Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Иран, Разави Хорасан провинциясындағы қала.
City in Razavi Khorasan province, Iran
2006 жылғы халық санауы бойынша халқы 208 172 адамды, 57 024 шаруашылықты құрады. 2011 жылғы келесі санауда 70 422 шаруашылықта 231 557 адам тіркелді. 2016 жылғы соңғы санақ бойынша халық саны 243 700 адамды, шаруашылық саны 74 757-ні құрады. Сабзевар – жүзім мен кептірілген жүзім өндіретін ауыл шаруашылығы аймағының сауда орталығы. Азық-түлік өңдеу, мыс өнімдері және электр моторларын шығаратын шағын өнеркәсіп кәсіпорындары бар. Сабзевардың ескі базары арқылы таза, кептірілген және консервіленген жеміс-жидектер мен көкөністер экспортталады. Сабзевар автомобиль жолдары арқылы Тегеран және Машхад қалаларымен байланысты. Сабзевар әуежайы ішкі рейстерді жүзеге асырады. 2020 жылдың сәуір айында су тасқыны болды.
At the 2006 census, its population was 208,172 in 57,024 households. The following census in 2011 counted 231,557 people in 70,422 households. The latest census in 2016 showed a population of 243,700 people in 74,757 households. Sabzevar is the commercial center for an agricultural region producing grapes and raisins. There is some small scale industry, for food processing, copperware, and electric motors. Through the old bazaar of Sabzevar fresh, dried, and preserved fruits and vegetables are exported. Sabzevar is connected to Tehran and Mashhad by road. Sabzevar Airport provides domestic flights. It suffered a flash flood in April 2020.
Тарих
Сабзевар тарихы б.з.д. 1-мыңжылдыққа дейін жетеді. Ежелгі қалдықтардың ішінде әлі күнге көрініп тұрған Азарбарзин от ғибадатханасы бар. Иранға моңғол шапқыншылығынан кейін, қала Сарбедаран қозғалысының жетекшілігімен Иранның бостандығына ұмтылған алғашқы аймақ болды. 14 ғасырда Тимур Иранға басып кіріп, қаланы толығымен қиратты. Заманауи деректерде Тимурдың 90 мың адамды өлтіргені айтылады. Қаланың барлық ер адамдарын өлтірген соң, ол олардың басын кесіп, қазіргі Сарбериза (яғни "Бас алаңы") алаңында үш пирамида салды. Сабзевар провинциясы Сефевидтерден Трансоксиана өзбектеріне өтті, бірақ 1600 жыл шамасында Сефевидтердің қарсы шабуылы кезінде Херат пен Фарахпен бірге қайтадан басып алынды.
The history of Sabzevar goes back to the 1st millennium BC. Ancient remains include fire temple Azarbarzin which is still visible. After the Mongol invasion of Iran, the city was the first part of Iran that moved towards its freedom, under the lead of the Sarbedaran movement. In 14th century Timur invaded Iran and destroyed the city completely. Contemporary sources mention 90,000 people having been murdered by Timur. After killing all men in the town, he cut their heads and made 3 pyramids of the heads, in what is now the modern Sarberiz (meaning "Place of heads") square. Sabzevar Province had been lost by the Safavids to the Uzbeks of Transoxiana, but was regained following a Safavid counter offensive around 1600, along with Herat and Farah.
Орналасқан жері
Сабзевар Иранның солтүстік-шығысындағы Разави Хорасан провинциясының батысында орналасқан. Сабзевар Тегераннан (Иран астанасы) 650 км қашықтықта жатыр. Оның маңызды көршілері – Нишапур, Бардаскан, Эсфарайен және Шахруд.
Sabzevar is located in the west of Razavi Khorasan province at the northeast of Iran. Sabzevar is a 650 km far from Tehran (the capital of Iran). It's important close neighbors are Nishapur, Bardaskan, Esfarāyen and Shahrud.
Халық саны
1937 жылы Иранды Реза Шах билеген кезде Сабзевар 9-шы әкімшілік аймақтағы ең көп халқы бар екінші қала болды. 2017 жылғы халық санауы бойынша Сабзевар Иранның халқы ең көп 34-ші қаласы болып табылады.
In 1937 when Iran was ruled by Reza Shah, Sabzevar was the second most populated city in the 9th county. According to the census of 2017, Sabzevar is Iran's 34th most populous city.
Әнұран
Сабзевардың арнайы әнұраны 2010 жылы алғаш рет таныстырылды; ол Разави Хорасан облысының барлық қалалық әнұрандарының арасында бірінші орынға ие болды.
The special Anthem of Sabzevar was unveiled for the first time in 2010; it received the first rank in all anthems of cities in Razavi Khorasan province.
Негізгі көрікті жерлер
Миль-е Хосров Герд (мәні "Хосроу патшасының кірпіш мұнарасы") – қаланың ең биік кірпіш мұнарасы. Мешіттердің ішінде жұма мешітінің Масджед Жаме мешіті және оның екі биік минареті бар. Екеуі де Сабзевардың ислам дәуірінде салынған.
Mil e Khosrow Gerd (meaning "The brick tower of king Khosrau) is the highest brick tower in the city. Mosques include the Masjed Jameh of Friday mosque, with its two tall minarets. They were both built during the Islamic age of Sabzevar.
Университеттер
Хаким Сабзевари университеті – Иранның ең беделді мемлекеттік университеттерінің бірі және Сабзевардағы ең көне университет. ХГУ 1973 жылы Кар университеті деген атпен құрылған. 1979 жылғы Иран революциясынан кейін бұл университет 1987 жылға дейін жабылды. HSU жаңа атаумен қайта құрылды. Сабзевардың Тарбиат Моаллем университеті 2011 жылға дейін жұмыс істеп, дамыды. Осы жылы бұл университет Хаким Сабзевари университеті деп аталды. HSU 10 факультетте 280-ге жуық оқытушымен 9200-ден астам жігіт және қыз студентке 139 бакалавр, магистр және PhD бағдарламаларын ұсынады. HSU ғылымдағы динамикалық дамуымен және Ирандағы дамуға жетекші университет ретінде танымал. Сабзевар медицина ғылымдары университеті – Хорасан провинциясының ең беделді мемлекеттік университеттерінің бірі. MEDSAB 1975 жылы құрылған. 1986 жылы Сабзеварда медбикелерді даярлайтын мектеп ашылды. MEDSAB медицина саласында 20 бағдарламаны 2000-нан астам студентке ұсынады. Бұл университетте 200-ден астам оқытушы жұмыс істейді. Университетте 5 аурухана мен 4 мектеп бар. Қалада 1985 жылы аймақта жоғары білім беруге деген сұраныстың өсуіне жауап ретінде құрылған Сабзевар Ислам Азад Университеті (IAUS) орналасқан. Университетте кеңейту және даму үнемі жалғасып келеді. IAUS – Хорасан провинциясындағы ең ірі жеке университеттердің бірі. Қазіргі уақытта үш кампуста шамамен 6500 студент білім алып жатыр. Сабзевар жаңа технологиялар университеті – Хорасан провинциясындағы ең жас мемлекеттік университет. SUNT 2011 жылы құрылған. Бұл университеттің басты мақсаты – жаңа технологияларды оқыту және, әсіресе, қыз студенттерге тарату. SUNT бір факультетте 1000-нан астам қыз студентке қазіргі заманғы бакалавр бағдарламаларын ұсынады. SUNT Ирандағы үшінші буын университеттерінің бірі саналады.
Hakim Sabzevari University is one of the most prestigious public university in Iran and the oldest university in Sabzevar. HSU was established in 1973 when its name was Kar University. After the Iran revolution in 1979, this university was halted until 1987. HSU was reestablished with a new name. The Tarbiat Moallem University of Sabzevar was working and growing until 2011. In this year this university was renamed to Hakim Sabzevari University. HSU offers 139 bachelors, masters, and Ph. D. programs to more than 9,200 male and female students studying under about 280 faculty members in 10 departments. HSU is known as the dynamic in science and the leading in development university in Iran. Sabzevar University of Medical Sciences is one of the most prestigious public universities in Khorasan province. MEDSAB was established in 1975. In 1986, School of nursing was founded in Sabzevar. MEDSAB offers 20 programs to more than 2000 students in medical fields. This university has more than 200 faculty members. There are 5 hospitals and 4 schools in this university. The city is home to the Islamic Azad University of Sabzevar (IAUS), founded in 1985 in response to increasing demands for a higher education center in the region; expansion and development have always continued within the university. IAUS is one of the most private universities in Khorasan province. Currently, there are about 6,500 students studying in three campuses. Sabzevar University of New Technology is the youngest public university in Khorasan province. SUNT was established in 2011. The main objective of this university on teaching and transferring new technology for women students. SUNT offers modern bachelors programs to more than 1000 female students studying in one department. SUNT is known as the third generation universities in Iran.
Әуежай
Сабзевар әуежайы 2003 жылы ашылды және қазір халықаралық рейстерді қабылдайды. Машхад әуежайынан кейін Хорасан Разави облысында жолаушыларды тасымалдайтын жалғыз әуежай осы – Сабзевар әуежайы. Бұрын 1990-жылдары Дамаск және Бағдадқа халықаралық рейстер қабылдаған бұл әуежай қазір Тегеран мен Киш аралына аптасына екі рет тікелей рейстер орындайды.
Sabzevar Airport was opened in 2003 and now has international flights and is the only airport in Khorasan Razavi that transports passengers after Mashhad Airport. The airport, which had previously experienced foreign flights to Damascus and Baghdad in the 1990s and 1990s, now operates direct flights back and forth to Tehran and Kish Island two days a week.