Кіріспе

Темір жол көлігін айналдыруға арналған тік бұрылыс немесе кері бұрылыс (Солтүстік Америка терминологиясы) темір жол көлігіне немесе пойызға бағытын өзгертуге, маневр жасау немесе тоқтату қажеттілігінсіз мүмкіндік береді. Тік бұрылыстар жолаушылар пойыздары мен бірыңғай жүк пойыздары үшін пайдалы болуы мүмкін. Тік бұрылыстар трамвай және көше трамвай жүйелерінде кең таралған. Көптеген трамвай және көше трамвай жүйелері тек бір жағында есігі және тек бір басында басқару құралдары бар бір жақты көліктерді пайдаланады. Бұл жүйелер артқы вагонында басқару құралдары жоқ тіркемелерді де тарта алады, сондықтан маршруттың әр аяғында айналу қажет.

Тарих

Балондар тұңғыш рет трамвай және кейін метро желілерінде пайда болды. 1960 жылдарға дейін олар жүк тасымалдау теміржолдарында кеңінен қолданылмады, сол кезде Британдық теміржолы жүйесін жаңғырту аясында шахталардан электр станцияларына және қайта кері бағытта вагондарды тікелей тасымалдайтын (MGR) көмір пойыздары енгізілді.

Трамвай жолдары

Сиднейдің бұрынғы трамвай жүйесінде 1881 жылдан бастап 1961 жылы екінші буын жүйесі жабылғанға дейін айналымдар қолданылды. Бастапқыда Сидней жүйесі бір жақты бу трамвайларымен жұмыс істеді; кейін 1890 жылдардан бастап екі жақты электр трамвайларымен. Сиднейдің орталық бизнес-аймағында (CBD) және басқа да ең жұқ жүйелерде, мысалы, шығыс қала маңындағы желілерде, айналымдар жолдардың бұрылу мүмкіндігін арттырды, сондықтан олар айналымды желілерге айналдырылды. Сидней жүйесі айналымдарды пайдаланатын трамвай жүйесінің алғашқы мысалы болды және 1997 жылға дейін (үшінші буын жүйесі) оларды салуды жалғастырды. Кейін 19 ғасырда айналымды трамвай желілері АҚШ-тағы жүйелерде де пайда бола бастады, көп ұзамай бір жақты трамвайлармен айналымды жұмыс Солтүстік Американың көптеген трамвай жүйелерінде кеңінен қолданыла бастады. Еуропалық жүйелердің көпшілігі 20 ғасырдың басында айналымды жұмысқа көшті, сондай-ақ көпшілігі бір жақты трамвайларды қабылдады. Айналымдар Азия, Оңтүстік Америка және Жаңа Зеландиядағы, сондай-ақ Сиднейден басқа Австралияның басқа жүйелерінде де қолданылды. Бір жақты трамвайлармен айналымды жұмыс әлі де әлемдегі трамвайды пайдаланудың басым әдісі болып табылады, бірақ соңғы кезде екі жақты трамвайлармен жаңа, әдетте кішкентай, соқпақ жүйелер де салынуда.

Қолданылуы

Баллонды циклдер бір ұшты трамвай жүйелерінде кеңінен қолданылады. Әдетте, терминалдарда орналасқан, цикл бір блок айналасындағы бір бағытты жол болуы мүмкін. Бір ұшты трамвайлардың тек бір жағында кабинасы және есіктері болады, бұл оларды арзанрақ етеді және жолаушыларға көбірек орын ұсынады. Екі ұшты трамвай жүйелерінде баллонды циклдер міндетті емес, бірақ олар тұйық терминалдарға қарағанда жоғары айналымдық қабілетті қамтамасыз ете алатындықтан қолданылуы мүмкін. Баллонды циклдер желінің өткізу қабілетін арттырады (көбірек трамвайдың жылдам айналымын қамтамасыз етеді) және төмен бағасы мен көбірек орын саны сияқты бірнеше артықшылықтары бар бір ұшты трамвайларды пайдалануға мүмкіндік береді. Дегенмен, екі ұшты трамвайлар да баллонды циклдердің өткізу қабілетінің артықшылықтарынан пайда көреді. Кейде, локомотивтер мен вагондардың екі жағындағы тозуды теңестіру үшін көлбеуі тік және қисындары күрделі желілерде пойыздарды кері бұру үшін баллонды циклдер қолданылады. Мұндай баллонды цикл Бич Форест қаласында Колактан Кроузға дейінгі Виктория темір жолының 610 мм (2 фута 6 дюйм) желісінде салынған.

Шешімдер

Көптеген шарық циклдері бар жүйелерде, байланыстырғыштар мен тежегіш шлангілер екі жақты жасалған. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Ньюкасл қаласындағы Кораганг сияқты көмір порттарында шарық циклдерінің ішкі кеңістігі көмірді ысырапқа кетпеу үшін сақтауға пайдаланылады. Сидней Олимпиадалық паркіндегі Олимпиадалық парк станциясында платформалардың алды тік болуы үшін платформалар орналасқан жердегі цикл тегістелген. 1914 жылы Чаринг-Крост (Эмбаркмент) станциясындағы цикл ашылғаннан кейін (1926 жылы қазіргі Кеннингтон циклымен алмастырылды), вагондардың соңғы бөліктері "А" немесе "В" әріптерімен белгіленді (кейіннен, доңғалақ сатылары әріптермен белгіленгенде, "В" соңғы бөліктері жанындағы доңғалақ сатысына сәйкес "D" әрпіне өзгертілді), егер жалғастырылатын соңғы бөліктері бірдей әріпке ие болса, вагондарды біріктіруге рұқсат берілмеді. Golders Green депосында (желінің екінші шетінде) вагондардың бағыты теңгерімсіз болған жағдайда пайдалану үшін айналмалы платформа орнату қажет болды. Нью-Йорк метросының бұрынғы Оңтүстік Фери станциясы пойыз рельстердегі ауыстырғышты іске қосқанда вагон есігіне дейін созылатын саңылау толтырғыштарды пайдалану арқылы вагон есігінің қаупін шешті. Ескі станция 2009 жылы жабылды, бірақ 2013 және 2017 жылдар аралығында "Сэнди" дауылынан жаңа станция зақымдалғандықтан қайта ашылды.