Кіріспе

Уотсон шығанағы – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейдің шығыс жағалау маңында орналасқан теңіз порты. Уотсон шығанағы Сиднейдің орталық бизнес ауданынан солтүстік-шығысқа қарай 11 шақырым қашықтықта, Вуллахра муниципалитетінің жергілікті басқару аумағында жатыр. Уотсон шығанағы Оңтүстік бас мүйісінің ұшында орналасқан және атын батыс жағындағы Порт-Джексон (Сидней порты) шығанағындағы қорғалған шығанағынан және бекіністен алған. Одан Сидней порты көпіріне қарай көрініс ашылады. «Гап» – шығыс жағындағы мұхит жартасы, онда Мани және Солтүстік Мүйіс, сондай-ақ Тынық мұхитын көруге болады. Воклюз – оңтүстікке қарай орналасқан жалғыз көршілес аудан.

Түпкүлгілік тарихы

Уотсон шығанағы деп белгілі болған аймақтың түпкі тұрғындары Кадигал тайпасы болған. Кадигалдар бұл жерді Кутти деп атаған. Осы жергілікті халық Оңтүстік Бастың суларында және шығанақтарында балық аулап, моллюскалар жинаған. Олар Камп-Коувтан ресурстар алған және жағалау бойындағы жартастар мен тас беттерінен уақыт өте келе тозып кеткен тасқа салынған өрнектер жасаған.

Еуропалық қоныстану

Бірінші еуропалықтар 1788 жылғы 21 қаңтарда бірінші флоттың қоныс аударуымен және Кемп-Коувта түнде тоқтау жасау арқылы келді. Кейін 1790 жылы жартастарға қарауыл мұнарасы салынды. Уотсон 1811 жылы Сидней портының портовый лоцманы және портовый бастығы болып тағайындалды, ал 1816 жылы Маккуари маяғының бірінші басқарушысы болды. Уотсон шығанағы 1860 жылдары даму басталатынша оқшауланған балықшылар ауылы болып қала берді. 1828 жылы халық саны үш десятка жуық болса, 1841 жылы 122 адамға жетті.

Дунбар

1857 жылы Австралияның Сидней портының кіреберісіне жақын жерде "Данбар" кемесі құлап, 121 адамның өмірі қиылды. "Данбар" кемесінің апаты Австралиядағы ең ірі теңіз апаттарының бірі саналады және оқиға Сидней мен Жаңа Оңтүстік Уэльс тарихында әлі де есте сақталады. "Данбар" кемесі "Гап" шығанағын портың кіреберісі деп жаңылыстырған. Бұл Hornby маягының салынуына себеп болды. 1910 жылы Якобтың баспалдағында кеменің ілмегі және басқа да жәдігерлер табылған, олар Воклюз кеңесімен ескі қалалық әкімшіліктің артындағы мұражайға қойылды. Ілмек Ald. Кумбс тарапынан Gap Park жартасына көшірілді және 1930 жылдың тамызында ескерткіш ашылды.

Трамвайлар

Сити-Ватсон шығанағына баратын трамвай желісі 1903 жылы Эджклиффтен Сигнал Хилл станциясына дейін, ал 1909 жылы Гап паркіне дейін ұзартылды. Соңғы ұзартуға Гапқа іргелес жаңа трамвай аялдамасы және Гап паркіндегі жартасқа ойылған трамвай жолы кірді, ол Гап жолымен қатар, біртіндеп көше деңгейіне дейін төмендеп, сосын аяқталар еді. Қаладан басталатын желі Вайнард станциясының жанындағы Эрскин және Дей көшелерінің бұрышындағы айналыммен басталды. Содан кейін Дей көшесімен оңтүстікке қарай жүріп, сосын солға бұрылып, Король көшесіне шықты, Сент-Джеймс станциясындағы Король алаңынан өтті. Одан кейін оңға бұрылып, Колледж көшесіне кірді, Бумеранг көшесіне бұрылмас бұрын оңтүстікке қарай бағытталды. Желі солға бұрылып, Уильям көшесімен, Кингс-Кросс арқылы, содан кейін Бейсвотер жолымен және Рашкаттерс-Бэйдегі Нью-Саут-Хед-роуд арқылы жалғасты. Сосын желі Жаңа және Ескі Оңтүстік Бас жолдарының бағытын ұстап, Гап паркіне оңға бұрылды. Гап паркіне оңға бұрылғаннан кейін, бір рельстік жол тар жартастар, төменгі тік жарлар мен қиырлы пейзаждардан өтіп, Уотсон шығанағындағы аялдамаға дейін төмен түсті. Желіде өз депосы мен қалалық аялдамасы болды және ол Сиднейдің негізгі трамвай желісіне қосылған болса да, дербес жұмыс істеді. 1949 жылы Роуз-Бейден Уотсон-Бейге дейінгі желі жабылды, бірақ 1950 жылы халықтың қарсылығынан кейін қайта ашылды. 1950 жылы Кинг-стриттен Эрскин-стритке дейінгі желі жабылып, Куинс-скверде жаңа аялдама салынды. Желінің қалған бөлігі 1960 жылы жабылды, рельстер алынып тасталды, ал 1964 жылы Кеңес Гап паркіндегі бұрынғы трамвай жолының кесілген бөлігін қайта өсімдіктермен жапты, ауданды қалпына келтіру мақсатында. Ватсон шығанағындағы Гапқа қарай көтерілгенде, екі баспалдақ арасында тегіс алаң бар. Бұл алаң екі бағытта да біршама қашықтыққа дейін жалғасады және ол бұрынғы трамвайдың өткен жері. Қазіргі Transdev John Holland 324 маршруты бұрынғы трамвай желісінің бағытын, трамвайдың Ескі Оңтүстік Бас жолынан Гап паркіне бұрылған жеріне дейін ұстанады. Автобус және трамвай маршруттары әскери жолдағы аялдамаға жақын жерде қайтадан қиылысады.

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сидней портын қорғау

1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сидней портының суастына қарсы бум желісі Джорджс-Хедке орналастырылды, оның мақсаты жау суасты кемелерінің Сидней портына кіруіне кедері келтіру болды. Бум желісі Порт-Джексонның бүкіл енін жабады, ал бум желісінің жетегі Уотсон шығанағындағы Лянгс-Пойнтта орналасқан. 1942 жылдың 31 мамыр түнінде үш жапондық шағын суасты кемесі Сидней портына кіруге тырысты, бұл оқиға Сидней портына жасалған шабуыл ретінде танылды. Жапондық шағын суасты кемелерінің бірі бум желісіне ілініп қалды; суасты кемесін босатуға жасалған сәтсіз әрекеттерден кейін экипаж суасты кемесінің ішіндегі жарылғыш заттарды жарып, өздерін өлтіріп, суасты кемесін жойды. Осы кезеңде Нильсен паркі зениттік база ретінде пайдаланылды. Базада уақытша ағаш казармасы, іздеу шамдары және зениттік қарулар болды. Гэп паркінде шағын калибрлі қару орнатуға арналған орын болды, бірақ ол ешқашан орнатылмады және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде пайдалануға жоспарланған. Бунгаре немесе Бунгари деп аталатын үй 1870 жылдары салынған. Ол 1918 жылдан 1980 жылға дейін Стид отбасының меншігінде болды және кейде Стид үйі деп те аталады. Кейін ол футболшы Марк Шварцерге сатылды. 2011 жылы Вуллахра кеңесі үйдің мұра мәртебесін растады. Қазір ол кеңестің мұра тізіміне енгізілген.

Халық саны

2021 жылғы санақта Уотсон шығанағында 883 адам тіркелді. 2016 жылғы санақта Уотсон шығанағында 850 адам болған. Адамдардың 64,6% Австралияда туған, ал 78,0% үйде тек қана ағылшын тілінде сөйлейді. Дінге қатысты ең көп кездесетін жауаптар: діні жоқ – 33,8% және католик – 19,2%.

Көрнекті орындар

Уотсон шығанағы – негізінен тұрғын үйлерден тұратын, сонымен қатар демалыс аймақтары мен жағажайлары бар аудан, оның ішінде Кэмп Коув және Леди Бэйдегі заңды түрде шешінуге рұқсат етілген жағажай бар. Мұнда бірнеше мейрамхана, кафе және қонақ үй орналасқан. Оңтүстік Бас бойындағы Гаптың мұхит көрінісімен жағалауда серуендеу Ватсон шығанағын Сиднейдегі танымал туристік орынға айналдырады. Сидней портының лоцмандық кеме станциясы бұл шығанақта орналасқан, ал HMAS Watson теңіз оқу базасы жақын жердегі Оңтүстік Баста орналасқан.

Оқиғалар

Кез келген адам мен оның иті – бұл жыл сайынғы шара, ол Австралия күнінде (26 қаңтар) Уотсон шығанағында өтіп, онда ерлер мен олардың итттері бір SUP тақтасына міне отырып, басқа да иттерді жақсы көретін адамдармен жарысады. Көптеген қатысушылар өздері мен итттері үшін үйлесімді костюмдер киеді.