Кіріспе

Америкалық физик және кеңес тыңшысы Уильям Перл (1920–1970), шын аты Уильям Мюттерперл, американдық физик және кеңес тыңшысы болған.

Өмірбаян

Нью-Йорк қалалық колледжінде оқып жүрген кезінде Перл Стайнметц клубына, Жас коммунист лигасының кампустағы бөлімшесіне қосылды, онда ол болашақ совет тыңшылары Юлиус Розенберг, Мортон Собелл және Джоэл Баррмен танысып, дос болды. Перл 1939 жылы инженерлік мамандық бойынша бітірді, ал 1940 жылы Вирджиния штатының Хэмптон қаласындағы Лэнгли әскери әуе базасының ғылыми-зерттеу орталығында Аэронавтика жөніндегі ұлттық кеңес комитеті (NACA) үшін жұмыс істей бастады. 1944 жылы Перл Кливлендке (Огайо штаты) Льюис ұшу қозғалтқыштары зертханасына ауысты. Екі жұмыс та Перлге кең көлемдегі құпия материалдарға қол жеткізуге мүмкіндік берді. NACA Перлді Колумбия университетіне физика ғылымы бойынша докторантураға оқуға жіберді. Колумбияда оқып жүргенде Перл Барр мен Альфред Сарант бұрын тұрған Мортон көшесіндегі пәтерде тұрды.

Мансап

Колумбияда докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Перл Кливлендке оралып, жоғары дыбыстық жылдамдықпен ұшуға қатысты реактивтік жетегі жобасымен айналысты. Перлге АҚШ Атом Энергия Комиссиясында қызмет етуге жақын еді, бірақ қауіпсіздік тексеруі кезінде оның коммунистер деп күдіктенген Барр мен Сарантпен байланысы анықталды.

Розенберг ісі

1950 жылдың шілдесінде Баррдың ниşanлысы Вивиан Глассман Перлді Кливлендте кездестіріп, оған 2000 доллар берді және Еуропаға баруға кеңес берді. Барр мен Саранттан өзгеше, Перл, мүмкін, өзінің мансабын сақтап қалуға үміттенгендіктен елден қашып кетпеуді шешті. ACLU адвокаты Реймонд Л. Уайз "80 Broad Street" мекенжайы бойынша Перлдің қорғаушысы болды.

Розенберг үлкен қазылар алқасы

Перл 1950 жылдың жазында Розенбергтің үлкен қазылар алқасының алдында пайда болып, Джулиус Розенберг, Мортон Собелл, Макс Элитчер, Энн Сидорович және Майкл Сидоровичпен қандай да бір қарым-қатынасы болмағанын мәлімдеді. 1950 жылдың 29 тамызында Уайз Перлге ынтымақтастық көрсетуді кеңес берді. 1951 жылдың 10 наурызында Уайз бен Перл ФБР агенттерімен кездесті; Уайз Перлдің оған "атап айтарлықтай төлем" жасағанын, ол ақының алдын ала төленгені екенін айтты. 1951 жылдың 15 наурызында Перл тұтқындалды. 1951 жылдың сәуірінде ФБР Уайзға Перлмен жалған куәлік беру мәселесі бойынша келісімге келмейтінін хабарлады. 1951 жылдың қыркүйегінде Уайздың ауруына байланысты үкімет сот процесін кейінге шегерді. 1952 жылдың желтоқсанында Уайз тағы да сот процесін кейінге шегеруді сұрады, себебі ол қыста Флоридада болады; судья 1953 жылдың ақпан айында сот процесін қайта бастауға шешім қабылдады. 1953 жылдың наурыз айында Уайз қайтадан сот процесін Уайз Флоридадан 1953 жылдың 21 сәуірінде оралғанға дейін кейінге шегеруді сұрады, әйтпесе Перлдің өзі сот процесін кейінге шегеруді сұрайтынын айтты. 1953 жылдың 26 наурызында үкімет 1953 жылдың 4 мамырында сот процесін қайта бастауға келісті. 1953 жылдың сәуір айының соңында қайтып келгеннен кейін Уайз "қатаң құпиялылық сақтап, Перл кінәсін мойындап, үкіметке тыңшылық ісі бойынша ынтымақтастық көрсетуі керек деп ойлайтынын" мәлімдеді. 1953 жылдың мамыр айының басында Уайз Перлдің әлі де ынтымақтастыққа дайын еместігін хабарлады. 1953 жылдың 4 мамырында АҚШ судьясы Томас Фрэнсис Мерфи (Хисс ісі бойынша мемлекеттік прокурор) жалған куәлік беру ісін Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің АҚШ округтік сотының судьясы Сильвестр Джей Райанға, 1953 жылдың 19 мамырында басталу үшін жіберді. Айыптаушылар Ллойд МакМахон мен Роберт Мартин, ал қорғаушылар Реймонд Л. Уайз және Стэнли Канавек болды.

Сот

Сотта үкімет Перлдің Джулиус Розенберг пен Мортон Собелді жас коммунистер лигасының мүшелері болған кезде танығанын немесе Хелен Элитчерді, Майкл Сидоровичті немесе Энн Сидоровичті танығанын біліп жасырғанын айтты. Уайз Перлдің қасақана өтірік айтпағанын дәлелдеді. Перл Вивиан Глассманның Розенбергтің аты жазылған қағазды қалай бергенін немесе оның болған-болмағанын түсіндіре алмады, себебі Перл сол қағазды жойды. Ол Собелдің өзін жұмысқа ұсыну үшін неге пайдаланғанын да түсіндіре алмады. Содан кейін Уайз Перлдің бұрынғыда жауап беруге ерікті түрде келгенін, айыпталушы ретінде емес және ант бермейінше келгенін мәлімдеді. 1953 жылғы 26 мамырда Уайз қорытындысында Перл жауап берген кезде берген жауаптарының дұрыс деп сенгенін айтты. Мысалы, ол Собеллді "жақын танымаймын", яғни "жақын араласқан емеспін" деп шындығын айтты, оны мүлдем танымағанын емес. Хелен Элитчердің куәлігіне қатысты Уайз соттың одан тек оның күйеуі Макс Элитчердің, коммунист және жалған куәлік беруге бейім адамның куәлігін растауын күте алатынын айтты. Перлдің жалған куәлік беруге себебі болмады; Уайз төрт жалған куәлік айыбынан ақталуды сұрады. 1953 жылғы 22 мамырда Перл Розенберг пен Собеллмен "таныстығы мен байланысы" туралы өтірік айтқаны үшін екі жалған куәлік бойынша кінәлі деп танылды (ал қалған екі айыптан ақталды). Перл Нью-Йорк қамау орындарында бес жылдық екі мерзімге сотталды.

Ағаш

Перл 14 КГБ хабарламасында есімдері тіркелген, олар Венона жобасы аясында шифрланған, бұл британдық-американдық барлау операциясы, "Гном" және "Яков" кодолық аттарымен. 1944 жылдың 14 қыркүйегінде жазылған хабарда Перлдің "Вестингхаус" реактивті қозғалтқышын құрастыру туралы ақпары үшін 500 долларлық сыйақы сұралады. Джон Эрл Хейнс және Харви Клер оның ұсынған деректері Кеңес Одағына Корея соғысында қолданылған МиГ-15 истребителінің ерекше құйрық қанатын жасауға көмектескен болуы мүмкін деп санайды.