Кіріспе

Америкалық ақын, автор, карикатурист және баспагер (1923–2010)

Нафтали "Тули" Купферберг (28 қыркүйек 1923 – 12 шілде 2010) – американдық контрмәдениет ақыны, автор, әнші, карикатурист, баспагер және The Fugs рок-тобының негізін қалаушылардың бірі.

Өмірбаян

Нафтали Купферберг Нью-Йорк қаласында еврей, идиш тілінде сөйлейтін отбасында дүниеге келген. 1944 жылы Бруклин колледжін үздік дипломмен бітірген Купферберг 1958 жылы “Birth” журналын құрды. Гинзбергтің “Howl” (Ұлы-құлы) өлеңінде Купферберг “Бруклин көпірінен секіріп, Қытай қаласының тұманды көшелері мен өрт сөндіру машиналарын аралап, есімсіз, ұмытылып кеткен адам” ретінде бейнеленген, тіпті бір тегін сыра да ішпеген. Аталған оқиға шындығында Манхэттен көпірінде болған. Гинзбергтің “Howl” өлеңіндегі сипаттамасы поэзиялық лицензияны қолданады. Купферберг 1944 жылы Манхэттен көпірінен секірген, сосын өтіп бара жатқан буксир кемесі оны алып, Гувернер ауруханасына жеткізген. Ауыр жарақат алған ол омыртқасының көлденең өршігін сындырып, денені қоршаған гипске салынған. 1964 жылы Купферберг ақын Эд Сандерспен бірге сатирикалық рок-тобы “The Fugs” құрды. Купферберг Нью-Йорктегі бейбітшіл анархистік ағымдарда белсенділік танытқан. 1965 жылы ол жаңадан ашылған Нью-Йорк еркін университетінде лекция оқыды. 1971 жылы Душан Макавеевтің революциялық психиатр Вильгельм Райх туралы түсірген “Организмнің құпиялары” фильмінде Манхэттенді полициямен бақылап жүрген автоматты мылтық ұстаған солдат рөлінде пайда болды. Эрнест Пинтоффтың 1971 жылғы “Dynamite Chicken” андеграунд фильмінде оның “Revolting Theatre” театрынан полицияның қатыгездігіне қарсы жасалған көрінісі орын алды, онда Ричард Прайор да қатысты. 1972 жылы Купферберг канадалық тәжірибелік фильмде Құдай рөлін ойнады. Кейін ол Джеффри Льюис түсірген “Williamsburg Will Oldham Horror” музыкалық видеосында пайда болды. 2009 жылдың сәуір айында Купферберг Нью-Йорктегі үйінде инсульт алды, осының салдарынан көру қабілеті нашарлап, тұрақты күтімге мұқтаж болды. Нью-Йорк ауруханасында бірнеше күн емделгеннен кейін, қарттар үйінде сауығып, үйіне оралды. Купферберг 2010 жылдың 12 шілдесінде Нью-Йорктің Манхэттендегі Downtown ауруханасында бүйрек жетіспеушілігі мен сепсистен қайтыс болды. 2008 жылы Mojo журналына берген соңғы сұхбатының бірінде ол: “50-ші жылдарды бастан өткерген ешкім 60-шы жылдардың болатынына сенбеді. Сондықтан үміт әрқашан бар” деді.