Кіріспе

Linen Hall Library Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласында, 17 Donegall Square North мекенжайында орналасқан. Бұл Белфаст қаласындағы ең көне кітапхана және Солтүстік Ирландиядағы жалғыз абоненттік кітапхана. Кітапхана Белфаст қаласының физикалық орталығында және жалпы алғанда, аймақтың мәдени және шығармашылық өмірінің ортасында жатыр. Ол тәуелсіз және қайырымдылықпен жұмыс жасайтын ұйым.

Ерте тарих

"Линен-холл" кітапханасы – бірегей мекеме. Ол 1788 жылы шеберлер тобының күшімен Белфаст оқу қоғамы ретінде құрылды және 1792 жылы Белфаст білімді дамыту қоғамы болып қайта құрылды. 1795 жылы қабылдаған қаулысында: "Бұл қоғамның мақсаты – кең ауқымды кітапхананы, философиялық құралдарды, сондай-ақ адам ақын-ойын жетілдіретін және жалпы сұранысты оятын табиғат пен өнер туындыларын жинау" делінген. Кітаптарды (әсіресе ирландиялық тақырыптарға қатыстыларын, мысалы, 1796 жылы Эдвард Бантингтің "Ежелгі ирланд музыкасы" еңбегін жариялады) және білімді дамытуға пайдалы басқа да заттарды сатып ала бастады. Бірақ 1790-шы жылдардың соңында қоғам құлдырауға бет бұрды, себебі оның тұрақты ғимараты болған жоқ және радикалдық ой-пікірді бақылауға тырысқан билікпен күресіп, қиындыққа тап болды. Алайда, 1798 жылғы көтерілістен кейін пастор Уильям Брюстің күш-жігерінің арқасында одан құтыла алды. 1802 жылы кітапхана Ақ зығыр залындағы (осы атау одан алынған, бірақ заңды түрде ол әлі де Белфаст білімді дамыту қоғамы) тұрақты ғимаратқа көшті. Дегенмен, 19 ғасырдың көп бөлігінде кітапхана қиындықтарға тап болды. Ол консервативтік болып, Куинс колледжінің студенттерін қабылдаудан бас тартып, көркем әдебиеттің кіріктірілуіне қатысты мәселелерді талқылады. Кітапхананың құрылғанына 100 жыл толуға жақын келгенде, жаңа қалалық ғимараттың салынуына орын беру үшін Ақ зығыр залындағы ғимаратын жойды. Кітапхана 2009 жылға дейін Чарльз Лэньон мен оның фирмасы жобалаған, бұрын зығыр сақтау үшін пайдаланылған Донегалл алаңындағы қоймаға көшті. Осы кезеңде кітапхана жеке компаниядан өз коллекцияларын сақтау бойынша мемлекеттік міндеттерді мойындаған ұйымға айналды. Бұл кітапхананың жаңа күшпен кітаптарды жинап, көптеген мәдени бағдарламаларды іске асырған дамыған кезеңі болды. Соғыс аралық кезеңде кітапхананың сәттілігі жалғасты, себебі мемлекеттік кітапханалар жүйесі баяу дамыды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де Солтүстік Ирландиядағы шығармашылықтың орталығы болды. Алайда, бұл жағдайды сақтап қала алмады және келесі жылдары құлдырауға ұшырады. Мемлекеттік кітапханаларға инвестиция жасау және қала орталығындағы ИРА-ның кең ауқымды шабуылдары мүшелер санын азайтуға әкелді. 1970-ші жылдардың соңында кітапхана жабылудың алдында тұрды, оның қорында көптеген материалдар (соның ішінде "Тартыс" тақырыбына қатысты кең жинақ) болғанымен, ғимарат нашар, пайдаланушылар азын қалды және қаржылық қиындықтар күшейді. Оған жауап ретінде Білім министрлігі қаржыландыруды тоқтатумен қорқытты және 1980 жылы кітапхананы тұрақты түрде жабу туралы ұсыныстар енгізілді.

Кейінгі тарих

1980 жылдан кейін кітапхананы сақтап қалу үшін күрес басталды. Ол тегін қоғамдық қолжетімділікті қамтамасыз ету және оны ынталандыру, сондай-ақ ирландтану, саясат және мәдениет саласын, оның ішінде бұл салаларда күшті болғандықтан және Белфаст орталық кітапханасымен бәсекелеспеу үшін дамыту керек деп шешілді. Бұл қадам сәтті аяқталды. Жазылушылар саны арта бастады және кітапхана мәдени орталық ретіндегі рөлін күшейтті, зерттеулерге көмектесіп, кеңінен қоғаммен тығыз байланыс орнатты. Бірақ кітапхананың қайта жаңғыруына орын жетіспеуі кедергі келтіріп отырғаны тез байқалды. Он жыл бойы түрлі мүмкіндіктерді қарастырғаннан кейін, 1996 жылы көршілес ғимараттың жоғарғы қабаттарын 999 жылға жалға алу туралы шешім қабылданды. Одан кейін осы жаңа ғимаратты салуға қаржы жинау үшін кең ауқымды науқан ұйымдастырылды. Құрылыс 1999 жылы басталды және 2000 жылдың 16 қыркүйегінде ашылуға уақытында аяқталды. 2016 жылдың 27 қазанында Линен Холл кеңесінің президенті Энн Дэвис және директоры Джули Эндрюс Ирландия президенті Майкл Д. Хиггинсті кітапханаға алғашқы рет келгенімен құттықтады. Өзі де ақын болған Хиггинс жергілікті ақын Сэр Сэмюэл Фергюсон туралы материалдарға ерекше қызығушылық танытты. Холи-Кросс ұлдар бастауыш мектебінің және Кемпбелл колледжінің студенттерінен құралған хор осы ерекше шараға қатысушылар үшін өнер көрсетті.

Шаруашылықтар

Кітапхана тегін қоғамдық анықтамалық қызмет пен ересектер мен балаларға арналған жалпы кітап беру қызметін ұсынады, сонымен қатар бірнеше арнайы жинақтарды қамтиды. Бұл Солтүстік Ирландиядағы "Ирландия және жергілікті зерттеулер" саласындағы жетекші орталық болып табылады, оның құрамына "Ерте Белфаст және Ольстер баспа кітаптары", 1738 жылға дейінгі мерзімді басылымдар мен газеттер, сондай-ақ түрлі мұрағат және қолжазба материалдары кіреді. Сондай-ақ, үлкен тарихи қызығушылық тудыратын көптеген карталар мен ирланд тіліндегі кең көлемді материалдар бар. 1968 жылдан бері жинақталған "Солтүстік Ирландия саяси жинағы" 250 000 данадан тұрады және қақтығыстың барлық жақтарын қамтитын материалдармен соңғы жылдардағы құлшықтардың толыққанды мұрағаты болып табылады. Бұдан басқа, кітапханада шежіре, ақын Роберт Бернс және Солтүстік Ирландияның сахналық өнеріне арналған жинақтар да бар. Солтүстік Ирландияда ұлттық кітапхана болмағандықтан, Linen Hall Library Солтүстік Ирландияда 21-ші ғасырда жарияланған барлық кітаптар мен журналдарды жинап, NIPR – Солтүстік Ирландия жариялымдарының ұлттық жинағын (бастапқыда Солтүстік Ирландия жарияланым ресурсы) құрады. Жинақ Linen Hall кітапханасы мен Белфаст орталық кітапханасы арасында бөлінген.