Кіріспе

Кодак пленкасының бренд атауы Ektachrome – Кодакқа тиесілі, бұрын көптеген форматтарда, соның ішінде 35 мм және 11 × 14 дюймдік табақ өлшемдерінде қолжетімді болған мөлдір, тұрақты және киноленталарға арналған бренд атауы. Ektachrome ерекше көркемдік стилімен ерекшеленеді, ол National Geographic журналының көптеген оқырмандарына таныс болды, себебі журнал оны Kodachrome тым баяу болған жағдайларда ондаған жылдар бойы түсті фотосуреттер үшін кеңінен пайдаланды. Өзара әрекеттесу сипаттамалары тұрғысынан, Ektachrome 10 секундтан 1/10,000 секундқа дейінгі көтергіш жылдамдықтарында тұрақты.

Тарих

1940-жылдардың басында жасалған Ektachrome кәсіби және әуесқой фотографтарға өздерінің түсті пленкаларын өңдеуге мүмкіндік берді. Ол үлкен форматтағы түсті кері пленканы да тиімдірек етті, ал Kodachrome Professional пленкасы парақ түрінде кейіннен тоқтатылды. 1959 жылы жарияланған High Speed Ektachrome ASA 160 түсті пленкасын ұсынды, ол Kodachrome-дан әлдеқайда жылдам болды. 1968 жылы Kodak бұл пленканы күшейту өңдеуін (push processing) ұсына бастады, бұл оны ASA 400-ге дейін пайдалануға мүмкіндік берді. Kodachrome-ның өңдеу процесі техникалық тұрғыдан күрделі және әуесқой фотографтар мен кіші фотолабораториялардың күшіне жетпейді, ал Ektachrome өңдеуі оңайырақ, сондықтан шағын кәсіби лабораториялар пленканы өңдеуге қажетті жабдықты алуға шамасы жетеді. Оны өңдеу үшін жылдар бойы көптеген нұсқалар (E 1-ден E 6-ға дейін) қолданылды. Қазіргі заманғы Ektachrome пленкалары E 6 процесін пайдаланып өңделеді, оны кіші лабораториялар немесе ынталы әуесқойлар қарапайым пленкалық резервуар және температураны 100°F (38°C) деңгейінде ұстауға арналған термостаттық ваннаны қолдана отырып жүзеге асыра алады. Ektachrome тоқтатылғанға дейін бірнеше жыл бұрын Kodak-тың кейбір тұтынушылық E 6 пленкалары Elite Chrome деп қайта аталды. 2009 жылдың соңында Kodak компаниясы Ektachrome 64T (EPY) және Ektachrome 100 Plus (EPP) пленкаларын сатылымның төмендеуіне байланысты тоқтату туралы хабарлады. 2011 жылдың 4 ақпанында Kodak өз веб-сайтында Ektachrome 200 пленкасының тоқтатылуын жариялады. 2012 жылдың 1 наурызында Kodak үш түсті Ektachrome пленкасының тоқтатылуын хабарлады. 2012 жылдың желтоқсан айында Kodak Ektachrome 100D түсті кері кинопленкасының белгілі бір форматтарын тоқтату туралы мәлімдеді. 2013 жылдың соңына қарай барлық Ektachrome өнімдері тоқтатылды. 2018 жылдың 25 қыркүйегінде Kodak Ektachrome-дың 35 мм форматы қайта қолжетімді болғанын, ал Super 8 және 16 мм кино нұсқалары кейінірек қолжетімді болатынын хабарлады.

Өңдеу

Кодахром көбінесе архивтік қасиеттері мен түс палитрасының артықшылығымен жоғары сапалы пленка деп есептелсе де, бояу және байланыстырғыш технологиялардың жетістіктері әртүрлі процестер арасындағы айырманы жойды. Сонымен қатар, Кодак 1990 жылдардың ортасынан бастап Кодахромды зерттеу және дамыту тоқтатты. Одан әрі, Кодахромды дамыту әрқашан күрделі, тұрақсыз процесті қажет етті, онда арнайы талдау зертханасы болуы керек еді және жеткізілу уақытын ескере отырып, әдетте бірнеше күнге созылатын. Ал, 1950 жылдан бері шағын кәсіби зертханалар Ektachrome-ді өз орындарында дамыта алады, өнім қауіпсіздігі мен қалдық су шығарылымы 1970 жылдардан бері күрт жақсарды, осы кезде Кодак түсті химиялық өнімдерінің барлық тізімін жаңартты. Тіпті, әуесқой зертханалар Ektachrome-ді айналмалы түтік процессорлары (Jobo, WingLynch немесе PhotoTherm), шаймандар желісі немесе тіпті кішкентай барабанда қолмен аударып, бір сағат ішінде дамыта алады. E 2, E 4 және E 6 химиялық жиынтықтары үй шағын зертханалары үшін сатылымға түсті.

Өңдеу зертханалары

Вашингтон (W) өңдеу зертханасы 1967 жылдан 1999 жылдың шілдесіне дейін жұмыс істеді. Зертхана Монтгомери округінде, 1 Choke Cherry Road мекенжайында, Роквилл, Мэриленд штатында орналасқан. Пало-Альто (P) Калифорния өңдеу зертханасы Пало-Альто, Калифорния, 925 Page Mill Road мекенжайында орналасқан. Рочестер (R) Нью-Йорк өңдеу зертханасы Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы Kodak Park-та орналасқан. Сонымен қатар, Чикаго (Иллинойс), Голливуд (Калифорния), Атланта (Грузия), Финдлей (Огайо), Торонто (Канада) және Хемель Хемпстед (Англия) сияқты басқа да жерлерде Кодак өңдеу зертханалары болды.

Эктахромның қайтарылуы

2017 жылдың 5 қаңтарында Kodak Alaris Ektachrome ISO 100 35 мм тұрақты кадрлы түсірілімде және Super 8 кино түсірілім форматтарында қайта жаңартылатынын хабарлады, бұл жаңару жыл соңына дейін күтілді. Алайда, кейін шығарылу күні 2018 жылға шегерілді, себебі оның өндірісінде қолданылатын кейбір материалдар енді қолжетімді емес екені анықталды, сондықтан жаңа формуланы жасау қажет болды. Kodak фильмді өндіріп, Super 8 нұсқасын саудаға шығарады. Kodak Alaris 35 мм нұсқасын саудаға шығарады. Super 8 нұсқасы 2018 жылғы Тұтынушы Электроникасы көрмесінде көрсетілді және Ektachrome 100D 7294 деп аталды. 2018 жылдың күзінде Kodak жаңа формуладалған Ektachrome-ті 35 мм форматта 25 қыркүйекте, ал Super 8 форматта 1 қазан күні шығарды. 2019 жылдың 1 маусымында Kodak Alaris шілде айының соңында 120 форматтағы Ektachrome-тің кең қаптамасын сынақтан өткізіп жатыр екенін хабарлады. Бұрын, 2019 жылдың қаңтарында, Kodak Alaris өкілі Ektachrome-тің 120 және одан ірі форматтарында жұмыстың жүргізіліп жатқанын мәлімдеген еді. Бұл жоба 2019 жылдың 10 желтоқсанында Kodak Alaris компаниясы Ektachrome E100-дің 120 форматтағы 5 рулондан тұратын кәсіби жиынтығы мен 10 парақтық 4 × 5 қорабының қолжетімді екенін жариялағанда аяқталды.

Кино үшін қолдану

Эктахром кейде, әсіресе 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында, кинофильмдерге түсіру үшін қолданылған. Ол 1999 жылғы «Үш патша» және 2006 жылғы «Ішкі адам» фильмдерінде пайдаланылды, олардың әрқайсысында ерекше көрініс беру үшін C 41 түсті теріс процесте кросс-өңдеу әдісі қолданылды. Сонымен қатар, ол 1998 жылғы «Buffalo '66» фильмінде де қолданылған, бірақ ол үшін стандартты өңдеу жүргізілді. Американдық режиссер Спайк Ли өзінің танымал туындыларының бір бөлігінде Ektachrome-ды пайдаланған, бірақ Kodak кино форматын тоқтатып қойды. Ektachrome-ның 16 мм форматы қайта жаңғырылғаннан кейін, Ли 2020 жылғы сынға ұшыраған «Da 5 Bloods» фильмінің кейбір сахналарында осы пленканы қайта қолданды. «Эктахром» супер 8 мм форматында актер Норман Льюис түсірген кадрларды имитациялау үшін де қолданылды. «Еуфория» американдық телесериалының екінші маусымы үшін Kodak, фильм түсірушілердің сұрауы бойынша Ektachrome-ның 35 мм кино форматын қайта жаңғыртты. Американдық әнші-әндерші Тейлор Свифт 2021 жылғы «All Too Well: The Short Film» музыкалық видеосы үшін жаңадан қайта жаңғырылған 35 мм Kodak Ektachrome және Kodak Vision 3 пленкаларын бірге қолданды. Британдық инди-рок тобы Arctic Monkeys «Body Paint» синглына түсірілген музыкалық видео үшін 16 мм Ektachrome киносын пайдаланды. «Эктахром» сынға ұшыраған «Кедейлер» фильмінің бөлімдерін түсіруге де қолданылды. Оператор Робби Райан фильмнің жалпы визуалды стилін анықтау үшін бағалау кезінде пленканың ерекше түсінің пайдаланылғанын атап өтті.