Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1881 жылы Гилберт пен Салливанның комедиялық операсы
1881 comic opera by Gilbert & Sullivan
"Сабырлық; немесе, Бунторнның жарқыны" – Артур Салливанның музыкасымен және В. С. Гилберттің либреттосы бар екі актілі комедиялық опера. Опера 1870-80 жылдардағы Англиядағы эстетикалық қозғалысты, сондай-ақ жалпы алғанда, модаға құмарлықты, сыртқы әдемілікке ұмтылысты, мақтанқорлықты, екіжүзділікті және өркөкіректікті сатиралайды; сонымен қатар романтикалық махаббатты, ауылдық қарапайымдылықты және әскери мақтанқорлықты паш етеді. Алғаш рет 1881 жылдың 23 сәуірінде Лондонның "Opera Comique" театрында қойылған "Сабырлық" 1881 жылдың 10 қазанында 1292 орындық "Savoy" театрына көшірілді, онда әлемдегі тұңғыш рет толығымен электр шамдарымен жарықтандырылған театрлық қойылым болды. Осыдан бастап Гилберт пен Салливанның комедиялық опералары "Савой опералары" деп аталатын болды, ал Гилберт пен Салливанның жанкүйерлері мен орындаушылары "Савойардтар" деп танылатын болды. "Сабырлық" Гилберт пен Салливанның бірлесіп жасаған он төрт операсының алтыншысы. Ол барлығы 578 рет сахнаға қойылды, бұл автордың бұрынғы туындысы "H. M. S. Pinafore" спектаклінен жеті рет артық, және сол кезге дейін музыкалық театрдың ең ұзақ қойылған екінші туындысы, "Les Cloches de Corneville" опереттасынан кейін.
Patience; or, Bunthorne's Bride, is a comic opera in two acts with music by Arthur Sullivan and libretto by W. S. Gilbert. The opera is a satire on the aesthetic movement of the 1870s and '80s in England and, more broadly, on fads, superficiality, vanity, hypocrisy and pretentiousness; it also satirises romantic love, rural simplicity and military bluster. First performed at the Opera Comique, London, on 23 April 1881, Patience moved to the 1,292 seat Savoy Theatre on 10 October 1881, where it was the first theatrical production in the world to be lit entirely by electric light. Henceforth, the Gilbert and Sullivan comic operas would be known as the Savoy Operas, and both fans and performers of Gilbert and Sullivan would come to be known as "Savoyards." Patience was the sixth operatic collaboration of fourteen between Gilbert and Sullivan. It ran for a total of 578 performances, which was seven more than the authors' earlier work, H. M. S. Pinafore, and the second longest run of any work of musical theatre up to that time, after the operetta Les Cloches de Corneville.
Өмірбаян
Опера – Англиядағы 1870 және 80 жылдардағы эстетикалық қозғалыстың сатирасы, бұл 19 ғасырғы еуропалық қозғалыстың бөлігі, әдебиетте, көркем өнерде, сәндік өнерде және интерьер дизайнында моральдық немесе әлеуметтік тақырыптарға қарағанда эстетикалық құндылықтарға басымдық берді. "Өнер үшін өнер" деп аталатын бұл ағым әдемілік идеалдарын кез келген прагматикалық уайымнан жоғары бағалады. Ақындар, суретшілер мен дизайнерлердің шығармалары көп болғанымен, кейбіреулер бұл қозғалыстың өнері, поэзиясы мен сәні бос және өзін-өзі қанағаттандыру деп есептеді. Бұл қозғалыстың өте танымал болғаны және оны мағынасыз әуен ретінде мазақтау оңай болғаны "Сәбиді" үлкен хитке айналдырды. Сол факторлар Ф.К. Бернанның "Полковник" пьесасын, оның бір бөлігі "Панч" журналында Джордж дю Мориердің сатирикалық мультфильмдеріне негізделген, танымал етті. "Полковник" сахнаға шығуға бірнеше апта бұрын шықты, бірақ "Сәбиді" одан асып түсті. Бернанның 1904 жылғы естеліктеріне сәйкес, Салливанның досы композитор Фредерик Клей Бернанға Гилберт пен Салливанның "эстетикалық тақырыпта" жұмыс істеп жатқаны туралы ақпаратты берді, сондықтан Бернан "Полковникті" "Сәбиді" ашылғанға дейін шығару үшін асықты. "Сәбиді" қойылымдары кейде операның орнын хиппи 1960 жылдардағы сияқты ұқсас дәуірге жаңартады, гүл баласын поэзияның қарсыласына айналдырады. Операдағы екі ақын өз өлеңдерін дауыстап, әсіресе, қыздардың құштарлықпен тыңдаған хорына айтып береді. Бунторнның өлең стилі Гросвенордың стиліне қатысты келеді. Біріншісі, баса және түсініксіз, Суинберннің поэзиясына оның құрылымы, стилі және аллитерацияны көп қолдануы бойынша ұқсас. Соңғысының "идилликалық" поэзиясы қарапайым және пасторальді, Ковентри Патмор мен Уильям Морристің элементтерін қайталайды. Гилберт зерттеушісі Эндрю Кроутер: "Бунторн Гилберттің миының туындысы болды, ол белгілі бір эстеттердің карикатурасы ғана емес, сонымен қатар өзінің жеке тұлғасы болды". Бунторнның алғашқы кейіпкері Джордж Гроссмиттің макияжы мен костюмі Свинберннің бархаттық жакеті, суретші Джеймс Макнилл Уистлердің шашы мен моноклі, және Оскар Уайльд пен басқалар кигендей тізе шұлықтарын қолданды. "Сәбиді" Рихард Д'Ойли Карте компаниясының Опера Комик театрында ойнаған эстетикалық қозғалыстың алғашқы сатирасы емес еді. Гросмит 1876 жылы "Күбілер мен табақтар" деп аталатын эскиз жазды, ол 1878 жылы HMS Pinafore-ге ілеспе шығарма ретінде қайта жаңғыртылды, бұл көк қыш құмырасының сатирасы болды. Көпшілік арасында тараған қате түсінік бойынша, Бунторнның басты кейіпкері "Етші ақын" Оскар Уайльдты сатирикалық тұрғыдан бейнелеуге арналған, бірақ бұл сәйкестендіру кейіннен жасалған. Дегенмен, Уайльдтың өмірбаянын жазған Ричард Эллман Уайльд Бунторн мен оның бәсекелесі Гровенордың да жартылай үлгісі деп санайды. Карте, "Сәбиді" шығармасының продюсері, 1881 жылы Уайльдтың кітапхана менеджері болды, өйткені ақынның танымалдылығы артты. 1882 жылы Нью-Йоркте "Сәбиді" қойылымы басталғаннан кейін Карте Уайльдты бір жылдық АҚШ-тағы лекция гастроліне жіберді. Ол поэзия мен ағылшын эстетикалық қозғалысын талқылау үшін тізе шұлықтарымен, ұзын шашымен және басқа да ерекше стильмен сахнаға шықты, бұл шоудың американдық гастрольдік қойылымдарын танымал етуге көмектесу мақсатында жасалды. Эстетикалық қозғалыстың сатирасы бүгінгі күні ескіргенімен, модалар мен батырларға табыну мәңгілік, ал "Гилберттің қаламы Реджинальд Бунторнды ойлап тапқан кездегідей өткір болған жоқ". 1881 жылы 10 қазанда "Сәбиді" жаңа Савой театрына көшірілді, бұл әлемдегі алғашқы қоғамдық ғимарат толығымен электр жарығымен жарықтандырылды. Карте электр жарығын енгізу себебін былай түсіндірді: "Театр қойылымдарының қызықты болуына ең үлкен кедергілер, сөзсіз, барлық театрларды билейтін лас ауа мен ыстық. Баршаға белгілі, әрбір газды жағушы көптеген адамдар сияқты оттегі тұтынады, және үлкен жылу тудырады. Жанып тұрған шамдар оттегі тұтпайды, сондай-ақ жылу да шығармайды". Электр жүйесі толыққанды жұмыс істеуге дайын болғанда, 1881 жылдың желтоқсан айында Карте сахнаға шығып, жаңа технологияның қауіпсіздігін көрсету үшін көрермендердің алдында жарқырап тұрған шамшырақты сындырды.
The opera is a satire on the aesthetic movement of the 1870s and '80s in England, part of the 19th century European movement that emphasised aesthetic values over moral or social themes in literature, fine art, the decorative arts, and interior design. Called "Art for Art's Sake", the movement valued its ideals of beauty above any pragmatic concerns. Although the output of poets, painters and designers was prolific, some argued that the movement's art, poetry and fashion was empty and self indulgent. That the movement was so popular and also so easy to ridicule as a meaningless fad helped make Patience a big hit. The same factors made a hit out of The Colonel, a play by F. C. Burnand based partly on the satiric cartoons of George du Maurier in Punch magazine. The Colonel beat Patience to the stage by several weeks, but Patience outran Burnand's play. According to Burnand's 1904 memoir, Sullivan's friend the composer Frederic Clay leaked to Burnand the information that Gilbert and Sullivan were working on an "æsthetic subject", and so Burnand raced to produce The Colonel before Patience opened. Modern productions of Patience have sometimes updated the setting of the opera to an analogous era such as the hippie 1960s, making a flower child poet the rival of a beat poet. The two poets in the opera are given to reciting their own verses aloud, principally to the admiring chorus of rapturous maidens. The style of poetry Bunthorne declaims strongly contrasts with Grosvenor's. The former's, emphatic and obscure, bears a marked resemblance to Swinburne's poetry in its structure, style and heavy use of alliteration. The latter's "idyllic" poetry, simpler and pastoral, echoes elements of Coventry Patmore and William Morris. Gilbert scholar Andrew Crowther comments, "Bunthorne was the creature of Gilbert's brain, not just a caricature of particular Aesthetes, but an original character in his own right." The makeup and costume adopted by the first Bunthorne, George Grossmith, used Swinburne's velvet jacket, the painter James McNeill Whistler's hairstyle and monocle, and knee breeches like those worn by Oscar Wilde and others. Patience was not the first satire of the aesthetic movement played by Richard D'Oyly Carte's company at the Opera Comique. Grossmith himself had written a sketch in 1876 called Cups and Saucers that was revived as a companion piece to H. M. S. Pinafore in 1878, which was a satire of the blue pottery craze. A popular misconception holds that the central character of Bunthorne, a "Fleshly Poet," was intended to satirise Oscar Wilde, but this identification is retrospective. Nonetheless, Wilde's biographer Richard Ellmann suggests that Wilde is a partial model for both Bunthorne and his rival Grosvenor. Carte, the producer of Patience, was also Wilde's booking manager in 1881 as the poet's popularity took off. In 1882, after the New York production of Patience opened, Carte sent Wilde on a yearlong US lecture tour, with his knee breeches, long hair and other idiosyncratic styling, to discuss poetry and the English aesthetic movement, intending to help popularise the show's American touring productions. Although a satire of the aesthetic movement is dated today, fads and hero worship are evergreen, and "Gilbert’s pen was rarely sharper than when he invented Reginald Bunthorne". On 10 October 1881, during its original run, Patience transferred to the new Savoy Theatre, the first public building in the world lit entirely by electric light. Carte explained why he had introduced electric light: "The greatest drawbacks to the enjoyment of the theatrical performances are, undoubtedly, the foul air and heat which pervade all theatres. As everyone knows, each gas burner consumes as much oxygen as many people, and causes great heat beside. The incandescent lamps consume no oxygen, and cause no perceptible heat." When the electrical system was ready for full operation, in December 1881, Carte stepped on stage to demonstrate the safety of the new technology by breaking a glowing lightbulb before the audience.