Кіріспе

Оңтүстік Кореяның 2009-2013 жылдар аралығында пайдаланылған алғашқы тасымалдаушы зымыранының бірінші сатысы ресейлік Ангара URM-нің модификацияланған нұсқасы болды. Қатты отынмен жұмыс істейтін екінші сатысын Оңтүстік Кореяның Ұлттық ғарыш агенттігі KARI және Korean Air бірлесіп жасады. 2009 жылдың 25 тамызындағы тұңғыш ұшырылымы да, 2010 жылдың 10 маусымындағы екінші ұшырылымы да орбитаға шыға алмады. 2013 жылдың 30 қаңтарындағы үшінші ұшырылым орбитаға сәтті жетті. Ұшырулар Наро ғарыш орталығынан жүзеге асырылды. Алғашқы KSLV зымыранының, KSLV I-нің ресми атауы – Наро, ол Наро ғарыш орталығы орналасқан аймақтың атауы. Наро зымыранының қызметтен шығуынан кейін Оңтүстік Корея үкіметі оның ізбасары және алмастырғышы ретінде "Нури" зымыранын жариялады.

Тарих

1992 жылы Корея Республикасы қатты отынмен жабдықталған KSR 1 және KSR 2 зымырандары сияқты бірнеше спутниктік жүйелерді және зымырандарды теңізде жасады және ұшырды. 2000 жылы Корея Республикасы Ресейдің көмегімен Сеулдің оңтүстігіндегі Гохынгтегі Наро аралында орналасқан Наро ғарыш орталығының құрылысын бастады. Бұл жұмыс 2002 жылғы 28 қарашада сұйық отынмен жұмыс істейтін KSR 3 зымыранын ұшырумен аяқталды. 2002 жылы Оңтүстік Корея 2005 жылға дейін KSR-3 сынақ үлгісінде қолданылған технологияларға негізделген шағын спутниктерді ұшыруға арналған құралды әзірлеуге ниетті екенін мәлімдеді. Ұшыру құралы толығымен отандық болып, KSR-3 зымыранының сатысында қолданылған LOX/керосин қозғалтқышының итеру күшіне негізделеді. 2005 жылы өзгеріс жарияланды, онда көліктің бірінші сатысында ресейлік RD-191 қозғалтқышы қолданылатыны көрсетілді. «Ангара» бағдарламасы сияқты, бұл бағдарлама да қаржыландыру тапшылығы мен кестелік кешіктірулерге ұшырады. 2004 жылғы 26 қазанда Корея Республикасына келген GKNPTs Хруничев делегациясының бас директоры А.А. Медведев басқаруымен, шағын көтергіштік ұшыру құралы KSLV-1 үшін ғарыш зымыран кешенін жобалау және салу туралы келісімге қол қойылды. Жобалау GKNPTs Хруничевтің серіктесі NPO Energomash "В.П. Глушко", KSLV-1-дің бірінші сатысын салушы, және Корея Республикасының KARI, екінші сатысын жобалап шығарушы, бірлескен еңбегін білдірді. Келісімге қол қоюдың алғышарты ретінде Оңтүстік Корея Зымыран технологиясын бақылау режиміне (MTCR) қосылды. Барлық құжаттама Ресей ғарыш агенттігі (RSA) тарапынан қаралып, корей зымыран кешенін құру жөніндегі бірлескен жоба мақұлданды. Көлік құралы 2008 жылғы қазан айында Оңтүстік Чолла провинциясының Гохынг қаласындағы Наро ғарыш орталығында таныстырылды. Оңтүстік Корея 2002 жылдан бері жобаға 500 миллиард вон (490 миллион АҚШ доллары) жұмсады. Алғашқы үш ұшырылымның жалпы құны 500 миллиард воннан (450 миллион АҚШ доллары) асып, корей халқының арасында Наро ғарыш бағдарламасының тиімділігі туралы алаңдаушылық тудырды.

Оңтүстік Кореяның зымыран жасау ісінің кедергілері

Корея Республикасының өздік ғарышқа ұшыру құралын құруға жасаған әрекеттері АҚШ-тың тұрақты саяси қысымының салдарынан қиындыққа тап болып отыр. Америка Құрама Штаттары ондаған жылдар бойы Оңтүстік Кореяның өздік ракета және зымырандарды дамыту бағдарламаларын, олардың құпия әскери баллистикалық зымырандар бағдарламаларымен байланысы болуы мүмкін деген қорқынышпен кедергі келтірді. Оңтүстік Корея шектеулі отандық ракета технологиясын толықтыру үшін Ресей сияқты шетелдік елдердің көмегіне жүгінді, бұл MTCR міндеттемелері арқылы жүзеге асырылды. Оңтүстік Корея 2021 жылға жоспарланған өздік ұшырғыш үшін қозғалтқышты жасап жатыр.

Көлік құралының сипаттамасы

Бүкіл зымыран бастапқыда толығымен отандық болуы жоспарланған, бірақ АҚШ-тың саяси қысымынан туындаған технологиялық шектеулер, Оңтүстік Кореяның зымыран технологиясын тәуелсіз зерттеу және дамытуын қиындатқандықтан, KARI KSLV-ді ресейлік "Ангара" зымыран отбасы үшін жасалған универсалды зымыран модулі (URM) негізінде құрастыруға шешім қабылдады. Бұл модульдің салмағы 190 тоннаға жетеді. Екінші саты KARI әзірлеген және құрастырған қатты отынды ракеталық қозғалтқыштан тұрады. Ұшыру құралының салмағы , биіктігі және диаметрі шамамен болып табылады.

Ұшыру тарихы

Ұшу № Күн / уақыт (UTC) Ракета, Конфигурация Ұшыру алаңы Пайдалы жүктеме Пайдалы жүктеме массасы Орбита Клиент Ұшыру нәтижесі1 25 тамыз, 200908:00 Наро 1 Наро ғарыш орталығы STSAT 2A 90 кг Төменгі жер орбитасы (жоспарланған) KARI 2 10 маусым, 201008:01 Наро 1 Наро ғарыш орталығы STSAT 2B 100 кг Төменгі жер орбитасы (жоспарланған) KARI Ұшырудан 137 секунд өткен соң сигнал жоғалды, себебі даулы.3 30 қаңтар, 201307:00 Наро 1 Наро ғарыш орталығы STSAT 2C 100 кг Төменгі жер орбитасы KARI Наро 1-нің алғашқы сәтті ұшырылуы

Бірінші ұшу

"Наро-1" зымыранының алғашқы ұшырылуы "Наро" ғарыш орталығынан жасалды. "Хруничев" компаниясы жасаған бірінші сатысы қалыпты жұмыс істеді, екінші сатының ажырауы күтілгендей болды, бірақ пайдалы жүктеме қаптамасын ажырату жүйесінде ақаулық туып, спутникті қорғау қаптамасының жартысы екінші сатыға бекініп қалды. Қалған қаптаманың қосымша салмағы зымыраның бақылаусыз айналып, жоспарланған траекториясынан ауып, жоспарланған биіктіктен артық көтеріліп, содан кейін құлауына әкеп соқты. Ұшыруға алғашқы мақұлдау Ұлттық ғарыш комитетінен 11 тамызда алынған болатын. "Наро-1" зымырасын ұшыруға жасалған алғашқы әрекет , күні өтті, бірақ ұшыруға 7 минут 56 секунд қалғанда тоқтатылды.

Екінші ұшу

Екінші "Наро 1" ұшырылымы 08:01 UTC-де өтті. Ұшырылым 137 секундтан (2 минут 17 секунд) кейін, ракетамен байланыс үзілгенде сәтсіз аяқталды. Бірақ, өрттен қорғау жүйесіндегі ақаулық салдарынан ұшырылым кейінге шегерілді. Корея Республикасынан және Ресей Федерациясынан он үш инженер-сарапшы 2010 жылдың тамыз айында ұшырылымды талқылау үшін Сәтсіздіктерді қарау комиссиясын құрды. Олар ұшырылымның сәтсіздікке ұшырағанын ресми түрде растады. Сәтсіздіктің себебін анықтау мақсатында қосымша тергеу жұмыстары жүргізіліп жатыр. 2011 жылдың маусым айында 30 сарапшыдан тұратын жаңа тәуелсіз топ құрылды, бірақ ол сәтсіздіктің себебін анықтауға қол жеткізе алмады, оның орнына Сәтсіздіктерді қарау комиссиясына төрт ұсыныс жолдады.

Үшінші ұшу

Наро 1 2013 жылдың 30 қаңтарында Жер орбитасына ұшырылған Оңтүстік Кореяның алғашқы ұшыру құралы болды, ол Ғылым және технологиялық спутнигі 2С (STSAT 2C) ұшыру үшін сәтті пайдаланылды. "Наро-1" Сеулден оңтүстікке қарай 480 шақырым жерде орналасқан "Наро" ғарыш орталығынан ұшырылды. 29 қарашадағы ұшыруға кері санау ұшыруға 17 минут қалғанда электр тогының артық болуына байланысты тоқтатылды, бұл электрлік бұзушылықтың болғанын көрсетті. Ақауды анықтау және түзету үшін ұшыруды кем дегенде төрт күнге кейінге жылдыру қажет болды. Корея Республикасының үкіметі бұл ұшырудың соңғы әрекеті болатынын жариялады. Егер миссия сәтсіз аяқталса, басқа әрекеттер жасалмайды және жоба аяқталады. Ақаудың тікелей себебі зақымдалған резеңке тығын болғанмен, зымыранды портқа жалғаған адаптер блогының кемшілігі анықталды. Кореяның сыртқы істер министрлігі жаңа адаптерлер Ресейден әкелінетінін хабарлады. Сондай-ақ, 2012 жылдың 24 қарашасынан бұрын емес, жаңа алдын ала ұшыру күні жарияланды. Екінші ұшырудың сәтсіздігіне ресми себеп жарияланбады, бірақ үшінші ұшыруға енгізілген өзгерістерге екінші сатыдағы ұшуды тоқтату жүйесін (Корея Республикасының KARI жасаған) және бірінші сатыдағы жүйенің (Ресейден жеткізілген) өзгеруі кірді. Сондай-ақ, жүк бөлімшесін басқаратын электр жүйесіне де өзгерістер енгізілуі керек болды. "Наро-1" зымыранының үшінші әрекет үшін бірінші сатысы 2012 жылдың тамыз айының соңында ресейлік өндірушіден жеткізілді. Екінші ұшыру әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін Оңтүстік Корея үшінші ұшыруды 2011 жылы өткізетінін хабарлады. Бірақ 2011 жылға арналған нақты жоспарлар жарияланбады және ұшыру әрекеті жасалмады.

Саяси әсері

"Наро-1" зымырасының үшінші ұшырылуы Солтүстік Кореяның 2012 жылғы желтоқсандағы сәтті "Унха-3" зымырасын ұшыруынан бір ай өткен соң жүзеге асты, бұл зымыра Солтүстік Корея технологиясымен жасалған еді. Бұл оқиға Солтүстік Корея үшінші ядролық сынаққа дайындық жасап жатыр деген жаңалықтардан кейін болды.