Кіріспе

Фрэнсис Джозеф "Лефти" О'Дул (4 наурыз 1897 - 7 желтоқсан 1969) – американдық бейсболшы және менеджер. Ол он бір маусымды Үлкен лига бейсболында өткізді, ең алдымен «Нью-Йорк Джайентс» және «Филадельфия Филлис» командалары үшін, бірақ ол Тынық мұхиты жағалауы лигасындағы мансабымен танымал, онда ол жұлдызды ойыншы және табысты менеджер болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және кейін О'Дул Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келді және өзінің кәсіби мансабын сол жақтан тастаушы ретінде бастады. 1919-1923 жылдары «Нью-Йорк Янкиз» және «Бостон Ред Сокс» командаларында резервтік питчер ретінде үлкен лигада сәтті өнер көрсетті. Қолына жарақат алғаннан кейін, оны питчерліктен бас тартуға мәжбүр етті, ол Тынық мұхиты жағалауы лигасына оралды және күшті соққы беретін аутфилдерге айналды. 1928 жылы «Нью-Йорк Джайентс» үшін қайта ойнады. «Филадельфия Филлис» және «Бруклин Робинс» командаларымен екі рет үздік соққышы атанды. 1933 жылы «Джайентс» командасына ауысқан О'Дул Әлем сериясінің чемпионы болды. Мансабы аяқталғаннан кейін О'Дул Тынық мұхиты жағалауы лигасына оралды, 1935-1951 жылдар аралығында «Сан-Франциско Силс» командасын, сондай-ақ басқа да Тынық мұхиты жағалауы командаларын басқарды. Бейсболға оның ең үлкен үлесі деп көптеген адамдар Жапонияға жасаған көрме турларын санайды, онда ол Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын да, кейін де жапон бейсболшыларын даярлауға көмектесті, соның арқасында Жапониядағы кәсіби бейсболдың дамуына үлкен үлес қосты. Осы еңбегі үшін О'Дул Жапон бейсболының Даңқ залына енген алғашқы американдық атанды. 1969 жылы қайтыс болғаннан кейін де О'Дул өзінің туған қаласы Сан-Францискодағы ең танымал тұлғалардың бірі болып қала береді. Ол 1981 жылы Bay Area Sports Hall of Fame-ге енді, ал Қытай бассейні мен Миссия шығанағын байланыстыратын Lefty O'Doul Bridge оның құрметіне аталды. «Oracle Park» стадионының көпірге жақын қақпасы Сан-Франциско «Джайентс» командасымен «Lefty O'Doul Gate» деп аталды.

Ойыншы

О'Доул өзінің кәсіби мансабын сол қолымен тастайтын бейімбұрысшы ретінде Үшінші лиганың Сан-Франциско Силз командасында бастады. Ол Нью-Йорк Янкиз және Бостон Ред Сокс командаларында резервтік ойыншы ретінде бірнеше маусым сәтті өнер көрсетті. 1923 жылғы 7 шілдеде Кливлендте өткен маңызды ойында Ред Сокс сапындағы ойыны тарихқа енді. Бастапқы тастаушы Курт Фуллертонның орнына алаңға шыққан О'Доул 3 иннингте 16 ұпай жіберді, оның 14-і 6-шы иннингте ғана. Red Sox ойыншыларының қателіктері салдарынан 16 ұпайдың тек 3-і ғана ресми ұпайға жатса да, О'Доул резервтік ойыншының бір ойында жіберген ең көп ұпайы бойынша жаңа рекорд орнатты. Бұл рекордты кейіннен 1925 жылы Сент-Луис Кардиналс командасының Джонни Стюарт және 1931 жылы Филадельфия Филлис командасының Датч Шеслер теңестірді (бірақ екеуіне де 16 ұпай жіберу үшін 8 иннинг қажет болды). Маусымнан кейін О'Доулдың қолы ауырсып, тастаудан бас тартуға мәжбүр болды. 1923 жылғы маусымнан кейін Нью-Йорк Гиантс О'Доулды Тынық мұхиты лигасына қайтарды, онда ол күшті соққы беретін аутфилдерге айналды. 1927 жылы ол Тынық мұхиты лигасында 30 хоум-ран соғып, 30 база ұрлаған төрт ойыншының бірі болды (қалғандары – Тони Лаззери (1925), Фрэнк Демари (1934) және Жок Педерсон (2014)). О'Доул 1928 жылы үлкен лигаға оралды, онда ол взводтық ойыншы ретінде .319 көрсеткішті көрсетті. 1930 жылы ол Филадельфия Филлис командасына ауысты, және Чак Кляйнмен бірге бейсбол тарихындағы ең сәтті шабуылдық маусымдардың бірін өткізді, .398 batting average көрсеткішімен лигада жеңіліс тіркеді, 254 соққы, 32 хоум-ран, 122 ұпай және 152 жүргізілген ұпай жинады. Оның соққыларының саны 1922 жылы Сент-Луис Кардиналс командасының Роджерс Хорнсбидің 250 соққыдан тұратын рекордын бұзды. Бұл рекордты Билл Терри 1930 жылы қайталады. 1930 маусымында .383 batting average көрсеткішімен 22 хоум-ран соққаннан кейін О'Доул Бруклин Робинс (қазіргі Лос-Анджелес Доджерс) командасына ауысты. 1931 жылы ол Бруклин үшін .368 batting average көрсеткішімен тағы бір лигалық жеңіске жетті. 1932 жылы басындағы нашар өнер көрсетуінен кейін, ол 43 ойында бар болғаны .252 batting average көрсетті, О'Доул қайтадан саудаға шықты, бұл жолы ол Гиантс командасына оралды. Ол маусымның қалған бөлігінде .306 batting average көрсеткішімен жақсы өнер көрсетті, бірақ мансабын аяқтағанға дейін тек бір жыл ғана ойнады. 11 жылдық үлкен лигалық мансабында ол 970 ойында ойнады, оның 34-і резервтік тастаушы ретінде, ал қалғаны аутфилдер ретінде. Ол .349 batting average көрсеткішімен 624 ұпай, 175 қос, 41 үш есе, 113 хоум-ран және 542 жүргізілген ұпай жинады. Оның базаға шығу көрсеткіші .413, ал соққы көрсеткіші .532 болды. 1928 мен 1934 жылдар аралығындағы жеті маусымда, ол тұрақты аутфилдер болған кезде, .353 batting average көрсеткішімен ойнады. О'Доул алты рет .300 batting average көрсеткішін басып өтті, тек 1933 жылы Доджерс және Гиантс командаларында ойнағанда .284 batting average көрсетті. Ол 1929, 1930 және 1932 жылдары 200-ден астам соққы соқты. 1929 мен 1933 жылдар аралығында ол 6 рет 5 соққыдан соқты, 1929 және 1930 жылдары Филлис командасымен екі рет, ал 1931 және 1933 жылдары Доджерс командасымен бір реттен соқты.

Басқарушы

О'Дол кейін Тынық мұхит жағалауы лигасына Сан-Франциско Силз командасының бас жаттықтырысы ретінде оралды, содан кейін лигадағы бірнеше команданы басқарды және PCL тарихындағы ең табысты жаттықтырушыға айналды. Оның "Силс" командасын басқару кезіндегі ең маңызды жетістіктерінің бірі – жас Джо ДиМаджионы дамыту болды, ол кейіннен Нью-Йорк Янкиз командасында даңқты мансапқа қол жеткізді. О'Дол ДиМаджионың жетістіктері үшін өзін мақтаудан бас тартып: "Мен оны тыныш қалдыруға жеткілікті есімді болдым" деді.

Мұра

О'Дул бейсболдың Жапонияда танымал болуына зор үлес қосты, екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын және кейін спорттың жақсы ниет елшісі қызметін атқарды. Кейде «Жапонияның бейсбол командасы» деп аталатын «Токио Гиганттары» 1935 жылы оның «Нью-Йорк Гиганттарымен» ұзақ жылдар бойы байланысының құрметіне аталды; Жапониядағы «Гиганттардың» логотипі мен формасы Солтүстік Америкадағы әріптестеріне өте ұқсас. О'Дул 1981 жылы Сан-Франциско аймағының спорттық даңқ залына, ал 2002 жылы Жапон бейсболының даңқ залына енгізілді. 2013 жылы О'Дул Бейсбол реликвиясының «Мәңгіліктер қасиетті орындарына» қосылды. О'Дулдың даңқы мен танымалдылығы туған қаласы Сан-Францискода сақталып, оның бұрынғы командасы қазір «Сан-Франциско Гиганттары» атымен гүлденуімен одан әрі күшейді. Ол 1958 жылы ашқан танымал хофбрау стиліндегі мейрамхана мен бар, оның қайтысынан кейін де «Лефти О'Дулдың рестораны және коктейль лаунжы» (Geary Street) ретінде көп жылдар бойы жұмыс істеді, әлі де оның «Блади Мэри» рецептісін ұсынады (бірақ бір жаңалық есебінде 1960 жылдары О'Дулдың бармені Чак Дэвис оны өзгерткені айтылады). Дегенмен, үй иесі мен жалға алушы арасындағы дау 2017 жылдың басында мейрамхананың жабылуына әкеп соқты. 2018 жылдың қарашасында мейрамхана Fisherman's Wharf-те жаңа орында қайта ашылды. Бірақ, 2020 жылы COVID-19 пандемиясы кезінде және иесінің жемқорлық айыптары бойынша федералдық қудалаудан кейін банкроттық жағдайына байланысты жаңа орын да жабылды. «Гиганттардың» Oracle Park стадионының жанындағы McCovey Cove үстінен салынған көпір оның құрметіне «Лефти О'Дул көпірі» деп аталды. «Шоусыз Джо Джексоннан» басқа, Ұлттық бейсбол даңқ залына үміткер, бірақ енбеген ойыншылардың арасында О'Дулдың карьералық орташа ұпай көрсеткіші ең жоғары. 2021 жылдың 5 қарашасында ол 2022 жылғы топқа қарастыру үшін Бейсбол даңқ залының «Ерте жылдар комитеті» үшін соңғы дауысқа ілікті. Ол қажетті он екі дауыстан бесеуін алды.