Кіріспе
1987 жылы Уильям Фридкиннің түсірген фильмі.
Rampage – 1987 жылы Уильям Фридкин жазып, өндірген және режиссерлік еткен американдық қылмыстық драма. Фильмде Майкл Биен, Алекс МакАртур және Николас Кэмпбелл түскен. Фридкин сценарийді Уильям П. Вудтың осы аттас романы негізінде жазған, ал роман Ричард Чейстің өмірінен шабыттанған. Фильмнің тұңғыш көрсетілімі 1987 жылдың 24 қыркүйегінде Бостон кинофестивалінде өтті, бірақ өндіріс компаниясы және дистрибьютор «Де Лаурентис Ентертейнмент Груп» банкротқа ұшырағандықтан, кинотеатрларда көрсетуі бес жылға тоқтап қалды. 1992 жылы «Мирамакс» компаниясы фильмді тарату құқығын алып, Солтүстік Америкада шектеулі көрсетуге шығарды. «Мирамакс» шығаруына орай Фридкин фильмді қайта өңдеп, соңын өзгертті.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Чарльз Рис – параноидтық бұзылыстар салдарынан қан ішу үшін бірнеше қатыгез мүшелеумен кісі өлтіретін сериялық кісі өлтіруші. Рис жақын арада ұсталады. Фильмнің көп бөлігі сот процесі мен прокурордың Ристі ақыл-есі сау деп тауып, өлім жазасына кесуге жасаған әрекеттеріне арналған. Ал қорғаушы адвокаттар айыпталушының ақыл-есі дұрыс емес екендігіне байланысты кінәсіз екенін дәлелдеуге тырысады. Прокурор Энтони Фрейзер бұрын өлім жазасына қарсы болған, бірақ Рис жасаған қатыгез қылмыстарды көргеннен кейін, сондай-ақ бір құрбанның қайғылы отбасымен кездескеннен кейін, ол мұндай жаза талап етеді. Ақырында, Рис ақыл-есі сау деп танылып, өлім жазасына кесіледі, бірақ Фрейзердің өлім жазасы туралы ішкі тартысы Рисқа психикалық ауруды анықтау үшін миын сканерлеу арқылы ақыл-есі дұрыс емес деп табылғаннан кейін маңызсыз болып табылады. Фильмнің түпнұсқа нұсқасының соңында Рис өзі жинаған антипсихотикалық дәрілерді көп мөлшерде ішіп, түрме жасынында қайтыс табады.
Басқаша аяқталуы
Қайта қарастырылған нұсқаның соңында Рис мемлекеттік психиатриялық ауруханаға жіберіледі, ал қорқынышты эпилогта ол әйелі мен баласын өлтірген адамға хат жолдайды, одан келіп онымен кездесуді сұрайды. Соңғы титрде Рис алты айдан кейін соттан босатылу мүмкіндігін күтіп отырғаны көрсетіледі.
Әсерлер
Чарльз Рис сериалдық кісі өлтіруші Ричард Чейске шамамен негізделген. Бірақ Рис жасаған қылмыстар Чейстің қылмыстарынан сәл өзгеше: Рис үш әйел, бір ер адам және бір жас баланы өлтіреді, ал Чейс екі ер адам, екі әйел (олардың бірі жүкті болған), бір жас бала және 22 айлық сәбиді өлтірген. Сонымен қатар, Рис бір сәтте қашып кетеді – Чейс мұндай іс жасаған жоқ, – екі күзетшіні және кейін дін қызметкерін өлтіреді. Дегенмен, Рис пен Чейстің екеуінің де психикалық аурулары болған және қан ішуге құштарлық танытқан. Чейс Риске қарағанда өлім жазасына кесілді, бірақ жаза орындалуға үлкермес бұрын түрмеде өлі күйде табылған, өзін-өзі өлтірген болуы мүмкін.
Саундтрек
Фильмнің музыкалық қосымшасы Эннио Морриконе жасады, оркестрге бөлді, аранжировкалады және дирижерлік етті. Бұл музыкалық қосымша винилдік пластинка, кассета және компакт-диск форматында Virgin Records компаниясы арқылы жарық көрді.
Шығару
Rampage 1986 жылы Калифорния штатының Стоктон қаласында түсірілді, онда 1987 жылы тамызда Стоктон Корольдік театрларында бір күндік қайырымдылық премьерасы өтті. 1987 жылдың қыркүйегінде Бостон кинофестивалінде көрсетілді және 1980-жылдардың соңында кейбір еуропалық елдерде көрсетілімге шықты. Америкада фильмнің кинотеатрларда көрсетілу жоспарлары Rampage дистрибьюторы болған DEG студиясы банкротқа ұшыраған соң тоқтатылды. Фильм Солтүстік Америкада бес жыл бойы шықпады. Осы уақыт ішінде режиссер Фридкин фильмді қайта өңдеп, соңынан өзгертті (Рис енді түрмеде өзіне қол жұмсамайды), ал 1992 жылдың қазан айында АҚШ-та көрсетілді.
Қабылдау
Фильмге қарама-қарсы пікірлер айтылды. Кейбір сыншылар "Ремпейджді" Фридкиннің ең үздік туындыларының бірі деп санады. Джин Сискел фильмде сот залында көбірек көріністер болуы керек деп пікір білдірді. The New York Times газетінің журналисі Джанет Маслин актерлік шеберлікті жоғары бағалап, "'Ремпейдж' фильмі тақырыбына лайықты, әсем әрі реалистік көрініске ие, сондай-ақ оны пайдаланушылыққа дейін түсірмеуге тырысқан" деді. Entertainment Weekly журналының Оуэн Глейберман бұл фильмді "тітіркендіргіш" деп атап, "фильм жеккөруге толы насихатқа айналып, шатасқан құқықтық аргументтері бір қызыққан қанқұмарлықты жамылу үшін қолданылған" деді. "Ремпейдж" фильмінің жанкүйері Стивен Кинг журналға фильмді қорғап хат жолдады.
Үй медиасы
Фридкиннің түпнұсқалық нұсқасы, балама аяғымен және қосымша түсірілген материалдармен бірге, 1990 жылы Жапонияда Shochiku Home Video компаниясы арқылы LaserDisc форматында жарық көрді. Фильмнің американдық монтаждалған нұсқасы 1994 жылы Paramount Home Video компаниясы LaserDisc форматында шығарылды. Kino Lorber 2024 жылдың басында Rampage фильмін Blu-ray 4K UHD форматында шығару жоспарлап отыр.