Кіріспе

Асура индуизмде Шиваның ашуынан пайда болған мифологиялық асура. Джаландхара (санскрит: जलन्धर, мағынасы – «суды ұстаушы»), сондай-ақ Чалтаранға (санскрит: चलन्तरण, мағынасы – «жүретін және жүзуші») деп те аталады, индуизмдегі асура. Ол Шиваның үшінші көзі Індраның найзағайымен соққандағы ашуынан ашылғанда дүниеге келді. Бірақ Індра құтқарылып, көзден шыққан энергия теңізге жіберілді. Бұл энергия балаға айналып, Варуна тәрбиеледі, кейін Шүкрачарья оны өсірді. Өскен соң ол үш әлемді – Сварганы (көк), Бхулоканы (жер) және Паталаны (жер асты) жаулап алды. Ол Каланемидің қызы Вриндаға үйленді. Оны оның жаратушысы Шива өлтіреді.

Туу

Шива ғибадатханасында Индра мен Брихаспати Шиваны қарсы алу үшін Кайлаша тауына бара жатқанда, олардың жолын шашы маталанған, беті жарқыраған жалаңаш йоги тосқауылға алды. Бұл йог – Шиваның өзі еді, ол Индра мен Брихаспатидің білімін сынау үшін осы түрге енген. Индра йогиді танымай, оның жолдан қозғалмауына ашуланды. Индра оны жолдан жылжуға бұйырды, бірақ ол орын алмады. Жауап алмай, Индра ашуланып, оған найзағаймен шабуға көшті. Осы әрекеттің нәтижесінде Индраның қолы сал болып, Шива найзағайды күшсіздікке түсірді. Шива осы әрекетіне ашуланып, көздері қызылданды, бұл Индраны қорқытты. Ашуынан оның үшінші көзі ашылып, Индраны жоқ еткізуге жақын болды. Брихаспати Шиваны танып, оған дұға етіп, Индраны кешіруін сұрады. Индраны өлтірмеу үшін Шива көзінен шыққан отты мұхитқа жіберді, ол мұхитпен кездескенде бала ныбалына айналды. Бала қатты жылап, Брахманың аспаннан түсуіне себеп болды. Мұхит Брахмаға баланың қайдан келгенін білмейтінін айтты. Брахма оған бір күні бала асуралардың императоры болатынын, оны тек Шива ғана өлтіре алатынын және өлгеннен кейін үшінші көзге қайта оралатынын жеткізді.

Билікке көтерілу

Жаландхараның балалық шағы тамаша оқиғаларға толы болды. Желдің күшімен көтеріліп, ол теңіз үстінде ұшты; оның үй жануарлары – ол аулаған арыстан-маржандар еді. Ең ірі құстар мен балықтар оның ықтиярында болды. Жаландхара көркем мінезді болып өсті және олардың гуруы Шүкір оны асуралардың императоры етіп тағайындады. Жаландхара өте күшті болды және барлық заманның ең зор асураларының бірі саналды. Ол Каланеми асураның қызы Вриндаға үйленді. Жаландхара әділдік және қадір-қасиетпен билік жүргізді. Бір күні дана Бхаргава (Шүкір) Жаландхарамен кездесті. Ол Хираньякашипу мен Вирочананың хикаяларын айтты. Сондай-ақ, ол Самудра Мантана кезінде Вишнудың Рахудың басын қалай кесіп тастағанын баяндады. Асура девалардың әкесі Варунаның қазынасын опасыздықпен тартып алғанына сенді. Ол өзінің елшісі Гасмараны Индраға жіберіп, әкесінің қазынасын қайтаруды талап етті. Бірақ Индра оған бас тартты. Девалар мен асуралар арасында қатыгез шайқас болды. Екі тараптан да көптеген жауынгерлер қаза тапты. Шүкір өзінің амиртаживини видьясы арқылы асураларды қайта тірілтті. Брихаспати Дрона тауынан алынған емдік шөптерді пайдаланып, өлген деваларды қайта тірілтті. Шүкір Жаландхараға тауды түбінен жұлып алып, Брихаспатидың деваларды қайта тірілту үшін емдік шөптерді қолдануына кедергі келтіруді кеңес берді. Жаландхара келісіп, Дрона тауын теңізге лақтырып жіберді. Көңілі құлаған девалар Вишнудан жәрдем сұрады. Жаландхара мен Вишну арасында қызу шайқас болды, Вишну Гарудаға мініп, құдайлық қылышы Нандаканы қолданды. Вишну Жаландхараның шайқастағы батырлығына тәнті болды және оған қалауынша сыйлық беруге уәде берді. Жаландхара өзінің жеңгесі Вишнудан өзінің атымен аталатын қаласында тұруын өтінді, сонымен қатар оның ізбасарлары мен әйелі Лакшмиді алып келуін сұрады. Оның көмегінсіз асуралар деваларды жеңіп, Жаландхара үш әлемнің (көк, жер және жер асты) иесі болды. Ол Самудра Мантана кезінде девалар мен гандхарвалар жинаған барлық асыл-қазыналарды тартып алып, өз елінде ешкім ауырмай, әлсіз қалмай, ізгілікпен билік жүргізді.

Шивамен соғыс

Девалар жеңіліске қатты ренжіді, биліктерінен айырылғаны үшін көңілі құлдырады. Тәңірдің ақылдасы Нарад, девалармен кеңескен соң, Джаландхараны көруге барды. Джаландхара сапарының мақсатын сұрағанда, ол Шива тұратын Кайлашаның сұлулығын сипаттады және басқа қандай жердің осы сұлулыққа тең келеріне күмәнданды. Жауап ретінде Джаландхара Нарадқа байлығын көрсетті, ал Нарад оның әйелі ең әдемі әйел емес екенін айтты. Сосын Нарад Шиваның мекенін сипаттап, Парватидің сұлулығы туралы да айтты.

Осы сөздерді естіген Шива қатты ашуланды, оның маңдайынан қорқынышты жаратылыс (Киртимуха) пайда болып, талапты жеткізген елші Рахуды өлтіруге шама келді. Соғысқа дайындық жарияланғаннан кейін, Джаландхара бірінші болып Кайлашаға беттеді, бірақ Шива оны тастап, Манаса көлінің жанындағы тауға қоныстанғанын білген соң, әскерін тауды қоршап алды. Нанди оларға қарсы шабуыл жасады, көп қирату жасады, алайда құдайлардың әскері көп шығынға ұшырады. Парвати Шиваны соғысқа қатысуға шақырды. Шива Парватиге өзі болмағанда сақ болуды ескертті, себебі кейбір асуралар жасынып келуі мүмкін еді. Осыдан кейін, өзінің ашуының екі көрінісі – Вирабхадра мен Манибхадрамен бірге Шива шайқас алаңына бақты. Картикея онымен күресуге келді, бірақ жеңілді. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Ганеша оған шабуылдауға тырысты, бірақ ол ауыр жеңіліске ұшырап, шайқас алаңында есінен айрылды. Шива мен оның аватарияларының шайқас алаңына үстемдік ететінін көрген Джаландхара бір түрлі иллюзия жасады. Бұл оның әскерін жаңылыстырды, бірақ өзінің назарын бұрмады. Осы уақытта Джаландхара Шива кейпінде Парватиге барып, оны алдауға тырысты. Парвати оны танып, қатты ашуланып қашып кетті. Сосын Вишну пайда болған кезде, ол оны Джаландхара сияқты Вринданы алдауын талап етті.

Өлім

Жаланһара осы алдау мен әйелінің қазасын естігенде, ашуланып, Кайлаша тауынан шығып, шайқас алаңына қайта оралды. Алдану аяқталғанда, Шива мен оның әскері шындықты түсінді. Шива Шумба мен Нишумбамен шайқасты, бірақ олар тез қашып құтылды. Кейін Парвати оларды өлтірді. Жаланһара содан кейін Шивамен шайқасты. Шайқастың соңында, Жаланһараның әскерінің көп бөлігі қырғынға ұшырағанда, Шива оның аяқ саусағынан жасалған чакрамен (диск) басын кесті. Ол өлгеннен кейін, оның жаны Шиваға бірікті, дәл Вринданың жаны оның әйеліне біріккендей.