Кіріспе

Эпидемия – 1987 жылы Данияда түсірілген тәжірибелік медициналық қараңғы комедиялық қорқыныш фильмі, сценарийін Ларс фон Триер бірлесіп жазған және режиссерлік еткен. Бұл Триердің «Еуропа» трилогиясының екінші бөлімі, «Қылмыс элементері» (1984) фильмінен кейін және «Еуропа» (1991) фильмінен бұрын түсірілген. Ларс фон Триер мен Нильс Ворсель бірлесіп жазған фильм сценарий жазу процесіне арналған. Ворсель мен Триер продюсерге соңғы сәтте сценарий ойлап шығарып, өзінің рөлін ойнайды. Сюжет олар жазған фильмнен алынған көріністермен кезегімен көрсетіледі, онда Триер қазіргі заманғы эпидемияны емдеуге тырысатын тәртіпсіз дәрігер рөлінде ойнайды. Бұл фильм Триер мен Удо Киердің бірлескен жұмыстарының бастауы болды.

Сюжет

Фильмнің метафикциялық нұсқасы бес күнге бөлінген. Басты кейіпкерлер – сценаристтер Ларс пен Нильс, олардың алғашқы күні «Комиссарен Ог Людерен» («Полицей мен жезөкше», «Қылмыс элементіне» сілтеме) атты киносценарийдің жалғыз данасын жоғалтады. Олар эпидемия туралы жаңа сценарий жаза бастайды: індет сияқты аурудың таралуы. Тағы бір басты кейіпкер – доктор Месмер, ол белгісіз қаланың Медицина факультетінің қарсылығына қарамастан, ауылға барып адамдарға көмектеседі. Келесі күндері сценарийдегі оқиғалар шын өмірдегі оқиғалармен бірігіп, сол сияқты аурудың таралуына әкеледі. Ларс пен Нильс Германияға сапар шегіп, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кельн қаласын одақтастардың бомбалауын көрген адаммен кездеседі. Сапардан кейін Нильс ауруханаға түсіп, шағын хирургиялық операциядан өтеді. Сол жерде ол Ларсқа, жақында белгісіз аурудан қайтыс болған адамға аутопсия жасайтын патолог Паллеге баруды айтады. Соңғы күні Ларс пен Нильс продюсерлерімен кешкі ас ішеді, оған фильмнің соңында Месмер мен оның медициналық құралдары ауруды таратқанын жасырмайды. Продюсерге он екі беттен тұратын қысқа сценарий ұнамайды, себебі онда зорлық-зомбылық, аз ғана өлім-жітім және қосалқы сюжеттер жоқ (мұндай жағдай дания киносында жиі кездеседі). Содан кейін үйге гипнотизер мен әйел келіп, сценарийді жазуға «көмектесуге» тырысады, бірақ әйел сценарийдегі шындық көріністеріне жеңіліп, басып алады. Ол шанышқымен өз-өзіне қол жұмсайды, содан кейін Ларс пен Нильспен бірге тұратын тағы бір әйел де қайтыс болады, ал Нильс аурудың белгілерін көрсетуге бастайды.

Қабылдау

Фильм 1987 жылы Канн кинофестивалінде Un Certain Regard секциясында көрсетілді. Ол 1988 жылы Fantasporto International Fantasy Film Festival-де үздік фильм номинациясына ұсынылды. Rotten Tomatoes сайтында фильмге 8 рецензия негізінде 25% рейтинг берілген, ал орташа бағасы 5.4/10 құрайды. Metacritic-те фильм 4 рецензия негізінде 100 балдық шкала бойынша 66 балл алды, бұл "көбінесе жағымды пікірлер" дегенді білдіреді. "Чикаго Трибьюн" газетінің журналисі Роберт К. Эльдер фильмге 4 балдық жүйе бойынша 3 балл қойып, былай деп жазды: "Бұл фильм ешқашан Ларс фон Триердің ұлы туындыларымен шатаспайды. Бірақ ол режиссердің кейінгі кинолық құштарлықтарымен таныстыратын қызықты туынды". The Village Voice газеті фильмді Ларс фон Триердің "нағыз жақсы және мазмұнды фильмдерінің бірі" деп атады. "Чикаго Ридер" фильмге 5 балдық жүйе бойынша 3 балл беріп, былай деп жазды: "Пиранделлолық ойындар мен түрлі пленкалардың араласуынан басқа, фильмде көп нәрсе жоқ, бірақ фон Триер шыдамды көрермендерді ерекше және қорқынышты кульминациямен сыйлайды".

Үй медиасы

2023 жылы The Criterion Collection «Эпидемия» фильмін 3K сапасында қалпына келтіріп, оны Ларс фон Триердің «Еуропа трилогиясы» Blu-ray жинағының құрамына енгізді.