Кіріспе

Мысыр парламентінің төменгі палатасы Өкілдер палатасы (مجلس النواب) – Мысырдың екі палаталы парламентінің төменгі палатасы.

Палатаның құрамы

2014 жылғы конституциялық референдумда қабылданған 2014 жылғы конституция мынадай ережелерді орнатып қойды: Конституция ратификацияланғаннан кейін сайланатын палатада кем дегенде 450 депутат болуы тиіс. Бұған қоса, депутаттыққа үміткерлер Мысыр азаматы болуы, кем дегенде 25 жасқа толуы және білімі туралы құжат ұсынуы керек. Президент бұл палатаның құрамына барлығында 5%-дан аспайтын мүшелерді тағайындауға құқылы. Палатаның өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды, бірақ президент оны мерзімінен бұрын таратуға болады. Әр сайлауда барлық депутаттық орындарға дауыс беріледі. Халық қалаушылары абсолютті көпшілік дауыспен сайланады. Палата сенімсіздік білдіру туралы ұсынысты қабылдау арқылы үкіметтің отставкаға кетуін талап ете алады. Осы себепті Мысырдың премьер-министрі мен оның кабинеті міндетті түрде Палатада басымдыққа ие партиядан немесе коалициядан шығуы керек. Егер президент пен Палата қарама-қарсы партиялардан өкілдерден құралса (мұндай жағдай тарихта болған, бірақ 1970 жылдан бері қайталанбады), онда «бірлесіп өмір сүру» (кохабитация) деп аталатын жағдай туындайды.

Палата Төрағасы

Өкілдер палатасының спикері (HR спикер) палатаға төрағалық етеді және маусымның бірінші сессиясында екі орынбасармен бірге палата мүшелерінен сайланады. Спикердің сессиядағы рөлі – парламенттік сессияда тыныштық пен тәртіпті сақтау, төрағалықты орынбасарларының біріне жүктеген жағдайда талқылауға қатысу, ал талқылау аяқталғанша төрағалыққа қайта оралмау, сондай-ақ палата комитеттерінің біріне шұғыл сессия шақыру. Президенттік лауазым бос болған жағдайда, спикер президент сайлауы өткізілгенге дейін (бұл сайлау 60 күн ішінде өткізілуі тиіс) президент міндетін атқарушы болып қызмет етеді. Мұндай жағдай бір рет болған, президент Анвар Садат лауазымында қаза тапқанда, Халық жиналысының спикері Суфи Абу Талеб президент міндетін атқарушы болды. Халық жиналысының соңғы спикері Саад Аль Кататни болды, ол 2012 жылдың 23 қаңтарынан бастап парламент таратылған 18 маусымға дейін 5 ай ғана жиналысқа төрағалық етті.

Спикердің штабтық кеңсесі

Қызметкерлер үйдің және оның комитеттерінің күн тәртібін ұйымдастыруға, үйдің қаулыларын орындауға және үй мен түрлі агенттіктер, министрліктер және басқа да органдар арасындағы байланысты қамтамасыз етуге жауапты. Қызметкерлер құрамына Адами ресурстар жөніндегі спикер және оның екі орынбасары кіреді.

Палатаның Бас комитеті

Бұл комитет жыл сайынғы сессияның басында спикер басшылығымен құрылады. Оның құрамына вице-спикерлер, саяси партиялардың парламенттік комитеттерінің өкілдері және бес палата мүшесі кіреді (егер оннан астам тәуелсіз депутат болса, олардың бірі тәуелсіз болады). Комитеттің күн тәртібін белгілеуге спикер жауапты. Комитет президенттің, премьер-министрдің немесе спикердің ұсынған жалпы мәселелерін талқылайды.

Этика комитеті

Бұл комитет Палатаның жылдық сессиясының басында, Парламент спикерінің бірінің басшылығымен құрылады. Оның құрамына келесі комитеттердің төрағалары кіреді: Конституциялық істер және заңнама; Діни, әлеуметтік және вақф мәселелері; Ұсыныстар мен шағымдар; Бас комитеттен бес мүше (олардың кем дегенде екеуі оппозициялық партиялардан болуы тиіс); және Палатадан кездейсоқ таңдалған бес мүше кіреді. Бұл комитет Парламент мүшелерінің Египет қоғамының дінге, әлеуметтік нормаларға және басқа да қағидаларға қатысты мінез-құлық кодексін бұзу фактілерін қарауға жауапты.

Ad hoc және біріктірілген комитеттер

Ад-хок комитеттер спикердің ұсынысымен немесе үкіметтің сұрауымен жаңа заң жобасын немесе заңды зерттеу, талқылау, жаңа заң немесе заң жобасын ратификациялау бойынша дауыс беру, сондай-ақ маңызды мәселелерді қарау үшін құрылады. Спикер осы комитет мүшелерін таңдауға жауапты. Біріктірілген комитеттер спикердің, үкіметтің немесе екі не одан да көп мамандық комитеттері мүшелерінің өтініші бойынша белгілі бір мәселені зерттеу мақсатында құрылады. Бұл біріктірілген комитеттерді спикердің орынбасарларының бірі басқарады. Комитеттердің шешімдері көпшілік дауыспен қабылданған кезде шығарылады.

Парламенттік бөлім

Мысырдың Өкілдер палатасы – халықаралық парламенттік конвенциялардың Мысыр өкілі. Осы тараудың мақсаты – халықаралық парламенттермен өзара қарым-қатынасты дамыту. Осы тараудың Бас Ассамблеясы Палатаның барлық құрамынан тұрады және оны Спикер басқарады. Ассамблея мүшелерінен сайланатын үш мүшеден тұратын Спикер аппаратының атқару комитетіне кем дегенде бір оппозициялық партия өкілі кіруі тиіс. Ассамблея жыл сайын қаңтар айында тарау форматында жиналады. Егер атқару комитеті қажет деп тапса, қосымша қарастырылуға тиіс мәселелерді талқылау үшін төтенше сессиялар шақырылуы мүмкін.