Кіріспе

Американдық дін қызметкері және белсенді Лемуэль Хейнес (18 шілде 1753 – 28 қыркүйек 1833) – американдық дін қызметкері. Америка революциясының қатысушысы, Хейнс Америка Құрама Штаттарында дін қызметкеріне тоғыстырылған алғашқы афроамерикандық болды. Хейнс Коннектикут штатының Батыс Хартфорд қаласында дүниеге келген, афроамерикандық әкесі мен ақ анасының ұлы. Балалық шағының көп бөлігін Массачусетс штатының Гранвилл қаласындағы фермердің үйінде мерзімі белгілі қызметкер ретінде өткізді. Әдетте шіркеуге баратын, бала кезінен уағыздауды бастады. Америка революциясы кезінде милицияда қызмет етті, 1776 жылы жақында басып алынған Тикондерога бекінісінде гарнизондық міндеттерді атқарды. Хейнс сондай-ақ құлдыққа қарсы белсенді болды. Ерікті құлдыққа және құл саудасына қарсы уағыздаумен қатар, Хейнс колонизация қозғалысына да қарсы тұрды, Америка Құрама Штаттарында тұратын африка тегіндес адамдардың басқа азаматтармен бірдей құқықтары болуы керек екенін және оларды Африкаға көшірудің ешқандай пайдасы болмайтынын айтты. 1785 жылы конгрегациялық шіркеуде дін қызметкері болып тағайындалған Хейнс үш жыл бойы Коннектикут штатының Торрингтон қаласындағы шіркеуде пасторлық қызмет атқарды. 1788 жылы Хейнс Вермонт штатының Вест-Ратленд қаласындағы (қазіргі Батыс Ратлендтің Біріккен Мәсіх шіркеуі) шіркеудің пасторы болуға шақыруды қабылдады, онда ол келесі 30 жыл бойы қызмет етті. Содан кейін ол Вермонт штатының Манчестер қаласындағы уақытша пасторлыққа көшті, соңында Нью-Йорк штатының Оңтүстік Гранвилл қаласында Оңтүстік Гранвилл қауымдық шіркеуінің пасторы болды. Хейнс 1833 жылы Оңтүстік Гранвиллде қайтыс болды және Ли Оутман зиратында жерленді.

Ерте өмір және білім

Хейнс 1753 жылдың 18 шілдесінде Коннектикут штатының Батыс Хартфорд қаласында дүниеге келді. Оның анасының кім екені тарихшылар мен дінтанушылар арасында ұзақ жылдар бойы даулы мәселе болып келген. Хейнстің сөзіне сенсек, ол Дэвид Роузға берген уәдесін орындаған кезде, Роуздың әйелі Элизабет (Фоулер) (1775 жылы қайтыс болды) оның тәрбиесіне ерекше мән беріп, тіпті оны өз баласы сияқты жақсы көрген. Шындығында, Хейнс бір кезде миссис Роуздың өзіне ерекше қамқорлық көрсеткенін еске алды: «Ол мені өз баласындай ұстады, көршілер арасында оның Лемюелді өз балаларынан да артық жақсы көретіні туралы әңгімелер көп айтылды». Ол Роуздың үйіне қайта оралды, тіпті оның келісімшарты бұрын-соңын аяқталған болатын. Континенттік армиядағы қызметі қысқа болғанымен, Хейнс Жаңа Теологияны және республикалық идеологияны терең түсінді. Бұл білімдері кейіннен оның қара нәсілділердің құқықтары мен құлдыққа қарсы жазған еңбектеріне әсер етті. Революциялық соғыс ресми түрде аяқталғаннан кейін де, Хейнс революция құлдық әлі де болғанда толыққанды аяқталмағанын мәлімдеді. Осы эссесінде Хейнс Америкадағы құлдарды азат етуді жақтады, құлдықты күнә деп айыптады және құл иелерінің Ұлыбританиядан бостандық іздеуінің ирониясын көрсетіп, американдық жердегі көптеген адамдарды осы құқықтан айырғанын атап өтті. «Бостандықтың одан әрі кеңеюі» атты еңбегі Хейнстің өмірінде жарияланбады; ол Гарвард университетінің архивінен Рут Богин 1983 жылы, оның жазылғанынан екі ғасырдан астам уақыт өткен соң табылған. Хейнс «Тәуелсіздік декларациясын» «Бостандықтың одан әрі кеңеюі» еңбегінде жиі сілтеме жасайды, декларациядағы теңдік пен бостандыққа берілген маңызды атап көрсетіп, оның құлдық институтымен үйлеспейтінін айтады. Ол кальвинистік ортодоксияның соңғы қорғаушысы болып қалды және арминиандық пен универсалистік идеологияларға қарсы тұрды. Ол Манчестерде уақытша жұмыс істеді. Оның соңғы діни қызметі Нью-Йорктің Оңтүстік Гранвилл қаласында болды, онда ол 1822 жылдан 1833 жылға дейін Оңтүстік Гранвилл қауымдық шіркеуінің пасторы болды. Хейнс 1833 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктің Оңтүстік Гранвилл қаласында сексен жасында қайтыс болды. Ол Оңтүстік Гранвиллдегі Ли Оутман зиратында жерленді. Ол өзінің эпитафиясын өзі жазған, ол оның тілегі бойынша қабір тасына жазылды.

Отбасы

1780-ші жылдардың басында Орта Гранвиллде тұрғанда Хейнс ақ түсті мектеп мұғалімі Элизабет Бэббитпен (1763-1836) танысып, үйленді. Бэббит Хейнстен он жас кіші еді және жақында ғана ауыл мектебінде сабақ беруге келген. Ол Хейнстің уағыздарын үнемі тыңдап, "көкке басшылық іздеп, оған өмір бойы серік болуға жүрегі мен қолын ұсынды". Хейнс Бэббиттің ұсынысынан "құрмет көргенімен", бірнеше дін қызметкерімен ақылдасып, олардың келісімін алғаннан кейін ғана келісім берді. Олардың некесі 1783 жылы Коннектикут штатының Хартленд қаласында пастор Сэмюэл Вудбридж арқылы қиылды.

Мұра

Хейнс құлдықты таза теологиялық негізде жобаған алғашқы қара нәсілді азаттықшы болды. Оның «құлдық – күнә» деген ашық діни риторикасы он үш колонияның газеттерінде жарияланды. Ол алғашқы африкалық-американдықтардың бірі болып жарияланды. Хейнс республикалық идеологияны және Жаңа Құдайшылдық теологиясын еркіндікті қорғау үшін пайдаланғандықтан, ол қара теологияның негізін қалаушысы ретінде танылды. Миддлбери колледжі 1804 жылы Хейнске құрметті магистр дәрежесін берді, бұл африкалық-американдыққа тағайындалған алғашқы құрметті дәреже болды. Тарихшы Джон Сайлант (2003, 3-бет) Хейнстің «сенімдері мен әлеуметтік көзқарастары он тоғызыншы ғасырдың ортасындағы көрнекті африкалық-американдықтардан да жақсы жазылған» делінеді. 2023 жылдың ақпан айында Батыс Хартфорд афроамерикандық әлеуметтік және мәдени ұйымы мен Батыс Хартфордтың бірінші шіркеуі Лемюэль Хейнс ескерткішінің ашылуын өткізді – оның туған жеріндегі оған қойылған санаулы физикалық ескерткіштердің бірі. Лемюэль Хейнс үйі, Хейнс Оңтүстік Гранвилл қауымдық шіркеуінің пасторы болған кездегі Нью-Йорк штатының Оңтүстік Гранвиллдегі үйі, 1975 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. 2009 жылы ол Чарльз Холдерменнен Бруклинде бұрын болған Бо Янг пен Уильям Фут сатып алды.