Кіріспе

Америка драматургі және сценаристі (1936 жылы туған)

Альфред Фокс Ури (3 желтоқсан 1936 жылы туған) – американдық драматург және сценарист. Ол «Драйвинг мисс Дейзи» пьесасы үшін «Оскар» сыйлығын, екі «Тони» сыйлығын және 1988 жылғы Пулитцер сыйлығын алды. Ол Оңтүстік жазушылар қауымдастығының мүшесі.

Ерте өмір

Ури Джорджия штатының Атланта қаласында әлеуметтік жұмыскер Элен (Фокс) мен жиһаз дизайнері және суретші Ральф К. Уридің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол неміс еврей отбасында, бір қарындасы – жазушы Энн Ури Абрамспен өсті. Ури 1954 жылы Друид Хиллс орта мектебін бітіріп, 1958 жылы Браун университетін тәмамдады, онда ол Браунброкерспен екі түпнұсқа мюзикл жазды. Друид Хиллс орта мектебінің Ури театры оның құрметіне аталған. Нью-Йорктегі алғашқы жылдары лирика жазу өнерін үйренген Ури Франк Лоссерден стипендия алды. Оның Роберт Уолдманмен алғашқы ынтымақтастығы 1968 жылғы «Мынау менің орным» мюзиклі болды, ол Бродвейде бір көрсетілімнен (және 20 алдын ала көрсетілімнен) кейін жабылды. Олар «Жолаушы күйеу жігіт» қойылымымен айтарлықтай сәттілікке жетті, ол 1975 және 1976 жылдары Бродвейде көрсетілді, бір жылдық ұлттық турнеге шықты және Уриге 1976 жылы мюзиклдің ең жақсы кітабы үшін алғашқы Тони сыйлығына ұсыныс жасады. Роберт Уолдманның музыкасымен және Джон Вейдманмен бірлесіп жазылған «Американың сүйіктісі» 1985 жылдың наурыз айынан сәуір айына дейін Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы сахнада, содан кейін Флорида штатының Майами қаласындағы Коконат Гроув театрында қойылды, бірақ жабылды. «Жолаушы күйеу жігіт» 2016 жылдың наурыз айында Роундабут Театр Компаниясында Бродвейден тыс сахнада қайта қойылды, режиссерлік Алекс Тимберс жасады. Бұл қойылым үш Люсиль Лортель сыйлығын жеңіп алды, соның ішінде «Ең үздік қайта жаңғыру» сыйлығы да бар еді.

Атланта трилогиясы

Driving Miss Daisy (1987) – оның 20-ғасырдың бірінші жартысында өтетін "Атланта трилогиясы" деп аталатын пьесаларының біріншісі. Off Broadway-дегі Playwrights Horizons театрында қойылған бұл пьеса 1988 жылы драма саласындағы Пулитцер сыйлығына ие болды. Ол егде жастағы еврей әйел мен оның қара нәсілді шофері арасындағы қарым-қатынасты бейнелейді. "Дейзи" кейіпкері – Ухридің әжесі мен оның шофері арасындағы достыққа негізделген. Ол осы пьесаны 1989 жылы Джессика Танди мен Морган Фримен қатысқан фильмнің сценарийіне бейімдеді, бұл бейімдеу "Ең үздік бейімделген сценарий" бойынша "Оскар" сыйлығымен марапатталды, сонымен қатар Танди "Ең үздік актриса" номинациясында "Оскар" алды. Трилогияның екінші туындысы – "Баллихудың соңғы түні" (1996) 1939 жылы "Желмен кеткендер" фильмінің тұсаукесері кезінде өтеді. Бұл пьеса маңызды әлеуметтік оқиға кезінде еврей отбасының өмірін көрсетеді. Ол 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарымен бірге өткен Атлантадағы Мәдени Олимпиада үшін жазылған және 1997 жылы Бродвейде қойылғанда "Үздік пьеса" номинациясы бойынша Тони сыйлығын жеңіп алды. Трилогияның үшінші бөлігі – 1998 жылғы "Парад" мюзиклы, ол 1913 жылы еврей фабрикасының директоры Лео Франкқа жасалған сот процесі туралы. Либреттосы оған "Музыкалық туындының ең үздік кітабы" үшін Тони сыйлығын әкелді, ал музыкасын Джейсон Роберт Браун жазды.

Қосымша театр

Ухридің "Эдгардо Майн" пьесасы 1858 жылы полиция еврей отбасынан алып кеткен итальяндық бала Эдгардо Мортараның нағыз оқиғасына негізделген, себебі олардың бір үй қызметшісі оны крещение рәсімінен өткізген. Дуг Хьюз қойған бұл спектакль 2002 жылдың қараша айында Коннектикут штатының Хартфорд қаласындағы Хартфорд сахнасында көрсетілді. Манхэттен театры клубы 2007 жылы Бродвейде Ухридің "LoveMusik" мюзиклін қойды. Бұл туынды композитор Курт Вейл мен оның әйелі Лотте Ленья арасындағы қарым-қатынасты көрсетеді. "Алма мен апельсин" 2012 жылдың 10 қазанында Атлантадағы Альянс театрында тұңғыш рет сахнаға шықты. Бұл жаңа пьеса туысқандық қарым-қатынасты қайта жаңғырту туралы. "Angel Reapers" спектаклі, режиссер және хореограф Марта Кларкпен бірлесіп жасалған, 2016 жылдың 2 ақпанынан 20 наурызына дейін Signature театрында Бродвейден тыс қойылды. Бұл қойылым "Ең үздік альтернативті театрлық тәжірибе" номинациясы бойынша Люсиль Лортель сыйлығын жеңіп алды.

Фильм

Ури 1989 жылғы "Драйвинг Мисс Дейзи" фильмінің, 1992 жылғы "Rich in Love" фильмінің сценарийін жазды және 1988 жылғы "Мистик пицца" фильмінің сценарийін бірлесіп жазды.

Жеке өмір

Ури 1959 жылдан бастап Джоанна Келлогқа үйленген, Эд. Д., ол 2019 жылдың 26 тамызында 82 жасында Паркинсон ауруы мен Леви денесі деменциясының салдарынан қайтыс болды. Келлог-Ури дәрігерлігінің докторы, Фордэм университетінде профессор болған. Олардың төрт қызы болды және олар Нью-Йорк қаласында тұрды.