшіріп жазу: Imya tvoyo neizvestno, podvig tvoy bessmerten, "Сенің есімің белгісіз, ерлігің өлмейді") деген қола жазуды жарықтандырады. Мәңгілік жалынға арналған машақ Ленинградтан (қазіргі Санкт-Петербург) әкелінді, онда ол Марс алаңындағы Революция күресушілерінің ескерткішіндегі мәңгілік жалыннан тұтандырылды. Қабірдің сол жағында граниттен жасалған қабырғада "1941 – Отан үшін қаза тапқандарға – 1945" деген жазу бар. Қабырғаның оң жағында, жол бойында орналасқан, қою қызыл порфир блоктарында Ленинград, Киев, Минск, Сталинград, Одесса, Севастополь, Керчь, Новороссийск, Тула және Брест, Мурманск және Смоленск сияқты батыр қалалардың топырағы сақталған. "Сталинград" тақтасында 2004 жылдың қыркүйегіне дейін "Волгоград" деп жазылған. Осы ескерткіштердің оң жағында қызыл граниттен жасалған обелиск орналасқан, онда 40 "Әскери даңқ қалаларының" аттары төрт топқа бөлінген. Бұл ескерткіш 2010 жылдың 8 мамырында ашылды.