Кіріспе

Гранхолм Хилдке қарсы, 544 U. S. 460 (2005), АҚШ Жоғарғы Сотының 5-4 дауыспен қабылдаған шешімі бойынша қарастырылған сот ісі болды. Бұл шешімде Нью-Йорк және Мичиган штаттарының заңдары, штат ішіндегі шарап заводтарына тікелей тұтынушыларға шарап жіберуге рұқсат берген, бірақ штаттан тыс шарап заводтарына осы мүмкіндікті бермеген, конституцияға қайшы деп танылды. Бұл іс ерекше болды, себебі талқылаулар көбінесе 1933 жылы ратификацияланған және АҚШ-та спирттік ішімдіктерге тыйым салуды жойған Конституцияның жиырма бірінші түзетуіне қатысты болды.

Өмірбаян

Гранхолм Хилдке қарсы іс шағын шарап зауыттарының осындай заңдарға қарсы сегіз жылдық күресінің нәтижесі болды. АҚШ-тағы шарап сатудың шамамен 2% тұтынушыларға тікелей жеткізілімдерден түскенмен (2003 жылы жалпы сату көлемі 21,6 миллиард долларға жетті), тікелей сату өсу мүмкіндігін ұсынады деп саналды. Заңдар штаттан штатқа өзгеше болды, бірақ көбінесе шарап зауыты шарапты тек сол штаттың көтерме саудагеріне сату арқылы ғана тарата алатын. Бөлшек саудагерлер көтерме саудагерлерден сатып алуға міндетті болды. Бұл үлкен көтерме саудагерлерді шарап индустриясында өте ықпалды етті, себебі Нью-Йорктегі көтерме саудагерлер егер белгілі бір шарап зауытынан шарап сатып алмауды шешсе, ол шарап зауыты Нью-Йорк нарығынан толығымен шеттесіп қалатын.

Салдары

Мичиган штатының алкогольді бақылау жөніндегі комитеті мемлекеттік үкіметке тұтынушыларға тікелей шарап сатуды тоқтатуды ұсынатынын хабарлады, бұл ретте қазір мұндай сатудың барлығына тыйым салған тағы 15 штатқа қосылар еді. Нью-Йорк штатының губернаторы Джордж Патаки әр шарап зауытының тұтынушыға тікелей сатуын айына бір тұтынушыға екі жәшікке дейін шектейтін заң жобасын ұсынды. Wall Street Journal газетінің редакциялық мақаласында атап көрсетілгендей, айына екі жәшік шарап – тұтынушы үшін салыстырмалы түрде көп мөлшер, бірақ бұл шара Нью-Йорктегі алкоголь дистрибьюторлары арасындағы бәсекелестікті азайтуға бағытталған. Нью-Йорк штаты 2006 жылы тұтынушыларға шарапты тікелей жеткізуге рұқсат беретін заңды қабылдады. Нью-Йорк тұрғындары, Нью-Йорк шарап зауыттарына бірдей құқықтарды беретін штаттан жеткізілген шарапты сатып ала алады. Осы шешімнен кейін көптеген штаттар шарап зауыттарынан тікелей жеткізілімге рұқсат берді. Wine Institute, Калифорния шарап зауыттарының қоғамдық саясатты қолдаушы ұйымы мәлімдегендей, 2021 жылдың тамызына қарай 47 штат шарап зауыттарынан тұтынушыларға тікелей жеткізудің кем дегенде бір түріне рұқсат берді. Әртүрлі штаттарда әртүрлі ережелер қолданылады. Appellation America коммерциялық шарап сату сайтындағы редакциялық мақаласында, осы ережелердің көптеген шарттары өте күрделі немесе өте қымбат болғандықтан, шарап зауыттары оларды орындауға құлшынбайтыны айтылады. 2011 жылдың наурызында АҚШ Өкілдер палатасына штаттарға штаттың сыртынан әкелінетін алкогольдік өнімдерді штат ішінде өндірілгендерден өзгеше реттеуге рұқсат беретін заң жобасы енгізілді.