Кіріспе

Американдық актер және биші (1948–1995)
Тони Азито (шын аты – Антонио Зито; 18 шілде 1948 – 26 мамыр 1995) – американдық эксцентрикалық биші және кейіпкерлік актер. Хаусманмен болған осы қақтығыстың салдарынан Азито Джульярдты бітірмей кетіп, екі жыл Соколоу труппасында Антонио Азито атымен өнер көрсетті.

Театрдағы мансабы

1970-ші жылдардың ортасында драмаға оралған Азито Бродвейден тыс және Бродвей театрларында жұмыс істей бастады. Ол тез арада режиссер Уилфорд Личпен жұмыс істей бастады, ол 1988 жылы Лич қайтыс болғанға дейін Азитоның ең көп жұмысқа тартқан режиссерлерінің бірі болды. Ол Лич көркемдік жетекші болған La MaMa Эксперименталды театр клубында көптеген қойылымдарда өнер көрсетті. 1971 жылы ол Джон Диллонның режиссерлігімен және Эрик Бентлидің сценарийімен, Брэд Бургтың музыкасымен қойылған "The Red, White, and Black" спектаклінде ойнады. Спектакльді La MaMa және Колумбия университетінің театр өнері мектебі бірлесіп шығарды. Содан кейін ол 1973 жылы Лейч пен Джон Брасвеллдің "Кармилла" қойылымында La MaMa компаниясының "E. T. C." тобымен бірге өнер көрсетті. "Кармилла" музыкасын Бен Джонстон жазды және 1970-жылдардың басында компанияның репертуарының бір бөлігі болды. Ол сондай-ақ Джеффри Вайстың "Pushover" спектаклінде La MaMa сахнасында ойнады және 1973 жылы Бернард Роттың сценарийімен және Уильям Даффидің режиссерлігімен қойылған La MaMa-ның "Барлық жастағы балаларға арналған Рождестволық той" және "Барлық әшекейлер" спектаклінде қатысты. 1974 жылы ол Нэнси Фейлстің "Ark" спектаклінде, Сонелиус Смиттың музыкасымен және Ральф Лидің режиссерлігімен La MaMa-да ойнады. Ол сондай-ақ 1974 жылы Вашингтон скверіндегі шіркеуде (135 W. 4th St.) La MaMa ұйымдастырған Нэнси Хейкиннің "Frame" спектаклінде ойнады. Ол Уилфорд Личтің "C. O. R. F. A. X. (Сұрақтар қоймаңыз)" спектаклінде La MaMa-ның "E. T. C." тобымен бірге 1974 жылдың басында La MaMa-да ойнады, содан кейін сол жылы компаниямен бірге Еуропаға гастрольдік сапар жасады. 1975 жылы Азито Аарон Беллдің музыкасымен "Cotton Club Gala" гала-концертіне қатысты. 1976 жылы ол La MaMa-да "Кармилла" рөлін қайта ойнады. Азито өзінің Бродвейдегі дебютін 1976 жылы Ричард Форманның "The Threepenny Opera" спектаклінің қайта қойылымында жасады, ол New York Shakespeare Festival үшін қойылған болатын, және оған арнайы жазылған ("Samuel") би рөлінде ойнады. Сыншылар оның би стиліне қызығушылық танытты, ол оны сәл қисық марионеткаға ұқсатып, стильді бет-әлпеттерімен сүйемелдеді. Бір интервьюде Азитоны "Сәл Силли Путтимен құйылған Бастер Китонға ұқсайды" деп сипаттады. Бұл қойылым Азитоның Джозеф Папптың New York Shakespeare Festival-мен байланысын бастады, ол тағы бір Брехт-Вейл мюзиклімен, "Happy End" (1977) спектаклімен жалғасты. Азитоның ең танымал сахналық рөлі New York Shakespeare Festival үшін қойылған үшінші спектакльде болды, ол Линда Ронштадт пен Кевин Клайннің басты рөлдерде ойнаған 1980 жылы Бродвейде қайта қойылған "The Pirates of Penzance" спектакліндегі Полиция сержанты рөлі болды. Оның рөлі оған Tony Award және Drama Desk Award номинациясын әкелді, сондай-ақ ол 1983 жылы Лич режиссерлік еткен фильмде рөлді қайта ойнады. Содан кейін ол 1986 жылы Лич режиссерлік еткен New York Shakespeare Festival-дің "Twelfth Night" спектаклінде Фесте рөлін ойнады. Ол Radio City Music Hall, Mark Taper Forum және Кеннеди орталығындағы American National Theater компаниясында өнер көрсетті. Азитоның Бродвейдегі соңғы рөлі Лич режиссерлік еткен "The Mystery of Edwin Drood" спектаклінде болды. "The Mystery of Edwin Drood" спектаклінің гастрольдік тобымен жүрген кезде Азитоның екі аяғы таксимен соғылып, ауыр түрде сынды. Азитоның аяғына тұруына бірнеше жыл кетті. Ол Массачусетс штатының Стокбридж қаласында "She Loves Me" спектаклінің жазғы қайта қойылымында, сондай-ақ Том Стоппардтың "Travesties" және "Amphigorey" мюзиклінің қойылымдарында өнер көрсетті.

Кино және теледидар мансабы

Азитоның ең есте қаларлық кино рөлі "Пензанс пираттары" фильміндегі полиция сержанты болды. Ол сонымен қатар 1980 жылғы Дебби Гарримен түскен "Юнион-Сити", Вуди Алленнің 1980 жылғы "Жұлдызды естеліктері", 1984 жылғы "Чаттануга Чу Чу", Роб Морроу мен Джонни Деппен бірге түскен 1985 жылғы "Жеке курорт", Шермен түскен 1987 жылғы "Айға толы түндер", Мадоннамен түскен 1989 жылғы "Бродвейдегі қанқұстар" фильмдерінде ойнады, сондай-ақ 1976 жылғы культты фильм "Алма пісірісінде" басты рөлді сомдады. Азитоның соңғы кино рөлі 1993 жылғы Х.П. Лавкрафттың "Некрономикон" фильміндегі кітапханашы болды. Ол сондай-ақ 1991 жылғы "Аддамс отбасы" фильміндегі кештің бишілерінің бірі ретінде эпизодтық рөлде түсті. Телевизияда ол "Майами Вайс", "The Equalizer" және "Beacon Hill" сериалдарының эпизодтарында пайда болды.

Өлім

1994 жылға дейін Азито аймақтық театрларда және кейде түсірілімдерде өнер көрсетуді жалғастырды. Ол 1995 жылдың 27 мамырында Нью-Йорк қаласындағы Манхэттендегі Сент-Винсент католик медициналық орталығында 46 жасында ВИЧ/ЖИТС салдарынан қайтыс болды.