Кіріспе
The Temptations тобының 1970 жылғы "War" әні – 1969 жылы Motown лейблы үшін Норман Уитфилд пен Барретт Стронг жазған, қарсы мәдениет дәуірінің жан әні. Уитфилд алғаш рет осы әнді – Вьетнам соғысына айқын қарсылық білдіретін – The Temptations тобының бастапқы вокалистерімен жазды. Motown лейблы "War" әнін жеке сингл ретінде шығару туралы көптеген өтініштер алғаннан кейін, Уитфилд әнді Эдвин Старрмен қайта жазды. Лейбл The Temptations тобының консервативті жанкүйерлерін жібермеу үшін олардың нұсқасын жеке сингл ретінде шығармауға шешім қабылдады. Старрдың "War" әні 1970 жылы Billboard Hot 100 чартында бірінші орын алды, бұл оның мансабындағы ең табысты және танымал жазбасы ғана емес, сонымен қатар барлық уақытта жазылған ең танымал наразылық әндерінің бірі. 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі оқиғалардан кейін Clear Channel компаниясы жасаған 161 ән тізімінде орын алды.
"War" is a counterculture era soul song written by Norman Whitfield and Barrett Strong for the Motown label in 1969. Whitfield first produced the song – a self evident anti Vietnam War statement – with The Temptations as the original vocalists. After Motown began receiving repeated requests to release "War" as a single, Whitfield re recorded the song with Edwin Starr as the vocalist, with the label deciding to withhold the Temptations' version from single release so as not to alienate that group's more conservative fans. Starr's version of "War" was a No. 1 hit on the Billboard Hot 100 chart in 1970, and is not only the most successful and well known record of his career, but it is also one of the most popular protest songs ever recorded. It was one of 161 songs on the no play list issued by Clear Channel following the events of September 11, 2001.
Temptations нұсқасы және алғашқы шығарылымы
The Temptations тобының Пол Уильямс пен Деннис Эдвардспен бірге орындаған "War" әнінің нұсқасы Эдвин Старрдың нұсқасына қарағанда әлсіз болды және 20th Century Fox логотипіне ұқсас, марш түріндегі барабанмен басталады. Уильямс пен Эдвардс әннің соғысқа қарсы, бейбітшілікке шақыру хабарын қарапайым аспаптық трекке жеткізеді, ал бас вокалист Мелвин Франклин ырғақтың кезінде "хуп, екі, үш, төрт" деген әскери жаттығу сияқты қайта-қайта сөздерді айтады. Ән 1970 жылдың наурыз айында шыққан Psychedelic Shack альбомына енгізілді, оның жалғыз синглы – атау трегі болды. Әннің тікелей хабары, оның қосымшасы ("Соғыс, ол не үшін керек? Ешқандай да емес!"), американдық қоғамның назарын аударып, Вьетнам соғысына қарсы наразылықтың күшеюімен үндесті. Елдің түкпір-түкпірінен келген жанкүйерлер, олардың көпшілігі студенттер мен жастар, Motown компаниясына "War" әнін жеке сингл ретінде шығару туралы өтініштер жіберді. Лейбл өзінің ең танымал тобының беделін тәуекелге салғысы келмеді, ал Temptations тобының өкілдері де осындай даулы әнді жеке сингл ретінде шығаруға еңбекті көтермеді. Лейбл "War" әнін сингл ретінде шығармау туралы шешім қабылдады, бірақ Уитфилд осы шешімге қарсы күресті, нәтижесінде лейбл компромисске келісті: "War" әні шығарылатын болды, бірақ оны басқа орындаушылармен қайта жазу қажет еді.
Эдвин Старр нұсқасы
Эдвин Старр 1968 жылы Motown әртісі болды, оның бұрынғы лейблі Ric Tic, Motown негізін қалаушы Берри Горди сатып алғаннан кейін, "War" әнінің жаңа вокалисіне айналды. Motown-ның "екінші қатар" әртістері саналатын Старрдың осы уақытқа дейін тек бір ғана үлкен хиті болды – 1968 жылғы No. 6 хит "Twenty Five Miles". Ол "War" әнін шығару не шығармау туралы пікір таласты естіп, оны қайта жазуға өз еркімен келісті. Уитфилд әнді Старрдың Джеймс Брауннан әсер алған жан дауысына сәйкес қайта жасады: "War" әнінің студиялық нұсқасы драмалық және қарқынды болды, Вьетнам соғысына қарсы қозғалыстың жалпы ашуын және наразылығын көрсетеді. Temptations-тың түпнұсқасынан айырмашылығы, Старрдың "War" әні толыққанды Уитфилд өндірісі болды, онда электр гитараның айқын штрихтары, клавинеттер, мүйіз секциясымен күшейтілген күшті синкоптық ритм және The Originals пен Уитфилдтің жаңа тобы The Undisputed Truth қосалқы вокалмен орындалды. 1970 жылдың маусымында шыққаннан кейін Старрдың "War" әні сәттілікке жетіп, Billboard Pop Singles чартында үш апта бойы – 1970 жылдың тамызы мен қыркүйегінде – No. 1 орында тұрды. Ол Bread тобының "Make It With You" әнін ығыстырып, өзінің орнын Diana Ross-тың "Ain't No Mountain High Enough" әні басып алды. Billboard оны 1970 жылдың No. 5 әні деп атады.
Поп-хитке айналған ең сәтті наразылық әні ретінде танылған, замандас наразылықшы Джон Ленноннан мақтау алған "War" әні Эдвин Старрдың визиттік карточкасына айналды. Бұл ән оның мансабына кедергі келтірмей (Темптейшнс үшін де осылай болуы мүмкін еді), керісінше, Старрдың мансабын көтеріп, ол 1970-жылдардың басындағы көптеген басқа шығармаларында ашық либералдық ойшыл бейнесін қабылдады, соның ішінде 1971 жылғы "Stop the War Now" әні де осы тақырыпта болды. Ол және тағы бір 1971 жылғы "Funky Music Sho' 'Nuff Turns Me On" синглы Старрдың Уитфилд өндірген психоделикалық жан хиттерін жалғастырды. 1971 жылдан кейін Старрдың мансабы құлдырауға бет бұрды, ол Motown-ның формулаға сүйенуін айтып, 1970-жылдардың ортасында лейблден кетіп қалды. Эдвин Старр әнді 1992 жылы Саймон Харрис продюсерлігімен қайта жазды. Кейіннен, Ұлыбританияға көшіп келгеннен кейін, Старр өзінің бірнеше хитін британдық Utah Saints тобымен қайта жазды. 2003 жылы "War" әнінің жаңа нұсқасы Старрдың соңғы туындысы болды, бірақ ол әлі жарық көрген жоқ. Ол сол жылдың 2 сәуірінде жүрек талмасынан қайтыс болды. Старр 1971 жылы "War" әні үшін "Жылдың үздік R&B әншісі" номинациясында Grammy жүлдесіне ие болды. 1999 жылы Старрдың осы әнді жазғаны Grammy атақ-даңқ залына енгізілді. Старрдың ән нұсқасы Тони Блэр университетте оқып жүрген кезде құрған Ugly Rumours тобының кавер нұсқасының негізі ретінде пайдаланылды. Әнді Stop the War Coalition шығарды және оны Ugly Rumours тобы орындаған деп көрсетті, ал топтың алдыңғы қатарында Блэрдің өзіне ұқсайтын адам болды. Ән 2007 жылдың наурызында Ұлыбритания сингл чартында 21-орынға ие болды.
Франки Голливуд нұсқасына көшті
Франки Голливуд 1983 жылы Ұлыбританияда бірінші орынға ие болған "Relax" синглынан кейін "Two Tribes" әнімен танылды. 12 дюймдік синглдің негізгі B-жағы "War" әнінің кавер-нұсқасы болды. "Two Tribes" әнінің хит-парадтағы табысын арттыру үшін "War" әніне үшінші нұсқасы үшін "Hidden" деген атаумен кеңейтілген ремикс жасалды. "War" әнінің шығарылымында "Carnage" миксімен "Two Tribes" әні екі A-жақты сингл ретінде ұсынылды. 12 дюймдік қос A-жақты сингл стандартты және суретті дискілерде шығарылды, екеуі де ZTT Records каталогының WARTZ 3 нөмірімен белгіленді. "Two Tribes" және "War" әндерінің нұсқалары кейіннен топтың 1984 жылғы тұңғыш альбомы "Welcome to the Pleasuredome" және Frankie Goes to Hollywood мен ZTT Records жинақтарында пайда болды. "War" / "Two Tribes" әнінің жарыққа шығуы 1984 жылдың жазында топтың кең ауқымды және әйгілі футболка жарнамалық кампаниясымен бірге өтті, онда "Франки WAR дейді! Өзіңді жасыр!" сияқты слогандар қолданылды, бұл 12 дюймдік сингл мұқабасында көрсетілген. Temptations/Edwin Starr әнінің нұсқасына бірнеше сөйлеу диалогы қосылды. Импрессионист Крис Барри американдық президент Рональд Рейган рөлін сомдап, соғыс пен махаббат туралы ұзақ монолог айтты, бұл рөлді ол кейіннен Ұлыбританияның "Spitting Image" телешоуында қайта орындады. Германияда туған Барри әнге қосылған жаңа жолдарда Адольф Гитлердің 1924 жылғы сәтсіз төңкеріс талқылауынан аударған және мағынасын бұрмалаған цитаталарын келтірді.
Брюс Спрингстин нұсқасы
"War" әнін 1985 жылы Брюс Спрингстин мен E Street Band концертте орындады, ол олардың ұзақ "Born in the U.S.A." турнесінің соңғы бірнеше концерттерінің тізіміне қосылды. Спрингстин мен оның менеджері Джон Ландау Лос-Анджелес мемориалдық Колизейде өткен соңғы концерттерді сәл өзгеше әрі ерекше етудің жолын іздеді, Ландау "War" әнін ойнатуды ұсынды. Бір жыл бұрын ол да осылай ұсынған болатын, бұл Рейгэн әкімшілігінің Орталық Америкада және басқа да аймақтардағы сыртқы саясатына қарсы еркін наразылық ретінде қарастырылды, бірақ топ тиімді аранжировка таба алмады. Алайда, бұл жолы олар табысты болды. Спрингстин әннің сөздерін қолына жабыстырып, ән басталар алдында үкіметке, көшбасшыларға немесе кез келген нәрсеге ақылсыз сенбеу керектігін айтты, содан кейін ол және тобы әнді рок стилінде орындады. Спрингстин 1985 жылдың 30 қыркүйегіндегі орындауын 1986 жылы шыққан "Live/1975–85" жинағына қосты. "War" әні жинақтың бірінші синглы ретінде таңдалды және тағы да үлкен жетістікке ие болды, Cashbox Top 100 тізімінде 9-орынды, ал Billboard Hot 100 тізімінде 8-орынды иеленді. Синглге түсірілген бейнеклип сол концерттің тікелей түсірілімінен жасалған. Спрингстин "War" әнін 1988 жылғы "Tunnel of Love Express" және "Human Rights Now!" турнелерінде жиі орындады. Содан кейін ол 11 жылға үзіліс жасады, ол "Reunion Tour" кезінде Эдвин Старрдың арнайы қонақ ретінде қатысқанға дейін. Спрингстин 2003 жылғы "Rising Tour" турнесінде, Ирак соғысының басталуына дейін және оның алғашқы күндерінде әнді алты рет орындады. Спрингстин 2003 жылдан бері бұл әнді орындаған жоқ.
Басқа нұсқалар
The Jam тобы "War" әнін 1982 жылы шыққан "Just Who Is the 5 O'Clock Hero?" синглінің B-жағы ретінде жариялады. Бұл нұсқа 1982 жылғы "The Gift" альбомының қайта шығарылған нұсқаларындағы бонус трек ретінде қолжетімді. Сондай-ақ 1982 жылы Ванкуверлік панк-тобы D. O. A. "War" әнін "War on 45" EP-нің атау трегі ретінде шығарды. 1985 жылы Eddy and the Soulband "The World Turns On" синглін жариялады. Топ "Papa Was a Rollin' Stone" және "War" әндерінен үзінділерді попури ретінде орындады. 1998 жылы Bone Thugs n Harmony Эдвин Старрдың хорын пайдаланған, бір аттас әнді (Генри Роллинс, Том Морелло және Флимен бірге) шығарды. "Family Law" заңдық драмасының екінші маусымында The Brink тобының "War" әніне жасаған кавері қолданылды, бірақ үшінші және соңғы маусымда, бірінші маусымдағыдай, Эдвин Старрдың түпнұсқасы қолданылды. 2010 жылғы "Гулливердің саяхаттары" фильмінің бейімделуінде ән фильм ішінде музыкалық қойылым ретінде пайдаланылды, оның басты бөлігін Джек Блэк орындады, ал Аманда Пит, Билли Коннолли және Эмили Блант сияқты қосалқы вокалистер маңызды жолдарды орындады. Black Stone Cherry рок-тобы "War" әнін 2016 жылғы "Kentucky" альбомында орындады. Эдвин Старрдың нұсқасы "Rush Hour" трилогиясының бірінші және үшінші фильмдерінде қолданылды. 1992 жылы Эдвин Саймон Харрис продюсерлік еткен жаңа нұсқасын жазды.