Кіріспе

Орта мектептердегі саяси пікірсайыс командаларының тобы
Қалалық пікірсайыс лигасы (UDL) – АҚШ қалаларындағы орта мектептердің саяси пікірсайыс командаларының тобы. UDL әдетте АҚШ-тың ірі қалаларында орналасқан және көбінесе аз ұлтты студенттермен жұмыс істейді.

Алғашқы жылдар

1980 жылдардың басында Атланта, Детройт және Филадельфия қалаларында қалалық аймақтардағы пікірсайыстарға қатысты түрлі бастамалар болды. 1960 жылдары мектептер аралық дебаттық өнердің – бәсекелестік сөйлеу және пікірсайыстың қарқынды дамуы орын алды. Ұлттық дебаттық лиганың және дебаттық қоғамдастықтың жалпы өсуі, бірнеше сөйлеу және пікірсайыс бағдарламалары бар аймақтарда турнирлерге қатысу мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған метрополитендік лигалардың көбеюімен қатар жүрді. Филадельфия жоғары мектебінің пікірсайыс лигасы 1960 жылдардың ортасында мектеп округінде құрылды. 1965 жылға қарай, Теннесси штатының Нэшвилл қаласында сөйлеу, театр және пікірсайыс жарыстарын қамтитын ірі Метро дебаттық лигасы пайда болды. Көптеген бағдарламалар жалпы дебаттық қоғамдастыққа бірікті, бірақ кейбіреулері мамандандырылған, жергілікті қоғамдастықтар ретінде дамуын жалғастырды. 1980 жылдардың басында Филадельфиядағы шамамен 30 команда аптасына бір рет Олни орта мектебінде саяси пікірсайыстарға жиналатын. 1985 жылға қарай лига Мектептен кейінгі іс-шаралар серіктестігінің (ASAP) қолдауымен Филадельфия мектептік пікірсайыс лигасына айналды және 2008 жылы Қоғамдық форум пікірсайысына көшті. 1980 жылдары жоғары мектептегі пікірсайыстардың сипаты өзгерді. Пікірсайыстарға тең қолжетімділік жоқ екендігіне қатысты ұғым кейбір адамдарды қалалардағы мүңкісіз топтарға қолжетімділікті кеңейту қажеттігіне назар аударуға итермеледі. Әдетте қаржылық шектеулерге байланысты, көптеген қалалық мектеп оқушылары толығымен шеттетілді. Детройт қалалық пікірсайыс лигасы 1984 жылы Детройт қаласының дарынды және талантты балалар бағдарламасы мен Уэйн штаты университетінің пікірсайыс директоры Джордж Зигельмуллер арасындағы мектептен кейінгі серіктестік ретінде құрылды. "Дарынды" бағдарлама ретінде әзірленсе де, ол барлық Детройт қауымдастықтарына ашық болды және көптеген әлеуметтік-экономикалық жағдайы нашар студенттерді осы іс-шараға тартты. Атлантада 1983 жылы Қалалық пікірсайыс лигасы құрылды. Бұл жоба білім беруде теңдік орнату құралы ретінде пікірсайыстың мүмкіндіктерін зерттейтін жоғары мектептің ғылыми-зерттеу жұмысы болды, сондай-ақ Америка қалаларындағы зорлық-зомбылықты азайту үшін сөздерді пайдалану қажеттігін көрсетеді. Алғашқы Атланта UDL Эмори университетінің Баркли форумы мен Атланта мемлекеттік мектептерінің серіктестігі ретінде құрылды. Бұл идея тамыр жайып, өркендеп, 1985 жылы толыққанды лигаға айналды. Қалалық пікірсайыс бастамаларын алғашқы бағдарламалық қолдау Ұлттық дебаттық лига және Phillips Petroleum компаниясы арқылы 1990 жылдардың басында көрсетілді. 1997 жылдың көктемінде "Ашық қоғам институты" (OSI) бастаманы ұлттық деңгейде жүзеге асыру үшін маңызды қаржылық көмек бөлді, ал OSI Атланта қалалық пікірсайыс лигасының моделін басқа қалаларда үлгі ретінде таңдады. Осының нәтижесінде Атланта қалалық пікірсайыс желісінің негізі ретінде танылды. 2010 жылға қарай 400-ден астам орта мектептен келген 40 000-нан астам қалалық мемлекеттік мектеп оқушылары UDL турнирлерінде бәсекелестікке қатысты. Бұрынғысы көбінесе ақ түсті, қала маңындағы іс-шара Америка қоғамын дәлірек бейнелеу үшін өзгерді. Қалалық пікірсайыс лигаларының ұлттық қауымдастығының, қалалық пікірсайыстың біріккен лидерлерінің және Ұлттық пікірсайыс жобасының қажырлы еңбегі осы маңызды білім беру реформасын ілгерілетуде, қолдауда және бағалауда жалғасуда.

Ашық қоғам институты мен жаңа лигалар

Қалалық пікірталас лигасының ұлттық білім беру реформасы қозғалысына айналуының ең маңызды факторы Джордж Соростың Ашық қоғам институтының бастапқы қаржыландыруы болды. 1997 жылдың көктемінде OSI жоғары мектептердегі пікірсайысқа гранттар беру бағдарламасын іске қосты, оның мақсаты дәстүрлі түрде қолдау көрсетілмейтін қауымдастықтардағы жоғары мектептерде бәсекелестік пікірсайыс мүмкіндіктерін қалыптастыруға бағытталған бастамаларды қолдау болды. OSI Шығыс Еуропа мен бұрынғы Кеңес Одағындағы өзінің қорлар желісі арқылы жоғары мектептердегі пікірсайысты қолдау дәстүрін қалыптастырған, онда OSI пікірсайысқа қатысу жастарға ашық қоғамның азаматтары ретінде белсенді қатысуға қажетті дағдыларды дамытатынын көрсетті. Атланта моделіне негізделген Нью-Йорк қаласындағы табысты қалалық пікірталас лигасы құрылғаннан кейін OSI Атланта мен Нью-Йорк лигаларын қолдауын жалғастырды. 2000 жылға қарай OSI Детройт, Таскалуза, Чикаго, Сент-Луис, Канзас-Сити, Сан-Франциско шығанағы аймағы, Балтимор, Провиденс және Оңтүстік Калифорниядағы лигаларға бастапқы және қолдау қаржысын ұсынды. Бағдарламаны аяқтау алдында олар Лос-Анджелес пен Ньюаркты қосып, UDL құруға қаржы бөлді. Бұл лигалардың барлығы 2010 жылы да жұмыс істеп келеді, студенттерге қызмет көрсетуді және басқа жағдайда болмаған білім беру мүмкіндіктерін ұсынады. Бұл үздіксіз жұмыс OSI бастамасының бастапқы OSI гранттары аяқталғаннан кейін де мемлекеттік және жеке қолдау таба алатын бағдарламаны құрудағы үлкен табысы екенін көрсетеді. OSI және басқа да қаржылай демеушілер өз қалаларында қалалық пікірталас лигаларын құруға көмектесті. Мысалы, Майами-Дейд қалалық пікірталас лигасының достары – жеке тұлғалар, корпорациялар және қорлар тобы 2005 жылы Майамиде қалалық пікірталас лигасының құрылысын ұйымдастырды. 2006 жылы Бостон қаласында лига құрылды. Одан бері ол The Boston Public Schools, Boston Foundation, The Carl and Ruth Shapiro Family Foundation, Social Venture Partners, Edvestors, The Mentor Network, The Harbus Foundation, GMA Foundation және A. C. Ratshesky Foundation-нан қолдау алды. Сондай-ақ, Einhorn Charitable Trust 2006 жылы Милуокиде UDL құруға қаржы бөлді. 2008 жылдың қазанынан бастап Милуоки бағдарламасы енді Маркетт университетімен байланысты емес немесе оның басқаруында емес. 2007 жылы Далас қалалық пікірталас альянсы Далас тәуелсіз мектеп округіне пікірсайысты енгізді. 2008 жылы бұрынғы орта мектеп және колледж дебаторларының тобы Хьюстон қаласындағы тәуекелге ұшыраған студенттерге пікірсайыс мүмкіндігін ұсыну үшін Хьюстон қалалық пікірталас лигасының құрылысын ұйымдастырды. Хьюстон тәуелсіз мектептер кеңесі 2008-2009 оқу жылында 15 мектептен тұратын лиганы құруға қолдау көрсету үшін осы топпен серіктестік құрды. Сондай-ақ 2008 жылы NAUDL көмегімен бұрынғы елордалық орта мектептің пікірсайысшысы Мемфис қалалық пікірталас лигасының кеңесші кеңесін құрды және Мемфис қалалық мектептерімен серіктесіп, 2008-2009 оқу жылына 15 мектептен тұратын лиганы құрды (www.memphisdebate.org). Қоғамдық білім беру бастамасы 2010-2011 оқу жылында Нэшвиллде жаңа UDL құруға жұмыс істеп жатыр. Құрылатын лига Қоғамдық білім беру бастамасы, Метро Нэшвилл мемлекеттік мектептері, Метро сот-медицина лигасы, Ұлттық қалалық пікірталас лигалары қауымдастығы және Ұлттық пікірталас жобасы арасындағы ынтымақтастықты білдіреді. Елдің түкпір-түкпірінде қаржы берушілер, университеттер және өздерінің қауымдастықтарында өзгерістер жасауға ниет білдірген жеке тұлғалар пікірсайыстың артықшылықтарын мүңкісіз жастарға жеткізу үшін серіктестікке түсіп жатыр. 2015 жылы Вашингтон қаласында жаңа қалалық пікірталас лигасы (WUDL) құрылды, ол желіні одан әрі кеңейтуге бағытталған.

Қазіргі кездегі UDL

Қалалық пікірталас лигаларының елі бойынша өсуімен қатар, пікірталастың күші арқылы мүмкіндігінше көп студенттерге жетуге мүдделі бірнеше ұлттық ұйымдар пайда болды. 2002 жылы Қалалық пікірталас желісіне ұлттық басшылық ету мақсатымен Қалалық пікірталас лигаларының ұлттық қауымдастығы (NAUDL) құрылды. Ұлттық пікірталас жобасы (NDP) – Эмори университеті, Джорджия мемлекеттік университеті, Теннесси мемлекеттік университеті, Кларк Атланта университеті және Нью-Йорк университетінің консорциумы – білім беру реформасы саласында жұмыс істейді және Американың ең қиын әлеуметтік-экономикалық жағдайдағы қалалық және ауылдық жастарды күшейту құралы ретінде пікірталасты қолдайды. 2003 жылы қалалық пікірталас U.S. News & World Report журналындағы мақаласы және 60 Minutes бағдарламасында Балтимор қалалық пікірталас лигасы туралы хабарламасы арқылы ұлттық деңгейде танымал болды. Кенеттен назар аудару және OSI қолдауының азаюы Атлантадағы Ұлттық пікірталас жобасының құрылуына және Халықаралық пікірталас білім беру қауымдастығының (IDEA) ішкі қызметіне әкелді. Осы кезеңде Қалалық пікірталас лигалары мектептен кейінгі білім беру қозғалысымен байланыстарын нығайта бастады: 2004 және 2005 жылдары NAUDL Ұлттық мектептен тыс уақыт институты мен Үздік білім беру альянсының жылдық конференцияларында баяндама жасады. 2005 жылы Нью-Йорк университетінің президенті Джон Секстон және Pitney Bowes компаниясының бас директоры Майкл Крителли басшылығымен Қалалық пікірталас көшбасшыларының қауымдастығы (ALOUD) құрылды. Қалалық пікірталас лигасы қозғалысы мен NDP жобалары туралы маңызды жаңалықтар New York Times, U.S. News & World Report, Seattle Times, Chicago Tribune, Baltimore Sun, Atlanta Journal Constitution, Teacher Magazine, Chronicle for Higher Education, Christian Science Monitor, Ақ үйдің ресми сайтында және CBS телеарнасының 60 Minutes бағдарламасында жарияланды.

Қаржыландыру

OSI-дің Қалалық пікірталас бағдарламасының мақсаты қалалық аймақтардағы пікірталас бағдарламаларын қаржыландыруға бастапқы қолдау көрсету, жергілікті мүдделі тараптарды (мысалы, университеттер, қоғамдық қайырымдастықтар және мектеп жүйелері) дамыту және кейіннен қатысуын тоқтату болды. Бағдарламаның тұжырымы – жергілікті белсенділер бағдарламаның пайдасын түсінгеннен кейін, пікірталасқа инвестиция тарту оңайырақ болады. Бүгінде қалалық пікірталас лигалары көбінесе үш түрлі жергілікті мекемелердің бірімен қаржыландырылады: қалалық мемлекеттік мектептер жүйесі, жергілікті пікірталас лигасын құруға бағытталған коммерциялық емес ұйымдар немесе қоғаммен байланыс жұмыстарын жүзеге асыратын университеттердегі пікірталас бағдарламалары.

Қалай жұмыс істейді

Көптеген UDL-лер өзінің ерекше жолдарымен жұмыс істейді және қалалық студенттерді саяси дебаттардың форматымен және қолданылуымен таныстыру үшін әртүрлі оқыту әдістерін пайдаланады. Қалалық дебат лигалары көбінесе қалалық педагогтарды жаттықтырушылар ретінде тартады және оқытады, алайда көптеген лигалар университет студенттерін немесе қоғамдастықтағы бұрынғы дебатшыларды көмекші жаттықтырушылар ретінде де пайдаланады. Барлық UDL-лер ерікті көмек іздеуге тырысады (мысалы, турнир төрешілері, турнир тіркеу бөлімінің үйлестірушілері және студенттерге арналған дебат семинарларындағы лекторы), бірақ бағдарламаның тұрақты болуы үшін UDL-дің негізгі шығындарын қаржыландыру қажет, оларға жаттықтырушыларға төленетін сыйлықтар, дебат материалдары және турнирлерге жол шығындары кіреді. Жергілікті дебат бағдарламалары дебатты өздерінің қауымдастықтарына енгізудің басқа да жолдарын тапты. Қалалық дебаттар оқу бағдарламасындағы дебаттар (сыныптағы оқу құралы ретінде), қоғамдық дебаттар (қоғамдық ұйымдармен серіктестік), түрмелердегі дебаттар және орта мектептердегі жарыстарды қамтиды. UDL-дер өте жоғары тиімділік деңгейін көрсетті, бір оқушыға жұмсалатын орташа шығын жылына 650 доллардан аспайды. Зерттеушілер мен БАҚ өкілдері бұл бағдарламаны басқа мектептен кейінгі бағдарламалармен салыстырғандағы академиялық бағытының ерекшелігін кеңінен мойындады.