Кіріспе

Суретші Фрэнк Добсонның өмірбаяны

Фрэнк Оуэн Добсон CBE (18 қараша 1886 – 22 шілде 1963) – британдық суретші және мүсінші. Өмірінде ол Еуропаның ең талантты мүсіншілерінің бірі саналды. Ол Джейкоб Эпштейн мен Генри Мурдың құрдасы болды. Қазір Добсон 20-шы ғасырдың ең маңызды британдық мүсіншілерінің бірі деп есептеледі.

Ерте өмір

Добсон Лондонның орталығында дүниеге келіп, Клеркенвеллде өсті. Оның анасы Элис Мэри Оуэн, ал әкесі Фрэнк Добсон – сәлемдесу карточкалары компаниялары үшін құс пен гүл суреттерін жасайтын коммерциялық суретші болған. Кіші Добсон Forest Gate, содан кейін Harrow мектептерінде оқыды. Рейнольдс Стивеннің студиясында он сегіз ай жұмыс істегеннен кейін Добсон Девонға, сосын Корнуоллға көшіп, екі жыл бойы пейзаж суреттерін сату арқылы күнкөріс жасады. 1906 жылы Арброт қаласындағы Хосписфилд Хаустағы өнер институтында оқуға стипендия алып, төрт жыл бойы білім алды. Шамамен 1915 жылы Добсон өзінің алғашқы мүсінін – ағаштан жасалған кішкентай туындысын жасады. Добсон Ньюлиндегі Трегурта отбасының үйінде студия ашты, бірақ соғыс аяққа жақындағанда Челсидегі Манреса жолында студия жалдап, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін сол жерде тұрды. Оның көптеген мүсіндерінің, әсіресе әйелдердің бейнесінің қарапайым формалары мен ағып жатқан сызықтары африкалық өнердің ықпалын көрсетті. 1920 жылдары Добсон мүсін жасауға көбірек ден қойып, бірнеше маңызды көрмелерге қатысты және бірқатар көркем топтарда жетекші рөл атқарды. 1920 жылы Х тобының көрмесіне қатысқан жалғыз мүсінші ол болды. Добсон Лондон суретшілер қауымдастығының негісқалаушы мүшесі болды және 1923-1927 жылдар аралығында Лондон тобының президенті болып үш жыл қызмет етті. Ол бірнеше қоғам қайраткерлерінің қоладан жасалған портреттерін жасады. Х тобының көрмесінде Бен Николсонның екі мүсіні мен оның эскиздерін көрсетті, ал 1921 жылдың соңында Лестер галереясында H. H. Asquith-тің қола басы қойылды. Лидия Лопокова мен Таллула Банкхедтің бейнелері де болды. Добсон 1924 және 1926 жылдары Венеция биенналесіне қатысты, 1925 жылы Лондон, Париж және Нью-Йорк қалаларын аралаған Три Ұлттық көрмеге қатысты, сондай-ақ 1926 жылы Америка мен Канада бойынша гастрольдеген еуропалық суретшілер көрмесіне енгізілді. 1927 жылдың наурыз айында Лестер галереясында оның жиырма үш мүсіні мен бірнеше қола туындысы қойылған алғашқы ірі жеке көрмесі өтті. 1940 жылдың наурыз айында оның туындыларының үлкен ретроспективасы өткен Бристольге көшіп барды. Добсон Бристольдегі бомбалау кезінде қалада тұрды және басқа суретшілер сияқты бомбадан қираған шіркеулердің қираған жерлерін суретке түсірді. Добсон Соғыс суретшілерінің кеңесші комитетімен байланысып, суретші де, мүсінші де ретінде қызмет етуге ниет білдірді. Комитет мүсін жасауға тапсырыс беруге құлық танытпады, бірақ ақырында Добсонға екі портреттік бюст жасауға қысқа мерзімді келісім-шарт ұсынды. Кейін WAAC бірнеше суреттерді тапсырды, соның ішінде фабриканың тоннельге көшірілгеніне байланысты жұмысқа келген жұмыскерлердің суреті де болды. Добсон 1946 жылы Корольдік өнер колледжінде мүсін кафедрасының меңгерушісі болып тағайындалды және 1953 жылы зейнетке шыққанға дейін осы лауазымда болды. 1951 жылы Темзаның оң жағалауындағы Британия фестивалі үшін Добсон «Лондон мақтанышы» мүсінін жасады. Мүсін бастапқыда гипстен құйылған, бірақ Добсонның қазасынан кейін қоладан құйылып, 1987 жылы Корольдік ұлттық театрының алдына қойылды. Оның соңғы тапсырыстарының арасында сэр Томас Липтонның қоладан жасалған басы және Лондондағы Брэкен Хаустың сыртқы қабырғасындағы зодиак сағаты бар. Фрэнк Добсон алаңы 1963 жылы Добсонның өмірі мен еңбегін еске алу үшін Лондон округтік кеңесімен салынды. Алаңның орталық бөлігі – 1951 жылы Добсон жобалаған және аяқтаған «Әйел мен балық» су көзі. Добсон өз заманының ең беделді суретшілерінің бірі болғанымен, оның беделі қайтыс болғаннан кейін постмодернизм мен концептуалды өнерге бет бұрған кезде төмендеді. Алайда, соңғы жылдары оның туындыларына қызығушылық қайта жандануда.