Жован Лукич: Футбол өмірі мен жетістіктері

Кіріспе

Jovan "Джон" Лукич (серб. Јован "Џон" Лукић, Jovan "Džon" Lukić; 11 желтоқсан 1960 жылы туған) – ағылшын футбол жаттықтырушысы және бұрынғы кәсіби футболшы. 1978 жылдан 2001 жылға дейін қақпашы ретінде ойнады және кәсіби карьерасының барлық кезеңін «Лидс Юнайтед» және «Арсенал» клубтарында өткізді, екі клубтың құрамында да екі рет ойнап, барлығы 596 лигалық матч өткізді. Ол Премьер-лигада ойнады, Лига кубогы мен Бірінші дивизионды жеңіп алды. «Арсеналдағы» алғашқы кезеңінде 1997–98 маусымда Премьер-лига мен ФА кубогын жеңіп алған команданың құрамында болды, бірақ медаль алуға жеткілікті ойын ойнамады, алайда 1999 жылғы қайырымдылық қалқанының жеңісінде құрамада болды. «Лидстегі» жетістіктеріне 1992 жылы Бірінші дивизиондағы тағы бір жеңіс және келесі жаздағы қайырымдылық қалқаны кірді. Ол Англияның U21 және Англияның B құрамаларына шақырылған.

Клубтық мансап

Лукич мектеп оқушысы кезінде «Лидс Юнайтед» клубына қосылды. Ол Дэвид Харвиден тәлім алды және оны алғашқыда 1979 жылғы 3 қазанда «Валеттаға» қарсы УЕФА кубогының бірінші раундының екінші ойынында, содан кейін 1979 жылғы 13 қазанда «Брайтон мен Хов Альбионға» қарсы лига матчында алмастырды. «Элланд Роуд» командасы үшін 165 ойын өткізді. Трансфер сұранысын бергеннен кейін, Лукич 1983 жылдың шілдесінде 75,000 фунт стерлингке «Арсеналға» көшті, Пат Дженнингстің ұзақ мерзімді ізбасары ретінде. 1984 жылдың наурыз айында Дженнингс «Ковентри Ситиге» қарсы «Хайфилд Роудта» жарақат алды, Лукич төрт ойынға қатысты және 1984 жылғы 7 сәуірде «Хайбериде» «Сток Ситиге» қарсы өткен матчта 3:1 есебімен жеңіске жетіп, дебют жасады. Келесі маусымда, 1984/85 жылы, Хэллоуин күні, 1984 жылғы 31 қазанда Дженнингс «Оксфорд Юнайтедке» қарсы Лига кубогында нашар ойын көрсетті, нәтижесінде «Арсенал» 3:2 есебімен жеңіліске ұшырады. Дженнингс бір ойынға шеттетілді, ал Лукич оны алмастырды. Дженнингс келесі үш ойынға оралғанмен, Лукич қайтадан негізгі құрамға енді және маусымның қалған бөлігінде барлық ойындарда ойнады, бірінші нөмірлі қақпашы орнын берік ұстады. 1985/86 маусымда Лукич барлық турнирлерде үш ойынды ғана өткізіп алды, ал 1986/87 маусымда алғашқы жүлделі медалін жеңіп алып, «Ливерпульге» қарсы Лига кубогының финалында жеңіске жетті. 1987/88 маусымда Лукич «Арсеналдың» барлық 52 матчында ойнады, соның ішінде Лига кубогын қорғау үшін «Уэмблиде» «Льютон Таунға» қарсы өткен қайтымды матчта, бірақ «Арсенал» жеңіліске ұшырады. Алайда, 1988/89 маусымда Лукич пен «Арсенал» үшін жақсы күндер келді, «Арсенал» «Ливерпульге» қарсы өткен ойынның соңғы минутында чемпиондық атақты жеңіп алды. Лукич осы маусымдағы барлық ойынның әр минутында ойнағандықтан, бұл жеңіске толыққанды үлес қосты. 1989/90 маусымы Лукичтің клубтағы алғашқы кезеңінің соңғы маусымы болды. Үшінші маусым қатарынан ол «Арсеналдың» барлық матчында ойнады. «Ганнерс» сапында 277 ойын өткізгеннен кейін, Лукич «Лидске» қайта оралды. 1990 жылдың мамырында ол ең қымбат трансфер рекордын жаңарта отырып, қартайып бара жатқан Мервин Дейді алмастырып, тағы 265 ойын өткізді. Лукич 1991/92 маусымда екінші лига титулын жеңіп алды, ал 1995/96 маусымда Лига кубогында күміс жүлдегер атанды, онда «Лидс» «Уэмблиде» «Астон Вилладан» жеңіліске ұшырады. Бас жаттықтырушы Ховард Уилкинсон 1996 жылдың жазында Найджел Мартинді «Кристал Пэластан» сатып алды, ал Лукич 1996 жылдың шілдесінде «Арсеналға» тегін трансфер бойынша қайта оралды. «Лидс Юнайтед» Лукичтің екі командасы, «Лидс Юнайтед» және «Арсенал» арасындағы сырттай матчты 1996 жылғы 31 тамызда «Элланд Роудта» өткізді, онда ол «Арсенал» сапында бірінші таймда, ал «Лидс» сапында екінші таймда ойнады. Дэвид Сименнің дубликаты ретінде ол 1996/97 маусымда 15 лига матчында қақпашы ретінде ойнады, бірақ 1997 жылы Алекс Маннингердің келісімен үшінші нөмірлі қақпашыға төмендеді. Алайда, Маннингер жарақат алғаннан кейін, Лукич «Арсеналдың» 2000 жылғы УЕФА кубогының финалында «Галатасарайға» жеңілген кезде құрамада болды, нәтижесінде күміс жүлдегер атанды. 2000 жылы клубтың басқа қақпашылары жарақат алғаннан кейін ол қысқа уақытқа негізгі құрамға оралды, төрт ойын өткізді. Осы төрт ойынның соңғысы, «Дерби Каунтиге» қарсы матч, оның 40 жасқа толуына бір ай қалғанда өтті; тағы бір ойын, 2000 жылғы 17 қазанда «Лациоға» қарсы матч, оны сол кезде УЕФА Чемпиондар Лигасы матчына қатысқан ең қарт ойыншы етті. 2001 жылы ол карьерасын аяқтады және қазір жарты күндік жаттықтырушы болып жұмыс істейді.

Lukic signed for Leeds United as a schoolboy. He learnt from David Harvey and replaced him, initially in a UEFA Cup Round One, Second Leg, tie against Valletta 3 October 1979, and then in the League at Brighton & Hove Albion on 13 October 1979 and went on to play 165 games for the Elland Road side. After making a transfer request, Lukic moved to Arsenal in July 1983 for £75,000, as a long term replacement for Pat Jennings. In March 1984 Jennings was injured playing against Coventry City at Highfield Road and Lukic came into the side for four games, making his debut on 7 April 1984 against Stoke City at Highbury in a 3–1 win. The following season, 1984–85, on Halloween night 31 October 1984 Jennings had a bit of a horror show against Oxford United away in the League Cup, where Arsenal got knocked out 3–2, and Jennings got dropped for one game and Lukic came in to replace him, and though Jennings returned for the next three games, Lukic came back into the side and played every game for the rest of the season, nailing down the number one keepers spot. In 1985–86 Lukic missed just three games in all competitions and in 1986–87 he clinched his first winners medal and won the League Cup Final against Liverpool. In 1987–88 Lukic was ever present playing in all 52 matches Arsenal played that season including the return trip to Wembley against Luton Town to defend the League Cup, but Arsenal lost. However, there were better days to come for Lukic and Arsenal in 1988–89, where Arsenal won the title in the last minute of the game against Liverpool. Lukic played his full part in it as he played every minute of every game that season. 1989–90 was Lukic's last season in his first spell at the club. For the third season in a row he played in every single Arsenal match. Having played 277 times for the Gunners, Lukic rejoined Leeds. He became their most expensive signing in May 1990, to replace the ageing Mervyn Day, playing a further 265 times. Lukic won a second League title in 1991–92 and a runners up medal in the League Cup in 1995–96 where Leeds lost to Aston Villa at Wembley. Manager Howard Wilkinson signed Nigel Martyn from Crystal Palace in the summer of 1996 and Lukic rejoined Arsenal on a free transfer in July 1996. Lukic was granted a Testimonial by Leeds United and his two teams, Leeds United and Arsenal, met at Elland Road on 31 August 1996, in which he played for Arsenal in the first half and Leeds in the second half. As deputy to David Seaman, he played 15 league games in 1996–97 as cover, but after the signing of Alex Manninger in 1997 he stepped down to No. 3. However, with Manninger injured, Lukic was on the bench for Arsenal's 2000 UEFA Cup final loss to Galatasaray, earning him a runners up medal. In 2000, after a series of injuries to the club's other 'keepers, he made a brief return to the first team, playing four times. The last of these four games, against Derby County, was a month shy of his 40th birthday; another one of these, a match against Lazio on 17 October 2000 made him, at the time, the oldest player ever to take part in a UEFA Champions League match. He retired in 2001 and now coaches part time.

Халықаралық мансап

1980 жылдары Лукич сол кездегі Югославия құрамасының назарын аударды, олар оған олар үшін ойнау мүмкіндігін ұсынды. Ол Англия құрамасына қатысудан бас тартты. Лукич жастар және 21 жасқа дейінгі Англия құрамаларында ойнағанымен, ересектер құрамасы сапында ешқашан ойын өткізбеді. 1990 жылдың 11 желтоқсанында ол Англияның "Б" құрамасына Алжирге қарсы Алжирде өтетін ойынға шақырылды және ол "Кристал Пэлас" клубында ойнаған Найджел Мартиннің орнына екінші таймда алаңға шығып, 0:0 есебімен тең түсті. Бұл оның ұлттық құрама сапындағы соңғы ойыны болды.

Жеке өмір

Лукич Честерфилд қаласында дүниеге келді. Қалалық аңыз бойынша, Лукичтің анасы Мюнхендегі әуе апатынан жүкті болған кезде аман қалған деген қауесет бар; бұл рас емес, себебі апат 1958 жылдың ақпан айында, Лукич туғанға екі жылдан астам уақыт бұрын болды. Апатта Лүкич есімді әйел болған, ол (жас қызымен бірге) Манчестер Юнайтед қақпашысы Гарри Грегг құтқаруының арқасында аман қалды. Лукичтің де Джон деп аталған ұлы бар, ол да қақпашы, 2005 жылға дейін «Нотингем Форест» клубының жастар құрамасында ойнады. 2005 жылдың маусымында «Гримсби Таун» клубымен 2005-06 маусымында Стив Милденхолдың дублері ретінде жұмыс істеу үшін келісімшарт жасады. Бірақ маусым соңында босатылып, қысқа мерзімге «Барнсли» клубына қосылды, содан кейін бәсекелі футболдан бас тартты. 2011 жылға қарай Лукич жеке қақпашы жаттықтырушысы болып жұмыс істеді.