Кіріспе
Yarra Trams – Австралияның Мельбурн қаласындағы трамвай желісінің операторы. Ол VicTrack компаниясына тиесілі және Виктория аймақтық көлік департаменті Yarra Trams компаниясына жалға берген. Қазіргі франшизаны Keolis Downer басқарады. 2014 жылдың мамыр айына дейін Yarra Trams 487 трамвайды 26 трамвай маршруты бойынша, сондай-ақ тегін City Circle туристік трамвайын 1763 трамвай аялдамасында пайдаланған. 250 км (155,3 миль) екі рельстік жолы бар Мельбурн трамвай желісі әлемдегі ең ірі трамвай желісі болып табылады. 2015/16 жылдары Мельбурн трамвайларымен 203,8 миллион сапар жасалды, трамвайлар жылына 24,8 миллион километрден астам қашықтықты жүрді. Yarra Trams әр аптада 31 400 жоспарланған трамвай рейсін орындайды, нәтижесінде трамвайлар күніне шамамен 20 сағат бойы жұмыс істейді, ал желіні күтіп ұстау және тазалау жұмыстарын тәулік бойы жұмыс істейтін қызметкерлер тобы жүзеге асырады.
Yarra Trams is the trading name of the operator of the tram network in Melbourne, Australia, which is owned by VicTrack and leased to Yarra Trams by the Victorian Department of Transport and Planning. The current franchise is operated by Keolis Downer. As at May 2014, Yarra Trams operate 487 trams, across 26 tram routes and a free City Circle tourist tram, over 1,763 tram stops. With 250 km (155.3 mi) of double track, Melbourne's tram network is the largest in the world. In 2015/16, 203.8 million journeys were taken on Melbourne's trams, with trams traveling more than 24.8 million kilometres annually. Each week Yarra Trams operates 31,400 scheduled tram services, which results in trams operating for approximately 20 hours per day and a team of 24 hour operations staff completing network maintenance and cleaning.
Тарих
1997 жылдың қазан айында жекешелендіруге дайындық аясында Қоғамдық көлік корпорациясының трамвайларын пайдалану қызметі екі шаруашылық бірлікке – Swanston Trams және Yarra Trams-қа бөлінетіні жарияланды. Бөлу 1998 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енді.
TransdevTSL
MetroLink Victoria Pty Ltd, Transfield Services (50%), Transdev (30%) және Egis (20%) бірлескен кәсіпорны 1999 жылдың 29 тамызынан бастап Yarra Trams қызметтерін қабылдау үшін сәтті бәсекеге түсті. 2000 жылы Transdev компаниясы Egis-тің үлесін сатып алды. MetroLink Victoria 2007 жылы TransdevTSL құрамына кірді. Бірлескен кәсіпорын 23 W, 31 Z3, 28 A1, 42 A2, екі B1 және 55 B2 класындағы трамвайларды иемденді және 10 бағыт пен төрт депоны басқаруды қолға алды: Камбервелл, Шығыс Престон, Кью және Саутбанк. 2000 жылдың наурыз айында жасыл және көк жолақты, сұр юбкасы бар жаңа ақ түсті бояуы енгізілді. National Express (желінің екінші бөлігін басқарған) қаржылық шарттарды қайта келісе алмағандықтан M>Tram франшизасын қайтарғаннан кейін, мемлекеттік билік оны уақытша басқаруға алды. 2003 жылдың мамыр айында мемлекеттік үкімет екі желіні де басқаратын бір компания құруды жоспарлап, TransdevTSL компаниясымен осы компанияны басқару мәселесін келісіп жатты. 2004 жылдың ақпан айында келісімге қол жеткізілді және желілер 2004 жылдың 18 сәуірінде Yarra Trams бренді астында біріктірілді.
Кеолис төмендеуі
Франчайзингке келесі тендер жарияланғанда, Transdev TSL және Keolis Downer тендерге қатысуға іріктелді. 2009 жылдың маусым айында франшиза Keolis Downer компаниясына берілді, ал жаңа франшиза 2009 жылдың 30 қарашасында күшіне енді. Yarra Trams бренді сақталды. Keolis Downer жаңа Yarra Trams логотипімен қатар, сары есіктерді көрсететін жаңа сыртқы бояуды (ливреяны) енгізді. 2017 жылдың қыркүйегінде франшизаның 2024 жылдың қарашасына дейін ұзартылатыны, бірақ талаптар қататылатыны туралы хабарланды.
Флот
2019 жылдың қаңтарына қарай, парк сегіз деподан жұмыс істейтін 450-ден астам W, Z3, A1, B2, C1, C2, D және E класындағы трамвайлардан тұрады. 2001 жылдың қазан айында Yarra Trams компаниясы Box Hill-ге дейінгі желінің кеңейтілуін толықтыру мақсатында негізінен 109-шы бағытта жүретін 36 Alstom Citadis C класындағы трамвайдың біріншісін алды. 2004 жылы M>Tram компаниясын сатып алған кезде Yarra Trams 39 D класындағы Siemens Combino трамвайларын иеленді және тағы 20 трамвайдың жеткізілуін бақылады, олар әлі тапсырыста. Олар VicTrack емес, Commonwealth Bank-тен жалға алынған. Heritage W класындағы трамвайлар қатаң түрде City Circle туристік бағытында ғана жүреді. Бұл трамвайлардың тежеу жүйесіндегі мәселелерге байланысты бірнеше өзгерістерге ұшырауы себепті, олардың қолданылуы шектеулі, бұл қазіргі заманғы трамвайлардың жұмысына кедергі келтірмеу үшін жасалған. 2003 жылы Yarra Trams "Аполлон" деп аталған отыру орналасуын сынақтан өткізді. Сынақ кезінде B класты трамвайдан 30 орын алынып, алынған орындар Citadis трамвайларында кездесетін "арқалықтармен" ауыстырылды. Бұл сағаттардағы қысылған бағыттарда тұрып саяхаттайтын жолаушылардың сыйымдылығын арттырды. Тағы он трамвай күрделі жөндеу кезінде осы отыру орналасуын алды. Bombardier Transportation компаниясы 90 E класты трамвайды жеткізіп жатыр, Dandenong қаласынан. 2023 жылдың 8 ақпанына қарай, Bombardier Transportation компаниясы жасаған 100 Flexity 2 трамвайына тапсырыс берілді және олар 2022 жылы өндірілді. Олар 3 вагонды трамвайлар болады.
Билеттер шығару
Яра трамвайлары, Мельбурн қаласындағы қоғамдық көліктің басқа операторлары сияқты, Public Transport Victoria туымен жұмыс істейді және myki билет жүйесін пайдаланады. Metcard билеттері 2012 жылдың желтоқсанынан бері трамвайларда қабылданбайды, ал тек монетаға арналған Metcard билет машиналары мен валидаторлары алынып тасталды. Билет машиналарының орнына орындықтар орнатылды. Бүкіл трамвай желісі қазір myki смарт-картасымен жол ақысын жинау жүйесіне көшті, жолаушылар жолға отырғанға дейін жарамды myki картасын сатып алып, қаражатын толтыруы керек, әйтпесе 238 долларға дейін айыппұл салынады. Myki карталарын барлық қызмет көрсететін теміржол станцияларынан және myki логотипі бар сауда орындарынан, соның ішінде барлық 7 Eleven дүкендерінен сатып алуға болады. Оларды трамвай ішінде сатып алуға немесе қаражатын толтыруға болмайды. Барлық трамвай бағыттары толығымен 1-аймақта жүреді. Дегенмен, 75, 86 және 109 бағыттары қала шетіндегі бағыттарының соңында 1/2 аймағының араласу аймағына кіреді. Егер жолаушы сапарын 1/2 аймағының араласу аймағында толығымен бастап, сонда аяқтаса, олар сәл төмен бағамен жол ақысын төлей алады. Егер сапардың кез келген бөлігі 1-аймақта болса, жолаушыға жолдан түскенде картаны тігізудің қажеті жоқ, себебі жол ақысы автоматты түрде есептеледі. 1-аймақтағы сапар үшін жолдан түскенде картаны тігізудің қажеті жоқ, бұл басқа жолаушыларға және трамвай желісінің уақтылы жұмыс істеуіне кедергі келтіруі мүмкін. Егер жолаушылар тек тегін трамвай аймағында жүрсе, myki картасын тігізудің қажеті жоқ.
Желілерді кеңейту
Жекешелендіруден кейін трамвай желісі бірнеше кеңейтулер нәтижесінде ұлғайды. Желіге қолжетімділік те жақсартылды, 2014 жылдың қаңтарына дейін 360 аялдама салынды. 2000 жылдың наурыз айында қызметтер жаңа Мельбурн Доклендс аймағына дейін кеңейтілді. Содан бері Ла Троб және Флиндерс көшелерін Доклендс арқылы байланыстыратын желі, сондай-ақ 2005 жылдың қаңтарында ашылған Доклендс драйв бойымен НьюКейге дейінгі тағы бір кеңейту салынды. 109-бағыт 2003 жылдың мамырында Монт-Альберттен Бокс-Хиллге дейін ұзартылды. Бокс-Хиллге дейінгі кеңейту Бокс-Хилл мен Балвин, Кью және Ричмонд сияқты қала маңындағы елді мекендер арасында тікелей байланыс жасады. 2005 жылдың шілдесінде 75-бағыттың Бурвуд-Исттен Вермонт-Саутқа дейінгі ұзартуы ашылды. 2018 жылдың сәуірінде мемлекеттік үкімет Каулфилдтен трамвай желісін кеңейту туралы хабарлады. 18 км (11,1 миль) ұзындығындағы кеңейту Чадстоун, Монаш университеті, Уэверли Парк және Роувиллді қамтиды. Мемлекеттік үкімет маршрутты жоспарлау үшін 3 миллион доллар бөлді, жоспар екі кезеңде жүзеге асырылады.
Трамвай ойлау
Yarra Trams – VicRoads-пен бірлескен Think Tram бағдарламасының серіктесі, мақсаты – трамвай қателеу уақытын және сенімділігін арттыру. Виктория үкіметімен бірлесіп, трамвайлардың уақтылы келу мақсатына қол жеткізуіне көмектесетін бірнеше шаралар қолға алынды. Оларға трамвайларға жол сигналында басымдық беретін «Т-шырақтар», сондай-ақ, уақытша және тұрақты трамвай жолақтары жатады. Уақытша трамвай жолақтары көбінесе тек жүк көлемі жоғары сағаттарда қолданылады, мысалы, 6-бағыт бойындағы Хай-стритте. Көлік құралдары белгіленген уақытта кедергіден қашу немесе оңға бұрылу үшін ғана уақытша трамвай жолағына кіре алады; тіпті сонда да, егер олар екі бағыттан да келе жатқан трамвайды тоқтатпаса, заң бойынша жолаққа кіруге рұқсат етілмейді. Кедергіден қашу немесе оңға бұрылу үшін жолақта болу мерзімі 50 метрмен шектеледі, одан кейін көлік құралы жолақтан толығымен шығуы керек. Тұрақты трамвай жолақтары көбінесе автомобильдердің трамвай жолына өтуін физикалық түрде болдырмау үшін көтерілген жиектермен жабдырылады. Мұндай жиектердің мысалдарын Спенсер көшесінде, Карлтон қаласындағы Суонстон көшесінде және Сент-Килда қаласындағы Фицрой көшесінде көруге болады. Көлік құралдары кедергіден қашу үшін ғана тұрақты трамвай жолағына кіре алады; тіпті сонда да, егер олар екі бағыттан да келе жатқан трамвайды тоқтатпаса, заң бойынша жолаққа кіруге рұқсат етілмейді. Кедергіден қашу үшін жолақта болу мерзімі 50 метрден аспауы керек, одан кейін көлік құралы жолақтан толығымен шығуы керек. Кейбір жолақтар мұны тек белгілі бір жерлерде немесе жиектердегі үзілістерде ғана рұқсат етеді. Көтерілген жиектерді басқаша кесіп өту көлік құралына ауыр зақым келтіруі мүмкін.
Қараңғы қарақұйрықтан сақ болыңыз
2011 жылдың мамыр айында Yarra Trams трамвай қозғалысы туралы хабардарлықты арттыру мақсатында "Beware The Rhino" қауіпсіздік науқанын іске қосты. Науқан трамвайдың қаупін носорогтардың жүгірісімен салыстырады, адамдар трамвайдың жолына шығу арқылы өзін қауіпке тікелей ұшырататынын назарға салады. Бұл науқан шығармашылық саласындағы бірнеше сыйлыққа ие болды және 2013 жылы жаңа бағытқа бұрылды.
Көліктік интеграциялау туралы заң
Викторияда көлік саласындағы басты заң – 2010 жылғы Көліктік интеграция туралы заң. Ол Көлік департаментін Викторияның көлік жүйесі үшін интеграциялық агенттік ретінде бекітеді. Заң сондай-ақ, қоғамдық көлік қызметтерін ұсынуға жауапты мемлекеттік органдардың міндеттемелерін анықтайды, атап айтқанда, Қоғамдық көлікті дамыту органының (PTDA) міндеттемелерін. PTDA Көліктік интеграция туралы заңға сәйкес, көлік операторларымен теміржол және автобус қызметтерін ұсыну бойынша келісімдер жасауға құқылы. Ол бұл өкілеттікті Мельбурнда трамвай қызметтерін ұсыну үшін Yarra Trams компаниясымен келісім жасау үшін пайдаланды. Сонымен қатар, Көліктік интеграция туралы заң VicTrack компаниясын құрды, ол мемлекеттік теміржол желісі мен оған қатысты инфрақұрылымға иелік етеді. Тағы бір маңызды заң – 1996 жылғы Теміржол басқару туралы заң. Ол теміржол операторларына өкілеттік береді және мемлекеттік теміржол желісіне қол жеткізу жүйесін қарастырады. 1983 жылғы Көлік (сәйкестік және әртүрлі) туралы заң да қоғамдық көлікке қатысты маңызды заң болып табылады және қауіпсіздік, билеттеу және жайлылыққа қатысты бірқатар құқық бұзушылықтарды қамтиды.
Темір жол қауіпсіздігі туралы заң
Мельбурндағы теміржол көлігі операцияларының қауіпсіздігі 2006 жылғы Теміржол қауіпсіздігі заңымен реттеледі, ол барлық коммерциялық жолаушылар тасымалына қолданылады. Бұл заң барлық теміржол саласының қатысушылары үшін қауіпсіздік міндеттерін қамтитын құрылымды белгілейді және инфрақұрылым мен пойыз паркін басқаратын операторлар операцияларды бастамас бұрын аккредиттеу алуларын талап етеді. Аккредиттелген операторлар өздерінің қызметін басшылыққа алатын қауіпсіздік басқару жүйесіне ие болуы керек. Теміржол қауіпсіздігі заңымен құрылған қауіпсіздік схемасына қолданылатын санкциялар 1983 жылғы Көлік (сәйкестік және әртүрлі) заңында қамтылған. Мельбурн теміржол жүйесінің қауіпсіздігін реттеуші, соның ішінде трамвайлар – Көлік қауіпсіздігі директоры (Transport Safety Victoria деген атпен сауда жасайды), оның кеңсесі 2010 жылғы Көлік интеграциясы заңымен құрылған.