Кіріспе

Америкалық жалпы қызығушылықты журнал

"Литературный дайджест" журналы – Funk & Wagnalls баспасынан шыққан американдық апталық жалпы қызығушылықты журнал. 1890 жылы Исаак Кауфман Фанк құрған бұл журнал кейін "Қоғамдық пікір" және "Қазіргі пікір" сияқты екі ұқсас апталық журналмен бірікті. Журнал 1936 жылғы АҚШ президенттік сайлауына қатысты жүргізген сауалнамасының нәтижесі шындықтан мүлдем алшақ болғандықтан танымал болды. Сауалнама республикалық кандидат Альф Лэндонның демократ президенті Франклин Д. Рузвельтке қарсы жеңіске жететінін болжады: бірақ сайлауда Рузвельт Лэндонды күшті басып озып қайта сайланды. Сауалнаманың мүлдем дұрыс болмауы журналдың беделін түгелдей құртты, нәтижесінде 1938 жылы журнал жабылды.

Тарих

Алғашқы нөмірлерінен бастап, пікір мақалаларына және жаңа оқиғалардың талдауына баса назар аударылды. Апта сайын жарияланатын жаңалықтар журналы ретінде құрылған ол, американдық, канадалық және еуропалық басылымдардан алынған мақалалардың қысқаша мазмұнын ұсынды. 1900 жылдардың басында тек мәтіндік мұқабалар суреттелген мұқабаларға ұступи орын берді. 1912 жылы Айзек Фанк қайтыс болғаннан кейін Роберт Джозеф Каддихи редактор болды. "The Digest" журналындағы "Лексикографтың ыңғайлы креслосы" атты рубриканы Франк Хорас Визетелли жазды. Юинг Галлоуэй осы басылымда редактордың көмекшісі қызметін атқарды.

Президент сайлауы

1916 жылдан бастап журнал төрт жыл сайын өтетін президенттік сайлаудың мүмкін нәтижесін анықтау үшін сауалнама жүргізді. 1936 жылғы сайлауға дейін сауалнама әрқашан жеңімпазды дұрыс болжаған. 1936 жылы журналдың сауалнамасы республикалық кандидат, Канзас штатының губернаторы Альфред Лэндонның, қазіргі президент Франклин Делано Рузвельтке қарсы үлкен жеңіске жететінін көрсетті, Рузвельт пен Лэндонға берілген дауыстардың 57,08%-ын және 370 сайлаушы дауысын алды. Қараша айында Рузвельт бұрын-соңды болмаған үлкен жеңіске жетіп, Мэн және Вермонт штаттарынан басқа барлық штаттарда жеңіске жетті, сондай-ақ Рузвельт пен Лэндон арасындағы сайлауда 24,92 пайыздық айырмамен жеңіске жетті. Журналдың қателігінің ауқымы – Рузвельт пен Лэндон арасындағы дауыстардың 39,08 пайыздық айырмасы, Лэндон жеңеді деп болжанған 30 штаттың 20-сында одан да үлкен қателіктер болды, бірақ шындығында Рузвельт жеңді. Бұл журналдың беделін түсірді және сайлаудан кейін 18 ай ішінде жабылды. Кейіннен анықталғандай, журнал қолданған сауалнама әдістері кемшіліктерге толы болды: олар сайлаушылардың өкілдік үлгісін қамтамасыз ете алмады және Лэндонды қолдауға бейім жоғары табысқа ие адамдарды көптеп сауалнамалады. Журнал он миллион адамды сауалнамаласа да (олардың 2,38 миллионы жауап берді, бұл кез келген сауалнама үшін үлкен көрсеткіш), алдымен өз оқырмандарынан, содан кейін тіркелген автомобиль иелері мен телефон пайдаланушыларының тізімінен сауалнама алды. Бұл топтардың барлығының табысы ұлттық орташа көрсеткіштен жоғары болды және сол кездегі орташа американдықтардан байырақ болды, оны журналға жазылуға, автомобиль сатып алуға және/немесе Ұлы депрессияның ең қиын кезеңінде телефонға ие болу мүмкіндігі көрсетті. Келесі зерттеулер күткендей, бұл үлгі алудың бұрмалануы фактор болды, бірақ жауап бермеудің бұрмалануы қателіктің басты себебі болды: Рузвельтті ұнатпаған адамдар Лэндонға дауыс беретінін білдіруге көбірек бейімділік танытты. Бұл оқиға қоғамдық пікірді зерттеу әдістерін жетілдіруге әкелді және кейіннен қазіргі заманғы ғылыми қоғамдық пікірді зерттеу дәуірін бастады деп есептелді. Сонымен қатар, осы уақытта немесе осы уақытқа жуық жүргізілген басқа барлық сауалнамалар Рузвельт Лэндонды жеңеді деп болжады, бірақ ол ақырында жеңгендей емес: бұл сауалнамалар Рузвельт ең көп дегенде 370 сайлаушы дауысын алады деп күтті. Алайда, Джордж Гэллаптың Америкалық қоғамдық пікір институты 1936 жылғы сайлаудың нәтижесін дұрыс болжау арқылы ұлттық деңгейде танылды. Гэллап "Литературный дайджест" сауалнамасының (мүлдем басқа) нәтижелерін тек 50 000-нан әлдеқайда кіші үлгіні қолдана отырып, 1,4%-ға дейін дұрыс болжады. Гэллаптың сайлау алдындағы соңғы сауалнамасы Рузвельт Рузвельт пен Лэндонға берілген дауыстардың 55,7%-ын және 481 сайлаушы дауысын алады деп болжады: ресми есеп бойынша Рузвельт Рузвельт пен Лэндонға берілген дауыстардың 62,46%-ын және 523 сайлаушы дауысын алды.