Кіріспе

Сальвадор Далидің суреті "La Desintegración de la Persistencia de la Memoria" немесе "Жадының тұрақтылығының ыдырауы" – испандық сюрреалист Сальвадор Далидің мақтаға салған суреті. Бұл суретшінің 1931 жылғы танымал "Жадының тұрақтылығы" туындысының 1954 жылғы қайта жандандырылуы болып табылады және 25,4 × 33 см көлемде. Алғашқыда "Өте боялған балық көзінің хромосомасы, Жадының тұрақтылығының үйлесімді ыдырауын бастауы" деп аталған бұл сурет 1954 жылы Нью-Йорктегі Карстерс галереясында тұңғыш рет қойылды.

Сипаттама

Бұл нұсқада түпнұсқадағы ландшафт суға батқан. Ыдырау су бетінің үстінде де, астында да болып жатқан оқиғаларды көрсетеді. Кадакес аймағы енді судың үстінде қалықтап тұр. Түпнұсқадағы жазықтық пен блок енді кірпіш тәрізді пішіндерге бөлініп, бір-біріне қатысты жүзіп, оларды ешқандай байланыс ұстамайды. Бұл материяның атомдарға ыдырауын көрсетеді, кванттық механика дәуіріндегі ашылу. Кірпіштердің артында алысқа қарай созылатын мүйіздер атомдық зымырандарды символдайды, ғарыштық тәртіпке қарамастан, адамзат өзінің жойылуына себеп болуы мүмкін екенін көрсетеді. Жұмсақ сағат ілінген, құрғақ зәйтүн ағашы да бөлшектенуге бастады. Дали үшін бұл сурет жаңа физиканың – бөлшектер мен толқындар түрінде болатын кванттық әлемнің символы болды. Түпнұсқадағы "Естелік тұрақтылығы" суреті Эйнштейннің салыстырмалылық теориясын бейнелейтіндей (бірақ Дали өзі осы теориямен байланысты екенін жоққа шығарды), уақыт пен кеңістіктің салыстырмалылығын көрсетеді. Бұл жаңа жұмыста кванттық механика ескі суретті "цифрландыру" арқылы бейнеленген. Дали ядролық физика мен дінге деген қызығушылығы оны басқа жаққа бұрғандықтан, "Естелік тұрақтылығының ыдырауы" арқылы сюрреализмге деген қызығушылығының азайғанын білдірді. Картина қазір Флорида штатының Санкт-Петербург қаласындағы Сальвадор Дали мұражайының меншігінде. Ол 2009 жылы Мельбурндағы Виктория Ұлттық галереясына тасымалданды және "Сұйық құштарлық" көрмесінде көптеген басқа Дали картиналарымен бірге қойылды.