Канадалық саяхатшы Гурмант Сингх Гревал және оның саяси мансабы

Кіріспе

Гурмант Сингх Гревал (21 желтоқсан 1957 жылы туған) – канадалық Үнді-Канадалық саясаткер және бұрынғы консервативті парламент мүшесі. Гурмант пен оның әйелі Нина Гревал 2004 жылдан 2015 жылға дейін Флитвуд—Порт-Келлс сайлау округін өкілдік етті. Олар Канаданың Төменгі палатасында бір уақытта қызмет еткен алғашқы ерлі-зайыптылар болып табылады. 1997 жылғы 2 маусымда Суррей-Централ сайлау округінен Канаданың Төменгі палатасына сайланып, 2000 жылғы 27 қарашада қайта сайланды. 2004 жылдан 2005 жылға дейін Ньютон—Солтүстік Дельта округін өкілдік етті. Гревал 2006 жылғы федералды сайлауда сол кезде үкіметте болған Либералдық партиядан болған ықтимал қолдау туралы дауға байланысты қатыспайтынын мәлімдеді. 1997 жылдан 2000 жылға дейін Реформалық партиясының, 2000 жылдан 2003 жылға дейін Канадалық Альянстың, ал 2003 жылдан 2006 жылға дейін Канаданың Консервативтік партиясының парламент мүшесі ретінде Гревал Канаданың ресми оппозициясының вице-лидері (1998–2000), Регламенттерді тексеру жөніндегі Төменгі палата мен Сенаттың бірлескен тұрақты комитетінің тең төрағасы (1998–2005), Көпмәдениеттілік жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2004), Регламенттерді тексеру жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2001–2004), Шетелдегі канадалықтар жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2004), Азия-Тынық мұхиты аймағы жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2001–2004) және Сыртқы істер жөніндегі ресми оппозицияның аға сыншысы (1997–2004) лауазымдарын атқарды.

Ерте өмір және мансап

Гревал 1957 жылғы 21 желтоқсанда Үндістанның Пенджаб штатындағы Барунди қаласында джат-сикх отбасында дүниеге келген. Сегіз жасында Гревал мен оның інісі АҚШ вице-президенті Хьюберт Хамфридің шақыруымен Америка Құрама Штаттары Сенатының вице-президенттік галереясына барды. Ол 1991 жылы Канадаға көшіп келуден бұрын Либерияға эмиграциялады. Либерияда ол менеджер, сәтті кәсіпкер және Либерия университетінде бизнес-менеджмент доценті болды. Гревал қанды азаматтық соғыстың зардап шеккен халқына дәрі-дәрмек, азық-түлік және киім-кешекпен көмектесуді қалап, Либерия елшілігімен кеңесіп, қайырымдылық қорын құруды жоспарлады. Гревал ағайындары бұрын Либерия президентіне аштық, нашар тамақтану және кедейлікті жоюға көмектесетін азық-түлік өндірісін арттыру үшін «жасыл революцияны» бастауды ұсынған хат жазған. Бұл кеңес 1995 жылы Province газетінің тілшісі тарапынан қысқа пікір тудырды. Мақалада Гревал әскери диктатордың кеңесшісі болған деп жорылған, Либерия елшісі мәселені түсіндіретін хат жазғанына қарамастан. Гревал Либерияның бұрынғы үкіметімен қандай да бір байланыста болғанын жоққа шығарды. Гревал халықаралық қауымдастықтан Либерия мен оның халқына көмектесуді сұрады.

Федералды саясат

1991 жылы ол Канадаға көшіп келді. Алты жылдан кем уақыт ішінде, 1997 жылғы федералды сайлауда 17 438 дауыспен Суррей Орталық федералды округінде Канаданың Реформалық партиясынан парламент депутаты болып сайланды. 2000 жылғы федералды сайлауда ол 29 812 дауыс алып, сайлаушылардың 51,6 пайызын құрады – бұл Либералдық партия өкілінен 10 300 дауысқа көп. Алайда, 2004 жылғы федералды сайлауда оның жеңіс көрсеткіші 500 дауысқа дейін төмендеді. 1997 жылдан 2000 жылға дейін Реформалық партиясының, 2000 жылдан 2003 жылға дейін Канадалық Альянстың, ал 2003 жылдан 2006 жылға дейін Канада Консервативтік партиясының парламенттік фракциясында отырған Гревал, Канаданың ресми оппозициясының вице-лидері (1998–2000), Регламенттерді зерделеу жөніндегі Палата мен Сенаттың бірлескен тұрақты комитетінің тең төрағасы (1998–2005), Көпмәдениеттілік жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2004), Регламенттерді зерделеу жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2001–2004), Шетелдегі канадалықтар жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2004), Азия-Тынық мұхиты аймағы жөніндегі ресми оппозиция сыншысы (2001–2004) және Сыртқы істер жөніндегі ресми оппозицияның аға сыншысы (1997–2004) лауазымдарын атқарды. Оның әйелі Нина Гревалдың 2004 жылғы федералды сайлауда орын жеңіп алғандығының нәтижесінде, Гревалдар Канаданың Төменгі палатасында бір уақытта қызмет атқарған алғашқы некеде тұрған жұбайлар болып танылды.

Иммиграциялық облигация туралы заң жобасы (C-284)

Гревал қонақ визасын алу үшін кепілдік қоюға рұқсат беретін C 284 заң жобасын енгізді, оның заң жобасы палатада дауысқа түсіп, 2005 жылдың наурыз айында иммиграция комитетіне жіберілді. 2005 жылдың 6 сәуірінде азаматтық және иммиграция министрі Джо Волп парламенттік этика комиссары мен Корольдік Канада атты полициясына (RCMP) Гревалдың парламенттік комитетке ерікті түрде берген мәлімдемесін тергеп қарауды тапсырды. Ол куәлігінде Гревал, туыстарына қонақ визасын алуға көмектесуге үміттенетін адамдардан, олардың елге қайта оралуына кепілдік беретін кепілдік ақшасын салуға дайын екендерін сұрайтынын айтты. Гревалдың пікірінше, Австралия мен Жаңа Зеландияда қолданылып келе жатқан иммиграциялық кепілдіктер, жалған босқындық талаптары мен заңсыз иммиграцияны болдырмауға және заңды демеушілерге жақындарына Канадаға келуге виза алуға көмектесуге мүмкіндік берер еді. Ешқандай кепілдік ақшаға қол қойылғандығы (немесе кепілдік үшін ақша алыс-сатыс жасалғандығы) туралы дәлел жоқ. 22 маусымда этика комиссары оны қандай да бір құқық бұзушылықтан тазалап, ол ешқашан уәделенген ақшаны жеке пайдалануға бармағанын мәлімдеді.

"Греваль таспалары"

2005 жылдың мамыр айының ортасында либералдық үкімет бюджетке сенімсіздік дауысынан жеңілу қаупі төнген кезде (кейін парламенттегі теңдіктен кейін спикер үкіметтің пайдасына шешім қабылдады), либералдар Гревалмен келіссөздер бастады, одан либералдармен бірге дауыс беруге және Канаданың Либералдық партиясына қосылуға шақырды. Либералдық байланыс арқылы Денсаулық сақтау министрі Уджал Досандж және Премьер-министрдің кеңсе бастығы Тим Мерфи Гревалмен үш рет кездесті, 16-18 мамыр аралығында, соның ішінде Гревалдың кеңсесінде. Либералдар тарапынан 36 телефон соққан. Бұл келіссөздерде Гревалға оның әйеліне сенаттағы орын, өзіне кабинеттік лауазым және Волптан кешірім сұрау үшін партияны ауыстыру ұсынылды. Жауабында Мерфи мен Досандж болашақта сыйлықтар алу туралы белгісіз уәделер берді. Осы келіссөздер жүріп жатқанда, көрнекті консервативтік депутат Белинда Стронах либералдарға көшті және үкіметте министрлік лауазым алды. Ақырында Гревал партияны алмастырмады. Гревалдың сұхбаттасушылары білмегені, ол әңгімелерді жазып алыпты, және 18 мамыр күні кешке бұл фактіні өз еркімен жариялады, либералдарды өзінің дауысын сатып алуға тырысқаны үшін айыптады, өзіне кабинеттік немесе дипломатиялық лауазым, ал әйеліне сенаттағы орын ұсынды. Ол Мерфи мен Досанджпен болған әңгімелердің тоғыз минуттық үзіндісін жариялады, онда Мерфи алдағы сенімсіздік дауысынан бас тартуын ұсынады. Жаңа демократиялық партияның депутаты Ивон Годин оларды Парламенттік этика комиссары Бернард Шапироға және RCMP-ға жолдады. 31 мамырда Гревал Шапиро мен RCMP-ға жазбаларды тапсырды. Сонымен қатар ол бір сағат 15 минуттық жазбаларды және транскрипттерді жариялады. Бірнеше жаңалық құралы және либералдар таспаның бөліктері монтаждалған сияқты екенін мәлімдеді, бірақ консерваторлар оны жоққа шығарды. 2005 жылдың 2 маусымында консерваторлар екі қысқа бөлімді қателікпен жойғанын мойындаған баспасөз хабарламасын шығарды. Тамыз айының ортасында RCMP таспалар мен олардың мазмұны бойынша қылмыстық тергеу жүргізілмейтінін және Гревал кез келген құқық бұзушылықтан ақталғанын мәлімдеді. 2006 жылдың 25 қаңтарында Шапиро жобалық есептерден ауыр редакцияланған баяндаманы жариялады және былай деді: «Гревал мырзаның өз дауысын өзгертуге шынайы түрде ұмтылғаны немесе ол Досандж мырзаны тұзаққа түсіру үшін ғана әрекет еткені анық емес, оның әрекеттері екі жағдайда да өте орынсыз болды». Баяндамада сондай-ақ Гревалдың мінез-құлқы депутаттардың этика кодексінің рухын бұзғаны айтылды. Либералдар Гревал оларға дауыс беру үшін өзі мен әйелі үшін қамқорлық тағайындауларын сұрағанын мәлімдеді. Оның ұлы Лив Гревал Миссия—Матскви—Фрейзер Каньонында консерваторлар үшін үміткер болып бақ сынады, төрт басқа үміткерді жеңіп, ұсыну құқығын жеңіп алды, бірақ кейіннен партия оны сайлаудан бас тартуға мәжбүр етті.

In mid May 2005, at the time the Liberal government risked losing a confidence vote on its budget (which was later decided in the government's favour by the speaker, after a tie in the house), the Liberals initiated negotiations with Grewal asking him to vote with the Liberals and join the Liberal Party of Canada. With a Liberal go between, Ujjal Dosanjh, Minister of Health, and Tim Murphy, the Chief of Staff of the Prime Minister met with Grewal, on three occasions May 16–18, including Grewal's office. There were also 36 phone calls by the Liberals. In these negotiations Grewal was offered inducements to change parties in exchange for a senate seat for his wife, a cabinet post for himself, and an apology from Volpe. In response, Murphy and Dosanjh made vague promises of future reward. While these negotiations were going on, prominent Conservative MP Belinda Stronach defected to the Liberals and did receive a ministerial position in the government. In the end, Grewal did not change parties. Unbeknownst to his interlocutors, Grewal was recording the conversations, a fact that he voluntarily revealed to the public on the evening of May 18, where Grewal publicly accused the Liberals of trying to buy his vote with offers of a cabinet or a diplomatic post for himself and a senate seat for his wife. He had released excerpts of nine minutes of a recording of conversations with Murphy and Dosanjh, in which Murphy suggests that he abstain from the coming confidence vote. New Democratic Party MP Yvon Godin referred them to Bernard Shapiro, Parliamentary Ethics Commissioner and to the RCMP. On May 31, Grewal handed over recordings to Shapiro and the RCMP. Simultaneously he released an hour and 15 minutes of recordings and transcripts to the public. Several news outlets and the Liberals alleged that portions of the tape seemed to be edited, something that the Conservatives denied. On June 2, 2005, the Conservatives issued a news release admitting that two short sections had been accidentally omitted. In mid August, the RCMP announced that there would be no further criminal investigation into the tapes and their contents and Grewal was cleared of any wrongdoing. On January 25, 2006, Shapiro released a heavily edited report from the draft reports and stated, "While it is not clear whether Mr. Grewal genuinely sought an inducement to change his vote or whether he just acted the part in an attempt to entrap Mr. Dosanjh, his actions were, in either case, extremely inappropriate". The report also said that Grewal's behaviour violated the spirit of the MPs’ Code of Conduct. The Liberals claimed that it was Grewal who approached them seeking patronage appointments for himself and his wife in exchange for their votes. His son, Liv Grewal, was to run for the Conservatives in Mission—Matsqui—Fraser Canyon after defeating four other candidates to win the nomination but was subsequently forced by the party to withdraw.

Сыйлықтар мен марапаттар

2002 жылы Канадаға қызмет еткені үшін Королеваның Алтын мерейтойлық медалімен марапатталды. 2003 жылы оппозицияның сол кездегі жетекшісі Стивен Харпер, Канаданың премьер-министрі Гревалды «Канада парламентінің темір адамы» деп атады. 2012 жылы Гревал Грузиядағы Кавказ университетінен саяси ғылымдар мен дипломатия саласындағы құрметті докторлық дәрежесін алды. 2012 жылы Гревал Лондон қаласында (Ұлыбритания) «Дүниежүзілік сикх сыйлығымен» марапатталды және әлемдегі ең беделді 27 сикхтің қатарында аталды.

Сайлау нәтижесі

Жалпы жарамды дауыстар (100.00%%)

Канад Альянсы атынан қатысқан Гурмант Гревал 29,812 дауыс (51.6%%) алды, бұл көрсеткіш +17.8 пайыздық тармаққа өсті. Науқан шығындары $ құрады. Жалпы жарамды дауыстар (99.7%%)

Жарамсыз бюллетеньдер (0.3%%)

Сайлауға қатысу (59.5%%)

Ескерту: Канад Альянсының дауысы 1997 жылғы Реформа партиясының дауысымен салыстырылады.