Кіріспе
Ағылшын экономисі және кеңес шпионы Соломон Адлер (6 тамыз 1909 – 4 тамыз 1994) Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қытайда АҚШ Қаржы министрлігінің өкілі болып жұмыс істеді. Адлер Уиттакер Чемберс және Элизабет Бентлилердің айтуынша, кеңес шпионы болған және 1950 жылы Қаржы министрлігінен кеткен. Бірнеше жыл Англиядағы Кембридж университетінде оқытудан кейін, ол Қытайға қайтып, 1960 жылдардан өмірінің соңына дейін аудармашы және экономикалық кеңесші болып жұмыс істеді. 1960 жылдардың басынан бастап Адлер Қытай Коммунистік партиясының маңызды органы – Халықаралық байланыс департаментімен де байланыста болды, оның функциялары шетелдік барлауды қамтиды.
Solomon Adler (August 6, 1909 – August 4, 1994) worked as U. S. Treasury representative in China during World War II. Adler was identified by Whittaker Chambers and Elizabeth Bentley as a Soviet spy and resigned from the Treasury Department in 1950. After several years teaching at Cambridge University in England, he returned to China, where he resided from the 1960s to his death, working as a translator and economic advisor. From the early 1960s, Adler was also affiliated with the International Liaison Department, an important organ of the Chinese Communist Party organ whose functions include foreign intelligence.
Ерте өмір
Соломон Адлер 1909 жылғы 6 тамызда Англияның Лидс қаласында дүниеге келген. Адлерлер отбасы еврей тегінен және бастапқыда Белоруссияның Карелиц қаласынан шыққан, 1900 жылы Лидске көшіп келген. Соломон Адлер он баланың бесіншісі болды; ең үлкені – Саул Адлер, ол Израильдегі белгілі паразитолог болды. Адлер Оксфордта және Лондон университетінде экономиканы оқыды. 1935 жылы зерттеулер жүргізу үшін Америка Құрама Штаттарына көшті.
Мансап
1936 жылы ол Works Progress Administration's National Research Project-те жұмысқа орналасты, бірақ көп ұзамай Қаржы департаментінің Ақша зерттеулері мен статистика бөліміне ауысты, онда ол Гарри Декстер Уайтпен келесі бірнеше жыл жұмыс істеді. Адлер 1940 жылы АҚШ азаматы болып натуралдасты. 1941 жылы ол Қытайға жіберілді, онда 1948 жылға дейін Қаржы министрлігінің өкілі болып қызмет етті. Соғыс жылдарында Қытайдан Қаржы министрі Генри Моргентау кішіге жолданған есептері кеңінен таралды және Американың Қытайға қатысты соғыс кезеңіндегі экономикалық саясатын қалыптастыруда маңызды рөл атқарды. 1949 жылы Адлер мемлекеттік қызметкерлердің адалдығын тексеруге түсті. Іс шешілмес бұрын ол қызметтен кетіп, Ұлыбританияға оралды, онда бірнеше жыл Кембридж университетінде оқытумен айналысты. АҚШ паспортының мерзімі біткеннен кейін, ол азаматтығынан айырылды. Адлер 1960-шы жылдардың басында Қытайға көшіп, Мао Цзэдунның еңбектерін ағылшын тіліне аудару тобының алдыңғы қатарында жұмыс істеді.
Кейінгі өмірі
1971 жылы АҚШ Қытаймен дипломатиялық қарым-қатынастарды қайта жаңартқанда Адлер АҚШ азаматтығын қайта алды. Ол 1994 жылғы 4 тамызда Пекинде қайтыс болды, туған күніне екі күн қалғанда 85 жасқа толуға тиіс еді.
Шымкенттік шұғыл
1939 жылы Уиттакер Чемберс Адлерді сол кездегі Мемлекеттік хатшының көмекшісі Адольф Берлеге Вашингтондағы жасырын коммунистік топтың, Ware тобының мүшесі ретінде таныстырды. Чемберс Адлердің Қаржы департаментінде Бас кеңесшінің кеңсесінде қызмет ететінін дұрыс анықтады, және Чемберстің айтуынша, Адлер АҚШ Коммунистік партиясына апта сайын есеп беріп тұрған. 1945 жылы Элизабет Бентли Адлерді Silvermaster тобының мүшесі ретінде көрсетті. 1948 жылы Вашингтон қаласындағы бұрынғы НКВД резиденты Анатолий Горский жазған хатта Адлер "Сакс" атты кеңестік агент ретінде танылды. Осы агент, "Sachs (Saks)" деп транслитерацияланған, Венона шифрларын шешуде Горский мен АҚШ Коммунистік партиясының басшысы Эрл Броудер екеуінің де Қытай коммунистері туралы ақпарат беруіне қатысты. АҚШ-тың тыңшылық топтарымен байланыста болғаннан бөлек, 1944 жылы Қытайда Қаржы департаментінің атташесі қызметін атқару кезінде Адлер Қытай коммунистік құпия агенті Чи Чао Тингпен және келесі жылы "Америка ісі" бойынша тұтқындалған Мемлекеттік департамент қызметкері Джон Стюарт Сервиспен бірге тұрды. Қаржы министрлігінің көмекші хатшысы Гарри Декстер Уайтпен және Қаржы министрлігінің ақша зерттеу бөлімінің директоры В. Фрэнк Коменмен бірге Адлер, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Қытайда бақылаусыз қалған инфляцияны тоқтатуға көмектесу үшін Қытай ұлтшылдарына 200 миллион долларлық алтын несие беру бағдарламасына қарсы күресті. 1943 және 1945 жылдар аралығында бағалар жылына 1000%-дан астамға өсті, бұл Ұлттық үкіметті әлсіретті. Инфляция коммунистердің Қытайда билікке келуіне ықпал етті, ал кейін Уайт, Коу және Адлер тұрақтандыру несиесіне кедергі келтіру арқылы инфляцияны қасақана тудырды деген айып тағылды. 1983 жылы жарық көрген қытайлық басылымда 1963 жылдан бастап Адлер Қытайдың Халықаралық байланыс департаментінде жұмыс істегені айтылды, бұл департамент Қытай Коммунистік партиясының құрамындағы және шетелдік барлауды қамтитын орган. Тарихшы Р. Брюс Крейгтің мәлімдемесіне сәйкес, Адлердің Бейжіңдегі пәтері осы Байланыс департаментімен қамтамасыз етілген, бұл департаменттің Адлердің жұмыс орны болғанын көрсетеді.