Кіріспе

2005 жылғы 1-санатты Тынық мұхитындағы дауылдар, осы аттас басқа дауылдар

"Адриан" дауыл – маусымның басында пайда болған және ерекше оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай бағытталған дауыл. 1949 жылдан бері сенімді деректер жүргізіле бастағаннан бергі кез келген дауылдан гөрі Сальвадорға жақын келді. 2005 жылғы Тынық мұхиты маусымының алғашқы дауылдарының бірі "Адриан" 17 мамырда Мексиканың оңтүстік-оңтүстік-шығысында, маусымның ресми басталуынан екі күн өткен соң пайда болды. Дауыл әдеттен тыс солтүстік-батыс бағытта қозғалып, бірте-бірте күшейді. 19 мамырда дауыл максималды күшіне жетті – минималды дауыл, желдің жылдамдығы 80 миль/сағ (130 км/сағ). Бұл күшке жеткеннен кейін көп ұзамай дауыл күйін жоғалтты. 20 мамыр таңында тропикалық дауылға дейін әлсіреп, батысқа бұрылды. Кейін сол күні дауыл Гондурас территориясындағы Фонсека шығанағына жетіп, бірнеше сағаттан кейін тарап кетті.

Метеорологиялық тарих

2005 жылдың мамыр айының басында Африканың батыс жағалауында, Кабо-Верде аралдарының жанында тропикалық толқын пайда болды, одан "Адриан" деген аттағы дауыл туды. 10-14 мамыр аралығында Орталық Америкада бірнеше ауа райы бұзылған аймақтар тіркелді, бұл Мексиканың Акапулько қаласынан оңтүстік-оңтүстік-шығысқа қарай 835 км жерде төмен қысымның кең аймағының қалыптасуына себеп болды. 15 мамырда тағы бір тропикалық толқын төмен қысыммен әрекеттесіп, жүйенің бірігуіне әкелді. Келесі күні конвекция күшейгенімен, төмен қысымның дамуы тоқтап қалды. 17 мамыр күні сағат 11:00-де (18:00 UTC) Ұлттық дауыл орталығы (NHC) жүйенің 2005 жылғы Тынық мұхиты дауыл маусымының алғашқы тропикалық депрессиясына айналғанын хабарлады. Депрессия пайда болған кезде 10°N-нен оңтүстікке орналасқан, бұл 1949 жылдан бергі 40-шы тропикалық циклон болды. Шығыс Тынық мұхитындағы көптеген дауылдардан өзгеше, Тропикалық депрессия One E Мексикадағы төмен қысымға байланысты солтүстік-батысқа қарай қозғалды. Тропикалық циклонды болжау модельдері жағдайлар тропикалық циклонның күшеюіне жағдай жасағанын болжады. Бастапқыда жүйе баяу жылдамдықпен қозғалды, бірақ кейін жылдамдығы артты. Депрессия деп жарияланғаннан кейін алты сағат ішінде циклон Тропикалық дауыл Адриан деп жіктелді, ол Атлантика бассейніне шығыс Тынық мұхитынан өтетін үшінші дауыл болуы мүмкін еді. 19 мамырға қарай дауылдың құрылымы нашарлап, Адриан орталығының үстінде шағын конвекциялық аймақты ғана сақтап қалды. Бірақ, нашарлаудан кейін бірнеше сағат өткен соң жүйе тез бірікті, ал спутниктік суреттерде дауылдың көзінің қалыптасуы байқалды. Содан кейін Адриан минималды дауылға дейін күшейді, ал 19 мамыр күні сағат 10:00-де (17:00 UTC) ең жоғары қарқындылығына жетті. Осы кезде дауыл шамамен 85 миль (140 км) қашықтықта орналасқан, желдің жылдамдығы 80 миль/сағ (130 км/сағ) болды, ал барометриялық қысым 982 мбар (hPa; 29 inHg) құрады. Алдын ала шара ретінде қоғамдық орындар жабылды. Жергілікті билік пен тұрғындар аймақтағы басқа да дауылдардың, әсіресе 1998 жылы "Митч" дауылынан болған 9 мың адамның қаза болуын естеріне түсірді. Президент Антонио Саканың сөзіне сүйенсек, дауылдың жақындауына байланысты шамамен 23 мың адам эвакуацияланды. Үлкен зардаптарға опасыздану себепті, 6,5 миллион халқы бар елдің барлық аумағында төтенше жағдай жарияланды. Жақын орналасқан Гондурас та мектептерді жапты және мемлекеттік қызметкерлерге алдын ала шара ретінде жарты күн демалыс берді. Гватемала мен Никарагуаның кейбір аймақтарында да шағын эвакуациялар жүргізілді.

Әсері

Адриан Гондураста аз әсер етті; тек бірнеше нашар салынған ғимараттар қирады және шағын су тасқыны туралы хабарланды, сондай-ақ дауылмен байланысты адам өлімі тіркелген жоқ. Эль-Сальвадорда Адрианнан соңғы жаңбырлар көбінесе жағалау аймақтарында көптеген көшкін мен су тасқынына әкелді. Елдің барлық аймақтарында құлаған ағаштар туралы хабарлар келді. 418,6 мм-ге дейін нөсер жаңбырлар бірнеше көшкін тудырып, жолдарға зақым келтірді. Екі адам қаза тапты, біреуі қатты жел салдарынан ұшақ апатына ұшырады, екіншісі су тасқынынан көз жұмды. Барлығы, Эль-Сальвадордағы зиян 12 миллион долларды құрады (2005 жылғы USD; $ USD). Гватемалада Адрианнан бұрын жауған жаңбырдың салдарынан екі адам көшкінге ілігіп қаза тапты. Никарагуада су тасқынынан бір адам қаза болды.