Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хорватиялық шынайы қайта өрлеу (немесе ХХП) – Хорватиядағы оңшыл саяси партия. 2002 жылы орташыл-оңшыл Хорватия демократиялық оданынан (ХДО) бөлініп шыққан ХХП партиясы сайлауларда ешқашан орын жеңіп алмады, бірақ 2003 жылдың соңында Хорватия Парламентінде қысқа мерзімге үш депутатқа ие болды. 2003 жылғы қарашадағы парламент сайлауындағы нашар нәтижелерден кейін партия 2011 жылғы тамызда ресми түрде таратылып, ұмытылғанға дейін көзге түспеді.
Croatian True Revival ( or HIP) was a right wing political party in Croatia. Founded in 2002 as a splinter party of the centre right Croatian Democratic Union (HDZ), HIP never won any seats in elections, although it briefly had three MPs in the Croatian Parliament in late 2003. Following poor results in the November 2003 parliamentary election, the party fell into obscurity before being formally dissolved in August 2011.
Тарих
HIP консервативті саясаткер Мирослав Туджманның, марқұм Франьо Туджманның ұлы құрған, бірдей аббревиатурасымен белгілі "Хорват жекелігі мен өркендеуі" деген консервативті азаматтар қауымдастығынан өркендеді. Ол 2002 жылдың қаңтарында партия ретінде ресми тіркелді, сол кезде басқа консервативті партия – Хорват демократиялық одағы (HDZ) 2000 жылғы жалпы сайлаудағы жеңілістен кейін елеулі ішкі дағдарысқа тап болды. HIP партиясының оңшыл саясаткерлер мен сайлаушыларын біріктіруге тырысты, олар партия басшысы Иво Санадердің басшылығымен оңшылдан орталық-оңшылға қарай өз позициясын өзгертуіне көңілі толмады. Сондықтан HIP 1990 жылдары HDZ және оның ұзақ жылғы президенті Франьо Туджман қолдаған консервативті ұлтшылдыққа қайта оралуды жақтады. Ол Хорватия үкіметінің бұрынғы Югославия бойынша халықаралық қылмыстық трибуналымен (МХТЮ) ынтықтасуына және 1991-1995 жылдардағы Хорватия тәуелсіздік соғысына қатысты соғыс қылмыстарына айыпталған Хорватия армиясының генералдарының экстрадициясына қатысты қарсы болды. Партия өзінің алғашқы жалпы съезін 2002 жылдың 30 қарашасында Загребте өткізді. 2003 жылдың тамызында HDZ мүшелері Анте Белжо мен Дарио Вукич HIP-ке қосылды, бұл оны парламенттік партияға айналдырды. 2003 жылдың қыркүйегінде HDZ-дің бұрынғы мүшесі Дзюро Ньявро да партияға қосылды, нәтижесінде 2003 жылдың қазан айында 4-ші Сабор жиналысы таратылған кезде HIP-те үш депутат болды.
HIP grew out of a conservative citizens' association known by the same initialism, called "Croatian Identity and Prosperity" , established by conservative politician Miroslav Tuđman, son of the late Franjo Tuđman. It was formally registered as a party in January 2002, at the time when the main conservative party Croatian Democratic Union (HDZ) was going through a period of considerable internal turmoil brought about by their defeat in the 2000 general election. HIP sought to rally right wing politicians and voters who had been disappointed with the party's change in position from right wing to centre right under the guidance of the newly elected party chief Ivo Sanader. HIP thus advocated a return to conservative nationalism which had been espoused by HDZ and its longtime president Franjo Tuđman in the 1990s. It adamantly opposed Croatian government's cooperation with the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia (ICTY) and extradition of Croatian army generals who had been charged with war crimes related to the 1991–95 Croatian War of Independence. The party held their first general convention on 30 November 2002 in Zagreb. In August 2003 two HDZ members of Sabor, Ante Beljo and Dario Vukić, joined HIP, which made it a parliamentary party. In September 2003 Đuro Njavro, a former member of HDZ, also joined the party, which gave HIP a total of three MPs by the time the 4th Sabor assembly was dissolved in October 2003.
Сайлау тарихы
Партия ресми тіркелгенге дейін жеті ай бұрын, алдыңғы азаматтар қауымдастығының мүшелері 2001 жылдың мамыр айындағы жергілікті сайлауда ресми түрде тәуелсіз тізімде қатысты. Олар HIP-тің ең көрнекті мүшелері Мирослав Туджман, бұрынғы HDZ денсаулық сақтау министрі Андрия Хебранг және әскери-теңіз флоты адмиралы Давор Домазет Лошо сияқты 51 орындық Загреб қалалық мәжілісінде бес орын жеңіп алып, күтпеген нәтижеге қол жеткізді. 2005 жылдың мамыр айында өткен жергілікті сайлауда HIP үш тағы бір шағын партиямен коалиция тізімінде бақ сынады, бірақ бірде-бір орынға ие бола алмады, дауыстардың 1,16 пайызын ғана алды. 2003 жылдың қараша айында өткен жалпы сайлауда HIP бұрынғы HDZ мүшесі Ивич Пашалич басқарған тағы бір ұлтшыл HDZ партиясы – Хорват блогымен (ХБ) оңшыл коалиция құрды. Алайда, HB-HIP коалициясы нашар нәтиже көрсетіп, 10 географиялық округтің ешқайсысында 5 пайыздық сайлау шегінен өте алмады. Олар ең жақсы нәтижелерін XI округте – шетелде тұратын хорват азаматтарының сайлау округінде – көрсетіп, дауыстардың 9,73 пайызымен HDZ-ден кейін екінші орынға табан тіреді. Бірақ, XI округтен парламенттік орын саны сайлауда берілген дауыстардың жалпы санына пропорционалды есептелетіндіктен, олар 5-ші Саборда орын алуға мүкіндік алмады. 2003 жылғы сайлаудан кейін HIP және HB екеуі де көзге түспей қалды. HIP әрекетін жалғастырды, бірақ содан бері ешқандай сайлауға қатыспады, ал HB басшысы Ивич Пашалич саясаттан кетуге шешім қабылдады. Мирослав Туджман 2009-2010 жылғы президенттік сайлауда тәуелсіз кандидат ретінде қатысып, бірінші турда дауыстардың 4,09 пайызын алып жетінші орынға ие болды. 2011 жылдың тамызында HIP партиясының тізімінен ресми түрде шығарылды.
Some seven months before the party was formally registered members of the preceding citizens' association ran in the May 2001 local elections on a formally independent list. They created a minor upset by winning five seats in the 51 seat City of Zagreb municipal assembly, held by some of HIP's most prominent members including Miroslav Tuđman, former HDZ health minister Andrija Hebrang and navy admiral Davor Domazet Lošo. In the following May 2005 local elections HIP ran on a coalition list with three other minor parties but failed to win any seats, getting 1.16 percent of the vote. For the November 2003 general election HIP formed a right wing coalition with Croatian Bloc (HB), another hardline nationalist HDZ splinter party led by former senior HDZ member Ivić Pašalić. However, the HB HIP coalition fared poorly and failed to cross the five percent election threshold in any of the 10 geographical districts. They recorded their best result in District XI – the constituency for Croatian citizens living abroad – where they finished second behind HDZ with 9.73 percent of the vote. However, since the number of parliament seats from District XI is calculated in proportion to the total number of votes cast, they failed to win a seat in the 5th Sabor. Following the 2003 election both HIP and HB fell into obscurity. HIP continued to exist but did not run in any elections since and HB leader Ivić Pašalić retired from politics. Miroslav Tuđman ran in the 2009–10 presidential election as an independent candidate and finished seventh in the first round with 4.09 percent of the vote. HIP was officially struck from the party registry in August 2011.