Йеспер Ольсен: Даниялық футболшының мансабы мен жетістіктері
Jesper Olsen
Жеспе́р Ольсен – даниялық футболшы (1961 ж.т.), «Аякс» және «Манчестер Юнайтед» командаларында өнер көрсеткен. Еуро-84 және 1986 жылғы чемпионаттардың қатысушысы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық футболшы (1961 жылы туған)
Даниялық футболшы
Danish footballer (born 1961)
the Danish footballer
Джеспер Олсен (20 наурыз 1961 жылы туған) – сол қанатта ойнаған Данияның бұрынғы кәсіби футболшысы. Ол Голландияның "Аякс" және Англияның "Манчестер Юнайтед" клубтарында өнер көрсетуімен есімдері шегіне жеткен. Дания ұлттық құрамасының тұрақты ойыншысы болды, 43 ойында 5 гол соқты. Ол 1984 жылғы Еуропа чемпионатына және 1986 жылғы әлем чемпионатына Дания құрамасының құрамында қатысты.
Jesper Olsen (born 20 March 1961) is a Danish former professional footballer who played as a left winger. He is best remembered for representing Ajax of the Netherlands and Manchester United of England. He was a regular player for the Danish national team, scoring five goals in 43 matches. He represented Denmark at the Euro 1984 and 1986 World Cup tournaments.
Аякс
Аякс сапында ойнаған кезінде Олсен Йохан Кройфпен бірге жасаған әйгілі "өткізілген пенальти" әдісімен танымал болды. 1982 жылдың 5 желтоқсанында Голландияның Эредивизие лигасындағы «Хельмонд Спортқа» қарсы матчта Кройф пенальти соққысын алғанда, «Аякс» 1:0 есебімен алға шығып, Кройф допты Ольсенге қабылдауға жіберді, ол допты Кройфқа қайтарды, ал голландиялық қақпашының қызығушылығын тудырған соққымен есепті 2:0-ге жеткізді. Төреші бұл пенальтиді тікелей бос соққы ретінде мойындады, сондықтан оны жанама түрде де ойнауға болады. «Аякс» сапында ойнаған кезінде Олсен дене бітімі мен қимыл-қозғалысының ептілігі, бұрылып, секіріп, қарсыластардан қашу қабілеті үшін «De Vlo» (Шыбық) деген лақап атын алды. Оны «Қол жетпес» деп те атады. 1981–82 маусымында «Аякс» клубының бапкері Курт Линдер оны жас «Аякс» құрамындағы ең талантты ойыншы деп санады, техникалық және тактикалық жағынан керемет еді. Фрэнк Рийкаард, Джеральд Ваненбург, Вим Кифт және капитан Сорен Лерби де сол кезде «Аякс» үшін ойнады. Олсен клубтағы алғашқы маусымында 1981–82 жылғы Эредивизие чемпионатын жеңіп алды (117 гол соғылды, 42 гол жіберілді). Келесі маусымда, 1982–83 жылдары, «Аякс» Эредивизие титулын сәтті қорғады және Голландия кубогын жеңіп, «Дубль» жасады, құрамда жас ойыншылар Ян Молби мен Марко ван Бастен де болды. 1983–84 маусымында Олсен «Аякс – Фейеноорд» матчындағы ең үздік ойыншы атанды (8:2!). Олсен 1984 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу турнирінде екі гол соқты, соның ішінде Англиямен 2:2 тең түскен кезде соңғы минутта теңестіру голын соқты. Ол Дания құрамасынан финалдық турнирге шақырылды және екі ойын өткізді, соның ішінде Данияның Испанияға қарсы жартылай финалдық ойынына қатысты. Ойын тең аяқталды, бірақ Олсен пенальти сериясында гол соқса да, Пребен Элкьер соққысын сұрыптағандықтан Дания турнирден шығарылды.
While playing for Ajax, Olsen became well known for his part in the infamous "passed penalty" routine he performed with Johan Cruyff. When Cruyff was awarded a penalty kick in a Dutch Eredivisie league match against Helmond Sport on 5 December 1982, with Ajax leading 1–0, Cruyff passed the ball sideways to Olsen, who returned it to Cruyff, with the Dutchman then slotting the ball past the bemused goalkeeper to make the score 2–0. It was allowed by the referee because the penalty is a direct free kick, so it can also be taken indirectly. During his stay with Ajax, Olsen earned the nickname De Vlo (The Flea) due to his posture and his ability to twist, turn and jump to avoid tackles. He was also called "The Untouchable". The Ajax coach in the 1981–82 season, Kurt Linder, regarded him the most surprisingly talented player in the young Ajax squad, both technically and tactically phenomenal. Frank Rijkaard, Gerald Vanenburg, Wim Kieft and captain Soren Lerby also played for Ajax then. Olsen won the 1981–82 Eredivisie championship in his first season at the club (117 goals for and 42 goals against). The next season, 1982–83, Ajax successfully defended the Eredivisie title, and also won the Dutch Cup to complete The Double, with also young players Jan Molby and Marco van Basten in the squad. In the 1983–84 season, Olsen was the best player in the match Ajax Feyenoord (8 2!). Olsen scored twice in the qualification tournament for Euro 1984, including a last minute equaliser in the 2–2 draw against England. He was selected to represent Denmark at the finals tournament, and played two games, including Denmark's semi final against Spain. The game ended a draw, but even though Olsen scored in the penalty shootout, Denmark were eliminated when Preben Elkjær missed his shot.
Манчестер Юнайтед
Олсен 1984 жылғы шілдеде «Аякс» клубынан Англияға ауысып, Рон Аткинсон басқарған «Манчестер Юнайтед» командасына 350,000 фунт стерлингке қосылды. «Олд Траффордта» төрт жылдан астам уақыт бойы «қызылдар» сапында ол 24 гол соқты, оның ішінде 1986 жылғы 22 ақпанда «Вест Бромвич Альбионға» қарсы Футбол Лигасының бірінші дивизионында өткен матчта 3:0 есебімен жеңіске жеткен кездегі хет-трик бар еді. Ол сол кезде ағылшын футболында сирек кездесетін голландтық Арнольд Мюреннің орнын басты, команданың тұрақты сол қанат шеберіне айналды. 1985 жылы Уэмблидегі финалда «Юнайтед» «Эвертонды» 1:0 есебімен жеңгенде, ол ФА Кубогының жеңімпазы медалін иеленді, сол маусымда сол қанаттағы жарықшам Арнольд Мюреннен басым түсті. Сондай-ақ, ол 1985-86 маусымның бірінші жартысында команданың Бірінші дивизиондағы көшбасшылыққа шығуына көмектесті, олар алғашқы 10 лига матчында жеңіске жетіп, жаңа жылға дейін турнир кестесінде көш бастады, бірақ соңында төртінші орынға түсіп қалды. Аткинсон 1985-86 маусымының басында «Юнайтед» сапына Питер Барнсты қабылдады, ол Олсен жарақат алғанда сол қанатта орын алды, бірақ Олсен денсаулығын қалпына келтіргеннен кейін Барнс 1987 жылғы қаңтарда «Манчестер Ситиге» сатылды. Бұрыннан-ақ Дания құрамасының құрамындағы белгілі ойыншы болған Олсен 1986 жылғы әлем чемпионатына шақырылды және топтық кезеңдегі үш матчта екі гол соқты. Алайда, ол Испанияға қарсы 1/8 финалдағы ойында жасаған қателігі үшін есімде қалды. Ол пенальтиден гол соғып, Данияға басымдық берді, бірақ тайм-аутқа дейін дарбазашы Ларс Хёгтен допты қайтаруға тырысқанда, доп тікелей Эмилио Бутрагеньоның аяғына тиді. Испан шабуылшысы теңестірді және Дания 5:1 есебімен жеңілген матчта төрт гол соқты. Осыдан кейін «нағыз Джеспер Олсен» (en rigtig Jesper Olsen) термині дания тіліне енді. 1986 жылғы қазан айында Олсен орталық шебер Реми Мозеспен жаттығу кезінде жанжалдасып, ай соңында Рон Аткинсон оны трансферлік тізімге қосты. Алайда, Аткинсон бір аптадан кейін команданың маусымды нашар бастауына байланысты қызметтен босатылды, ал оның орнына келген Алекс Фергюсон Олсенді трансферлік тізімнен алып тастады және ол «Олд Траффордта» тағы екі жыл ойнады, тіпті 1987 жылғы жазда Уотфордтан Джон Барнсты сатып алу мүмкіндігінен бас тартты, себебі Олсенге сенім артты. «Олд Траффордтағы» соңғы жылдары Олсен ағылшын футболының өзгеруіне бейімделуге қиындық тапты және оның футболдық дамуы тоқтап қалды. Ол 1988 жылғы Еуропа чемпионатына Дания құрамасына шақырылды, бірақ турнирде ешқандай ойын ойнамады.
Olsen moved from Ajax to England in July 1984, joining Manchester United for a fee of £350,000, signed by manager Ron Atkinson. He scored a total of 24 goals for the Reds in more than four years at Old Trafford, including a hat trick against West Bromwich Albion in a 3–0 Football League First Division home win on 22 February 1986. He succeeded Dutchman Arnold Muhren as United's regular left winger, at a time when foreign players were still relatively rare in the English game. He collected an FA Cup winner's medal in 1985, when United beat Everton 1–0 in the final at Wembley, having ousted veteran Dutch midfielder Arnold Mühren on the left wing that season. He also helped them establish a runaway lead at the top of the First Division in the first half of the 1985–86 season, where they won their first 10 league games and remained top of the table until well into the new year before floundering and finishing fourth in the table. Atkinson signed winger Peter Barnes for United at the start of the 1985–86 season, who provided cover on the left wing when Olsen was out of action with injury, but after Olsen regained his fitness and form, Barnes was sold to Manchester City in January 1987. Already an established member of the Danish national team, he was called up to the Danish squad for the 1986 World Cup, and scored two goals in the three preliminary group stage matches, but he will always be remembered for making a grave mistake in the round of 16 match against Spain. He gave Denmark the lead on a penalty kick, but just before half time he collected a ball from goalkeeper Lars Høgh. When he tried to return the ball to Høgh, his pass ended up straight in front of Emilio Butragueño instead. The Spanish striker levelled the game, and eventually went on to score four goals in the game that Denmark lost 5–1. Consequently, the term en rigtig Jesper Olsen (a real Jesper Olsen) entered the Danish lexicon. During October 1986, Olsen had a training ground bust up with midfield colleague Remi Moses and by the end of the month he was put on the transfer list by manager Ron Atkinson. However, Atkinson was sacked as manager a week later due to United's dismal start to the season, and his successor Alex Ferguson took Olsen off the transfer list and he would stay at Old Trafford for two more years, even passing up the chance to sign John Barnes from Watford in the summer of 1987 due to his faith in Olsen. Through his later years at Old Trafford, Olsen had a hard time adapting to the changing English game, and saw his footballing development stagnate. He was selected for the Denmark team at the Euro 1988, but did not play any games at the tournament.
Бордо мен Каен
Олсеннің «Манчестер Юнайтед» клубындағы карьерасы 1988–89 маусымында аяқталды, ал ол 1988 жылдың қарашасында 400,000 фунт стерлингке Францияның «Бордо» клубына ауысты. «Олд Траффордтағы» соңғы толық маусымында «Юнайтед» лигада «Ливерпульден» кейін екінші орынды алды. Оның «Юнайтед» сапындағы соңғы голы 1987 жылдың 12 желтоқсанында «Оксфорд Юнайтедке» қарсы өткен ойында 3:1 есебімен жеңіске жеткен кезде соғылған. 1990 жылы ол «Бордодан» кетіп, «Каен» клубында қанат қорғаушы ретінде ойнады. Ауыр жарақат алғаннан кейін ол 1992 жылы «Каеннен» кетіп, футболдан кетуге бел буды, «Блэкберн Роверс» және «Ноттингем Форест» клубтарынан Англия футболға оралу ұсынысын алғанына қарамастан.
Olsen's Manchester United career ended in the 1988–89 season, and he transferred to Bordeaux of France for £400,000 in November 1988. In his final full season at Old Trafford, United had finished runners up to Liverpool in the league. His final United goal had come on 12 December 1987 in a 3–1 home win over Oxford United. In 1990, he left Bordeaux to play as a wingback for Caen. After suffering a serious injury, he left Caen and retired in 1992, despite being offered the chance to return to English football with Blackburn Rovers and Nottingham Forest.
Зейнеткерлік
Олсен ойыншы ретінде зейнетке шыққаннан бері жайлы өмір сүріп, қазір Австралияның Виктория штатындағы Брайтон қаласында тұрады. 2003 жылы ол Австралияда Fun Football Group компаниясын құрып, жұмысын бастады. 2006 жылдың 4 мамырында субарахноидтық қан кетуге ұшырағаннан кейін ауруханаға түсті. Қан кетудің әсерін алғаш рет жүгірістен келген соң сезінді, және "Бақылауды жоғалтқаным қорқынышты болды" деді. Қан кетуден жазылғаннан кейін Олсен Мельбурндағы Австралияның әлем чемпионатына дайындық лагерінде Австралия жаттықтырушысы Гус Хиддинкке барды. Олсен Хиддинкпен достары Сорен Лерби және Франк Арнесен арқылы танысқан. "Мен жақсымын, бірақ бұл өте қорқынышты тәжірибе болды", - деді Олсен голландиялық "De Telegraaf" газетіне берген сұхбатында. Газет Джеспер Олсеннің сәл шаршағандай көрінгенін, бірақ әдеттегідей екенін жазды. 2011 жылы Fun Football Group Football Star Academy құрамына енді, ал Олсен жаттықтыру директоры болып тағайындалды. Ол элиталық жаттығу бағдарламасын қадағалайды және жаңағы таланттарға өзінің білімі мен тәжірибесін жеткізеді. Football Star Academy Джордж Ламбадаридиске еуропалық футболға қатысуға мүмкіндік беріп, оның Бельгияның "Club Brugge K.V." клубына ауысуына көмектесті, сондай-ақ Грекияның "Panathinaikos F. C." және Англияның "Ipswich Town F. C." сияқты Еуропаның түрлі клубтарымен жұмыс істеп, австралиялық таланттарды халықаралық мүмкіндіктермен байланыстырады.
Olsen has maintained a low profile since his retirement as a player, and now lives in Brighton, Victoria, Australia. In 2003, he founded and commenced operating the Fun Football Group in Australia. He was admitted to hospital on 4 May 2006 after suffering a subarachnoid haemorrhage. He had just returned from jogging, when he first felt the effects of the haemorrhage, and said, "It was frightening to feel the loss of control". After recovering from the haemorrhage, Olsen visited Australia coach Guus Hiddink at the Australian World Cup preparation camp in Melbourne. Olsen was acquainted with Hiddink through his friends Søren Lerby and Frank Arnesen. "I'm doing well, but it was a quite scary experience", Olsen told the Dutch newspaper De Telegraaf. The newspaper described Jesper Olsen as looking somewhat fatigued, but otherwise appearing as his usual self. In 2011 the Fun Football Group became a part of the Football Star Academy, of which Olsen was appointed as Director of coaching. He oversees the Elite training program, and passes on his worldly knowledge and experiences to new budding football stars. Football Star Academy was instrumental in George Lambadaridis being given a chance to participate in European Football in a move to Club Belgian Club Brugge K. V., and works with Clubs all over Europe such as Panathinaikos F. C. in Greece, and Ipswich Town F. C. in England to link Australian talent to international opportunities.
Басқарушылық мансап
2010 жылдың қаңтарынан 2011 жылдың мамырына дейін Олсен «Мельбурн Харт» А лигасы клубының бас бапкердің көмекшісі болып жұмыс істеді, Джон Вант Шипке көмектесті.
From January 2010 to May 2011, Olsen was one of the Assistant Managers of A League club, Melbourne Heart, assisting head coach John Van't Schip.