Кіріспе

Алкендерді синтездеу тосилгидразондардың базалық катализделген ыдырауы арқылы жүзеге асырылады.

Бамфорд-Стивенс реакциясы – тосилгидразондарды күшті базамен өңдегенде алкендер түзілетін химиялық реакция. Бұл реакция британдық химик Уильям Рэндалл Бамфорд және шотланд химигі Томас Стивенс Стивенс (1900–2000) есімдерімен аталады. Апротикалық еріткіштерді қолданғанда негізінен Z-алкендер, ал протикалық еріткіштерде E және Z-алкендердің қоспасы түзіледі. Алкен түзетін трансформация ретінде Бамфорд-Стивенс реакциясы синтетикалық әдістемелерде және күрделі молекулалар синтезінде кеңінен қолданылады. Тосилгидразондарды алкил литий реагенттерімен өңдеу Шапиро реакциясы деп аталады.

Реакция механизмі

Бамфорд-Стивенс реакциясының бірінші қадамы – 3-диазоқосылысының түзілуі. Протикалық еріткіштерде 3-диазоқосылысы 5-карбен ионына ыдырайды. Апротикалық еріткіштерде 3-диазоқосылысы 7-карбенге ыдырайды.

Бамфорд-Стивенс реакциясы

Бамфорд-Стивенс реакциясы металданған тосилгидразондардың термиялық ыдырау арқылы алкендерді стереоселективті түзуге тиімді емес, себебі карбен орталығының дискриминациясыз 1,2 қайта орналасуы өнімдердің қоспасын береді. N-азиридинилжиминдерде алкил тобын триметилсилил (TMS) тобымен алмастыру арқылы нақты бір сутек атомының миграциясын күшейтуге болады. Бета-H байланысындағы кремний атомының σC Si → σ*C H стереоэлектрондық әсері C-H байланысын әлсіретеді, нәтижесінде оның эксклюзивті миграциясы жүзеге асып, диакил жағдайындағы немесе басқа да қосылу өнімдерінде (мысалы, циклопропандар) көрінетіндей, аллилсилилдер мен изомерлік гомоаллилсилилдердің тең мөлшерінің орнына, аллилсилилдердің дерлік толық түзілуіне әкеледі. Бета-кремний әсеріне қараңыз.

Ариндер мен N-тозилгидразондардан 3-орналастырылған индазольдер синтезі

N-тосилгидразондар әртүрлі синтетикалық процедураларда қолданылуы мүмкін. Оларды ариндермен қолдану 3-субституцияланған индазолдарды дайындаудың екі жолын қамтамасыз етеді. Бірінші қадам – CsF көмегімен диазоқосылыстардың гидразонының депротондалуы. Осы сәтте конъюгатталған негіз диазоқосылысын бөліп шығарып, аринмен [3+2] диполярлық циклоаддицияға түсіп өнім береді, немесе аринмен [3+2] аннуляцияға түсіп соңғы өнімді құрайды. LiOtBu және Cs2CO3 сияқты күшті негіздер осы химияда жиі қолданылса да, CsF о-(триметилсилил)арил трифлаттарынан ариндердің in situ генерациясын жеңілдету үшін қолданылды. CsF сондай-ақ N-тосилгидразонды депротондауға жеткілікті негізді деп есептелді.

N-тозилгидразондар қиылыспалы реакциялардың реагенттері ретінде

Барлуенга және оның әріптестері N тосильгидразондарды кросс-байланыс реакцияларында нуклеофилді серіктес ретінде қолданудың алғашқы мысалын жасады. Әдетте, байланыс реакцияларындағы нуклеофилді реагенттер органометалл табиғатын иеленеді, атап айтқанда органомагний, мырыш, қалайы, кремний және бор. Электрофильді арил галогенидтерімен біріктірілгенде, N тосильгидразондарды Pd катализделген жағдайларда, көбінесе қымбат және синтетикалық тұрғыдан күрделі органометалл реагенттерін қолданбай, полисубституцияланған олефиндерді дайындау үшін пайдалануға болады. Реакцияның қолданылу аймағы кең: альдегидтер мен кетондардан туындаған N тосильгидразондар жақсы көтеледі, бұл ди- және трисубституцияланған олефиндерге алып келеді. Сонымен қатар, электронды тартып алу және электронды донорлық топтарын қамтитын, сондай-ақ π-бай және π-жеткіліксіз ароматикалық гетероциклді қосылыстарды қамтитын әртүрлі арил галогенидтері байланыс серіктестері ретінде жақсы көтеледі. Полисубституцияланған олефиндерді дайындағанда стереохимияны ескеру маңызды. Сызықты альдегидтерден туындаған гидразондарды қолдану эксклюзивті түрде транс-олефиндерге әкелді, ал трисубституцияланған олефиндердің стереохимиялық нәтижелері субституенттердің көлеміне байланысты болды. Бұл трансформацияның механизмі алкендердің синтезіне ұқсас Bamford-Stevens реакциясы арқылы жүзеге асады деп есептеледі: N тосильгидразондардың базаның қатысуымен ыдырауы диазоқосылыстарды тудырады, содан кейін азот газын бөліп шығарады, карбенді құрайды, одан кейін электрофилмен сөндірілуі мүмкін. Бұл жағдайда байланыс реакциясы Pd0 катализаторына арил галогенидінің окистендіру қосылуымен басталады, нәтижесінде арил PdII кешені пайда болады. Гидразоннан туындаған диазоқосылыстың PdII кешенімен реакциясы Pd карбен кешенін құрайды. Арил тобының миграциялық инсерциясы алкил Pd кешенін береді, ол транс-арил олефинін және Pd0 катализаторын қайта жаңарту үшін син-бета-гидридті жоюға ұшырайды. Бұл реакция N тосильгидразондар мен терминалды алкиндерден конъюгацияланған ениндерді ұқсас Pd катализделген реакция жағдайында және бірдей механизм бойынша дайындауда да пайдалы болды. Сонымен қатар, Барлуенга және оның әріптестері альдегидтер мен кетондардың, тосилгидразидтердің және арил галогенидтерінің бір ыдыстағы үш компонентті байланыс реакциясын көрсетті, онда N тосильгидразон in situ түзіледі. Бұл процесс алдын ала қалыптасқан N тосильгидразондар қолданылатын процесске қарағанда ұқсас шығыммен стереоселективті олефиндерді тудырады. Барлуенга және оның әріптестері N тосильгидразондарды борон қышқылдарымен металлсыз редуктивті байланыс әдісін де әзірледі. Реакция екі субстратта да әртүрлі функционалдық топтарға төзімді, оның ішінде ароматикалық, гетероароматикалық, алифатты, электронды донорлық және электронды тартып алушы субституенттер, және калий карбонатының қатысуымен жоғары шығыммен жүреді. Реакция гидразон тұзынан туындаған диазоқосылыстың пайда болуы арқылы жүзеге асады деп есептеледі. Диазоқосылыс бор қышқылымен реакцияға түсіп, борландырылған аралық арқылы бензилборон қышқылын құрайды. Бензилборон қышқылын құрудың баламалы жолы - звиттериондық аралық, содан кейін негіздік жағдайда бензилборон қышқылының протодеборондалуы, нәтижесінде соңғы редукциялық өнім пайда болады. Бұл әдіс эфирлер мен тиоэфирлерді өндіру үшін гетероатомдық нуклеофилдерге де қолданылды.

Родиймен катализделген Бамфорд-Стивенс/термиялық алифатикалық Клайзен қайта орналасуы

Стольц жаңа процесс әзірледі, онда Бамфорд-Стивенс реакциясы Клейзен қайта орналасуымен біріктіріліп, түрлі олефин өнімдерін жасады. Бұл өзгеріс алдымен N-азиридинилгидразондардың термиялық ыдырауы арқылы диазо қосылысын (1) түзетіп, содан кейін родий катализімен дедиазотациялау (2) және син-1,2 гидридтік орын ауыстыру (3) жүзеге асырылады. Бұл субстрат термиялық алифатикалық Клейзен қайта орналасуына (4) түседі, нәтижесінде өнім пайда болады.

Толық синтезде қолдану

Трот және басқалар. изоклавукериннің толық синтезінде Бамфорд-Стивенс реакциясын қолданып, табиғи өнімде кездесетін диен фрагментін енгізді. Бициклді трицилгидразонды бастапқыда Шапиро реакциясының жағдайларына (алкиллитийлер немесе LDA) тартқанда, ғана анықталмайтын ыдырау өнімдері пайда болды. Дегенмен, осы бициклді трицилгидразонды күшті базаға (KH) және қыздырғанда, қажетті диен өнімі алынды. Бұдан әрі, олефиннің түзілуі және одан кейінгі декарбоксилдеу бір ыдыста жүзеге асырылуы мүмкін екені көрсетілді. Осы үшін, артық NaI қосылды, сондай-ақ Крапчо декарбоксилдеуін жеңілдету үшін температура көтерілді.