Кіріспе
"Аида фильм жасайды" – 1979 жылы 8 желтоқсанда Канада телерадиокорпорациясы үшін Кит Худ пен Линда Шкайлер түсірген канадтық мектептен кейінгі арнайы қысқаметражды фильм. Сюжет 1974 жылы Кей Чорао жазған "Аида фильм түсіреді" атты балалар сурет кітабынан бейімделген. Эрл Грей аға мемлекеттік мектебінің бұрынғы медиа сабақтарының мұғалімі Шуйлер кітапты мектеп кітапханашысы арқылы танысып, Чораодан фильм құқықтарын 200 долларға сатып алды. Бұл фильм КТК-де көрсетілген басқа да қысқаметражды фильмдер сериясына жол ашты, ол кейіннен "Деграсси көшесінің балалары" сериалына, "Деграсси" жасөспірімдер драмасы франшизасының бірінші сериалына айналды.
Сюжет
9 жасар Айда Лукас пен оның 6 жасар досы Куки Деграсси көшесіндегі саябақта күнін өткізіп жатыр. Ида парктегі қоқыстың көптігіне ренжіді, тіпті ескерту белгілері тұрғанына қарамастан. Ида біреудің тастап кеткен сэндвичіне аяғын басып алғаннан кейін, Куки (оқи алмайтындықтан) тағы бір белгіге назар аударады – ол Канаданың Ұлттық кино кеңесі ұйымдастырған балалар фильмдері байқауының жарнамасы еді. Ида оны оқып бергенде, Куки қатыса ма деп сұрайды. Ида бастапқыда жоқ дейді, бірақ кейін ойланып көреді. Сол күні Айда үйінің шатырынан әкесінің ескі кинокамерасын іздеп шығады. Оны бұзылған күйде көріп, көңілі түседі, бірақ анасы оны камера дүкеніне барып, жөндеу құны туралы білуге кеңес береді. Дүкенде Ида тағы да қорқынышқа ұшырайды – камераны жөндеу үшін (пружинасы бұзылған) және пленка сатып алу үшін барлығы 20 доллар кететінін естігенде. Ида камераны сол жерде қалдырып кетеді, бірақ осы ақшаны қайдан табатынын білмейді. Кейінірек Ида мен Куки бұл жайлы әңгімелесіп отырғанда, Иданың бейсболшы бауыры Фред ойыннан үйге оралады. Маусымның соңғы ойынында жеңілгеніне ашуланған Фред Иданың жоспарларын келекелейді және оған ақша беруге ниеті жоқ. Ол Идаға өзі тауып алуын ұсынады. Бірақ анасы телефон соғып, камераны іздегенде шатырда қалдырған қоқыстарын жинау керектігін еске салады. Егер Ида оны тазаламаса, бәрін тастап жіберетінін айтады, бұл Идаға тағы бір идея береді – гараждық сату. Сату жақсы өтеді, тіпті Ида Фредті ескі солдаттың қақпағын 75 центке сатып алуға көндіреді (ол қақпақ олардікі болса да). Ашуланып, ол Ида камераны қалай пайдалану керектігін білмейтініне күмән келтіреді, бұл Иданы оны үйренуге мәжбүр етеді. Ида камераны сатудан түскен ақшаға сатып алған соң, сатушыдан оны қалай пайдалану керектігін сұрайды. Фильм түсірілімі басталады, Ида, Куки және тіпті Фред киінеді: Ида анасынан әдемі берет алып киеді ("Барлық режиссерлер осындай берет киеді! Мен оны кітаптан көрдім!"), Куки ұзын көйлек киеді (ол биін жаттықтырып жатыр), ал Фред солдат шапқасын шешуге қарсылық көрсетеді. Ида мен Куки Фредті фильмге қатысуға көндіреді, ол қоқысты жинаудың және тазалықты сақтаудың маңыздылығы туралы. Иданың ауданында қоқыс жинау күні болғандықтан, Фред қоқыс қаптарын жинап, оларды көшеге шығарып, ал Куки билеп, гүлдер отырғызып, "ауланы әдемі етуге" тырысады. Жоспар қарапайым болғанмен, жағдай тез нашарлайды: қоқыс жинаушылар келгенде, Фред Кукидің қуыршағын қатемен алып қояды, олар камера алдында оны тартып, соғыс бастайды. Куки қуыршақ қоқыс машинасына лақтырылып, иленгенде құлайды, камера да осыны түсіріп алады. Дегенмен, Ида фильмнің керемет шыққанына сенімді, Фред үйге кіргенде Кукиге қуыршақтың жоғалғаны үшін көңіл көтеріп, ешкім осы фильмді көргісі келмейді дейді. Екі аптадан кейін Ида кино кеңес басқармасынан "Ида Т. Лукасқа" жолдаған хат алады, онда оның "соғыстың балаларға тигізетін әсері" туралы қуатты фильмі финалға іліккені және оның отбасы 2 қыркүйекте өтетін марапаттау рәсіміне келуі керектігі жазылған. Ида түсініспеушілікке қарамастан қуанып кетеді, ал Куки фильм үшін сыйлықты жалған сылтаумен қабылдау туралы ойды мазалайды, ал Ида ешкім айтпаса, бұл өтірік емес дейді. Ида сыйлық туралы суретші анасымен сөйлесіп жатыр. Ида хатты жоғалтып алғанын айтып, түсініспеушілікті жасыруға тырысады, бірақ ол әлі де бар екенін көрсетуге мәжбүр болады: оның жасырындығы бірінен соң бірі ашылып жатыр. Анасы хатты оқып, Иданың өз әуесқойлық фильмінде соғыс сияқты терең тақырыпты қабылдағанына таңғалады (әлде күмәнмен қарады ма). Соңында сыйлық беру кеші келеді, бірақ Ида ауруға шалдыққандай болып, қатысудан бас тартуға тырысады. (Көңілге қонымды, ол жарасы бар екенін және оның жұқпалы екендігінен қорқатынын айтады.) Ида өтірігі үшін өте қиналып, анасына жалтақтап сұрақ қояды: егер біреу оның анасының суретін дұрыс түсінбесе, бірақ оған ұнаса, түзету дұрыс па? Анасы оның дұрыс екенін айтады, өйткені шындықты айта алатын жалғыз адам - ол. Ол Иданы жеңіске жетпесе де, әрдайым мақтан тұтатынын айтады. Кенеттен Иданың "жарасы" керемет түрде жазылып, ол сыйлықтарға баруға асығады. Салтанатты рәсімде сыйлықты мейірімді мырза Драуффл табыс етеді, ол Иданың "соғыс балаларға қаншалықты зиян келтіреді" атты еңбегі жеңімпаз екенін жариялайды. Фильм көрсетіледі, содан кейін Ида мен балалар Фред пен Кукидің ұрысып, оның қақпақ киіп жатқанын түсінеді, фильмді соғысқа қарсы күшті мәлімдеме ретінде қате түсінуге болады. Сондықтан Ида өте мазасыздықпен трибунаға шығып, сыйлықты қабылдаудан бас тартуға тырысады, мырза Драуффлға қате қалай туғанын түсіндіреді. Оның жасырындығын білген мырза Драуффл оның сыйлықты лайықты түрде жеңгенін және адалдықты марапаттау керектігін айтады, сондықтан кино кеңесі Идаға сыйлықты сақтап қалуға рұқсат береді. Ол содан кейін Иданың "қоқысқа қарсы соғыс қалай жүргізіледі" туралы фильміне қолдау көрсетуге шақырады.
Өндіріс
Линда Шкайлер, Earl Grey Senior Public School-дың медиа сабақтарын оқытушысы, және коммерциялық редактор Кит Худ 1976 жылы Playing With Time компаниясын құрды. 1979 жылы Шкайлер Кей Чорао жазған «Аида фильм түсіреді» атты балалар кітабының бір данасын алды. Ол Earl Grey кітапханашысы Брюс Маккиден кино түсіру туралы бірнеше кітап әкелуін сұрады. Макки бұл кітаптың мысықтар туралы балаларға арналған көркем әдебиет екенін білмеді және оның қандай да пайдасы бар екенін түсінбеді. Кейін ол оның өндіріс серігі және күйеуі болады. Стоун өзінің 2018 жылғы «Не болса да» атты естеліктерінде Шкайлерге кітап басылымнан шыққандықтан, оның құқықтарын өздігінен сатып алу «салыстырмалы түрде оңай» болатынын, ал адвокаттарды араластыру процесті «қажетсіз күрделендіретінін» айтқанын еске алды. Сондай-ақ, оқиғаның көп бөлігі қайта қолданылды. Фильмге кастинг ішінде Playing With Time өндіріс кеңсесінің алдына қойылған жарнама тақтасы арқылы хабарланды. Макки 98 De Grassi көшесіндегі үйін түсіру алаңы ретінде ұсынды.
Мұра
Тағы үш жылдық арнайы фильмнен соң, 1982 жылы фильмдер "Деграсси көшесінің балалары" телесериалына айналды. Бұл кейіннен франшизаның бірінші туындысы деп есептеледі.