Кіріспе
Гилберт пен Салливанның 1879 жылғы комедиялық операсы «Пензанс қарақшылары»; немесе, «Борыш құлы» – екі актідегі комедиялық опера, музыкасын Артур Салливан, либреттосын В. С. Гилберт жазған. Оның ресми тұңғыш көрсетілісі 1879 жылғы 31 желтоқсанда Нью-Йорктегі Fifth Avenue театрында болды, онда көрермендер мен сыншылар оны жақсы қарсы алды. Лондондағы тұңғыш қойылымы 1880 жылғы 3 сәуірде Opera Comique театрында өтті, онда ол 363 рет қойылды. Оқиға Фредерикке қатысты, ол 21 жасқа толып, мейірімді қарақшылар тобындағы шәкірттігінен босатылады. Ол генерал-майор Стэнлидің қыздарымен, соның ішінде Мейблмен танысады, екеуі бірден ғашық болады. Бірақ Фредерик көп ұзамай 29 ақпанда туғанын біледі, демек, техникалық түрде оның туған күні тек ауыр жылдары бір рет келеді. Оның шартында ол «жиырма бірінші туған күніне» дейін қарақшылардың шәкірті болып қалуы керек, яғни тағы 63 жыл қызмет етуі тиіс. Өзінің борышын сезінетін Фредерикке Мейблдің оны адал күтетіні ғана көңіл қуантушы жайт. «Пензанс қарақшылары» Гилберт пен Салливанның бес бірлескен жұмысы болды және көп пародиаланған «Генерал-майор әні» осы операда пайда болды. Операны бір ғасырдан астам уақыт бойы Ұлыбританиядағы D'Oyly Carte Opera Company және әлемдегі көптеген опера және репертуарлық театрлар қойды. Жаңартылған қойылымдардың ішінде Джозеф Папптың 1981 жылғы Бродвей қойылымы бар, ол 787 рет көрсетіліп, «Үздік жаңартылған қойылым» үшін Tony сыйлығы мен «Үздік музыкалық қойылым» үшін Drama Desk сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ көптеген еліктеушілер мен 1983 жылғы фильмді тудырды. «Пензанс қарақшылары» бүгінгі күнге дейін танымал, «Микадо» мен «HMS Pinafore» операларымен бірге Гилберт пен Салливанның ең көп қойылатын операларының бірі саналады.
The Pirates of Penzance; or, The Slave of Duty is a comic opera in two acts, with music by Arthur Sullivan and libretto by W. S. Gilbert. Its official premiere was at the Fifth Avenue Theatre in New York City on 31 December 1879, where it was well received by both audiences and critics. Its London debut was on 3 April 1880, at the Opera Comique, where it ran for 363 performances. The story concerns Frederic, who, having completed his 21st year, is released from his apprenticeship to a band of tender hearted pirates. He meets the daughters of Major General Stanley, including Mabel, and the two young people fall instantly in love. Frederic soon learns, however, that he was born on 29 February, and so, technically, he has a birthday only once each leap year. His indenture specifies that he remain apprenticed to the pirates until his "twenty first birthday", meaning that he must serve for another 63 years. Bound by his own sense of duty, Frederic's only solace is that Mabel agrees to wait for him faithfully. Pirates was the fifth Gilbert and Sullivan collaboration and introduced the much parodied "Major General's Song". The opera was performed for over a century by the D'Oyly Carte Opera Company in Britain and by many other opera companies and repertory companies worldwide. Modernized productions include Joseph Papp's 1981 Broadway production, which ran for 787 performances, winning the Tony Award for Best Revival and the Drama Desk Award for Outstanding Musical, and spawning many imitations and a 1983 film adaptation. Pirates remains popular today, taking its place along with The Mikado and H. M. S. Pinafore as one of the most frequently played Gilbert and Sullivan operas.
Өмірбаян
Гилберт пен Салливанның АҚШ-та ресми премьерасы болған жалғыз операсы – «Пензанс қаскөйлері». Сол кезде американдық заң шетелдіктерге авторлық құқықтарды қорғауға мүмкіндік бермейтін. Екеуінің бұрынғы операсы «H. M. S. Pinafore» 1878 жылы Лондонда сәттілікке жеткеннен кейін, шамамен 150 американдық компания тез арада рұқсатсыз қойылымдарды ұйымдастырды, олар мәтінде елеулі өзгерістер жасады және авторларға ешқандай роялти төлемеді. Гилберт пен Салливан келесі операларының алғашқы қойылымын Америкада, басқалар көшірмелеуден бұрын өткізуге және партитура мен либреттоның жариялануын кейінге қалдыруға үміттенді, осылайша «авторлық құқықтардың бұзылуына» тосқау қоймақшы болды. Олар «Пензанс қаскөйлерінің» алғашқы американдық қойылысынан тікелей табысқа қол жеткізді, өндірісті Лондондағы қойылымға дейін Бродвейде өздері ұйымдастырды, сондай-ақ «Қаскөйлер» және «Пинафор» операларының табысты американдық гастрольдік труппаларын басқарды. XIX ғасырда қаскөйлер туралы әңгімелер мен пьесалар кең таралған. Уолтер Скотттың «Қаскөй» (1822) және Джеймс Фенимор Купердің «Қызыл Ровер» романтикалық, қайсар қаскөйлердің бейнесін және өкініш білдіретін қаскөйлер туралы идеяның негізгі көзі болды. Гилберт пен Салливан екеуі де мансаптарының басында осы идеяларды пародизациялады. Салливан 1867 жылы бандиттер ұстаған және олардың басшысы болуға мәжбүр болған бақытсыз британдық турист туралы «Контрабандист» комикалық операсын жазды. Гилберт қаскөйлерге немесе қарақшыларға қатысты бірнеше комедиялық туындылар жазды. Гилберттің 1876 жылғы «Принцесса Тото» операсында басты кейіпкер қарақшы басшысының қолына түсуге құштар. Гилберт 1871 жылы Жак Оффенбахтың «Жаршылар» опереттасын аударған.
Жаратылыс
Пинафор Лондондағы Опера Комикте сәтті қойылып жатқанда, Гилберт өзінің және Салливанның келесі операсын бастауға құлшынды. Ол либреттомен 1878 жылдың желтоқсанында жұмыс істей бастады. 1870 жылы жазылған «Біздің арал үйі» атты пьесасының бірнеше элементтерін қайта пайдаланды, онда пираттардың «бастығы» капитан Банг енгізілген. Бангті бала кезінде оның саңырау күтімшісі қателікпен пираттар тобына шәкірттікке берген. Сонымен қатар, Банг, «Пензанс қарақшыларындағы» Фредерик сияқты, бұрын-соңды әйел көрмеген және 21 жасқа толғанға дейін шәкірт пират ретінде міндеттілік сезімін сезінген, одан кейін келісімшарт шартынан босатылды. Бернард Шоу Гилберт өзінің жаңа либреттосы үшін «Жұртшылдар» кітабындағы идеяларды, соның ішінде іскерлік бандиттер мен жалтақ полицияны қолданды деп сенді. Гилберт пен Салливан сонымен қатар екінші актіге 1876 жылы ұрылар полициямен кездескені туралы бір актілі опера пародиясы үшін қарастырған идеяны енгізді, ал олардың қақтығысы үлкен қыздар отбасының бейхабар әкесінен жасырылды. «Пинафор» сияқты, «Стенлидің өзін-өзі сипаттаушы сөздік шығармасы болды [«Майор-генерал әні»], Сэр Джозеф Портер сияқты өзін таныстырды, полиция сержанты үшін күлкілі комедиялық номер, Литтл Баттеркуптың мұрагері Рут үшін мойындау әні», Фредерик пен Мейбел үшін романтикалық материал, ал «ансамбль мен хор музыкасы өз кезегінде әдемі, пародиялық және атмосфералық». Гилберт, Салливан және Карте 1879 жылдың 24 сәуірінде Америкада «Пинафор» және жаңа операны қою жоспарларын жасау үшін кездесті. Карт 1879 жылдың жазында Нью-Йоркке барып, театр менеджері Джон Т. Фордпен келісімшарт жасады. Содан кейін ол Лондонға оралды. Осы арада, «Пинафор» Лондонда сәтті болғаннан кейін, автор, композитор және продюсер болашақ қойылымдарды өздері шығаруға қаржылай мүмкіндік алды және олар «Комедиялық опера компаниясынан» қаржылық қолдаушыларынан босату жоспарын іске асырды. Карт Гилберт және Салливанмен жаңа серіктестік құрды, олардың әрқайсысының шығындарынан кейін табысты тең бөліп алу үшін. Салливан бұрынғы продюсері Гаити театрының Джон Холлингсхедке былай деп жазды: «Сіз бір кезде мен үшін үлкен мәнге ие болатын прецедент орнаттыңыз. Мен сізден «Виндзордың қуанышты әйелдері» әнін сұрадым, ал сіз: «Біздің жұмысымыз біткендіктен, олар сіздікі» дедіңіз. Енді маған оларды және «Теспистің» әнін бірден беруге рұқсат етіңіз. Мен «Пинафор» ролдерін ұстап отырмын, сондықтан директорлар оларды ертең «Комиктен» алып кетпеуі керек, және мен өз талаптарымды сіз орнатқан прецедентке негіздеймін». Rees, 89-бетті қараңыз. «Комедиялық опера компаниясының» директорлары «Пинафордың» бәсекелес қойылымын ойнату үшін басқа театрды жалдады, бірақ олардың декорациялары болмады. 31 шілдеде олар Опера Комикке «Пинафордың» кешкі қойылымы кезінде сахна мен реквизиттерді басып алу үшін қарақшылар тобын жіберді. Айнгер, 170-б. және Джейкобс, 124–125-беттер. Сахна қызметкерлері мен актерлер сахна артындағы шабуылшыларды ұстап, сахнаны қорғауға тырысты. Полиция тәртіпті қалпына келтіруге келді, қойылым жалғасты. Стэдман, 170–171-беттер және Гиллан, Дон. «The Fracas at the Opera Comique», The Theatre, 1 қыркүйек 1879 ж., Stage Beauty веб-сайтында қайта басылды, 2009 жылдың 6 мамырында қол жетімді болды. Сондай-ақ, «The Fracas at the Opera Comique», The Era, 10 тамыз 1879 ж., 5-бет және «The Fracas at the Opera Comique», The Leeds Mercury, 13 тамыз 1879 ж., 8-бет. Бұл мәселе сотта шешілді, екі жылдан кейін судья Картеге жақтап шешім шығарды. Айнгер, 175-бетті қараңыз. 1879 жылдың қарашасында Гилберт, Салливан және Карт әнші актерлер компаниясымен Америкаға кемеге отырып, «Пинафорды» да, жаңа операны да ойнауға барды, оның ішінде сэр Джозеф ролімен Дж.Х. Райли, Джозефин ролімен Бланш Рузвельт, Кішкентай Боттеркуп ролімен Элис Барнетт, Дик Дедиай ролімен Фурнео Кук, Ралф Рэкстров ролімен Хью Талбот және Джесси Бонд ролімен. Осыларға ол американдық әншілерді қосты, соның ішінде Синьор Броколини капитан Коркоран ретінде. Альфред Сельер Салливанға көмекке келді, ал оның ағасы Франсуа Сельер Лондонда «Пинафорды» жүргізді. Гилберт пен Салливан талантты актерлерді таңдады, олар танымал жұлдыздар емес және жоғары ақы талап етпеді. Содан кейін олар өз операларын осы орындаушылардың ерекше қабілеттеріне сай жасады. Гилберт пен Салливанның өз орындаушыларын қолданған шеберлігі тыңдаушыларға әсер етті: сыншы Герман Клейн жазғандай, «біз [Гилберттік шалаң-шу мен ақымақтық] айтылып, жасалатынына табиғилық пен оңайлыққа жасырын таң қалдық. Өйткені, бұрын ешкім сахнада осындай ерекше, эксцентриктік, бірақ терең адамдарды көрген емес – [Олар] бұрын белгісіз, таза ләззаттан тұратын комедиялық әлемді жасады». Гилберт өзінің пьесалары мен опералары үшін сахналық режиссер болып жұмыс істеді. Ол актерлік өнерде натурализмді іздеді, бұл сол кезде ерекше еді, сондай-ақ реалистік визуальды элементтерге ұмтылды. Ол көрерменмен әдейі өзара әрекеттесуді жоққа шығарды және кейіпкерлер өзінің абсурдтығын білмейтін, бірақ тұтас ішкі әлемге ие стильде ойнауды талап етті. Салливан музыкалық репетицияларды жүргізді. Салливан Англияда «Карақшылар» үшін музыканың эскиздерін жасаған. Бірақ ол Нью-Йоркқа келгенде, бірінші актінің эскиздерін қалдырып кеткенін анықтады және бірінші актіні жадтан қайта құрауы керек болды немесе жаңа номерлер жазуға тура келді. Гилберт көп жылдар өткен соң бір корреспондентке Салливан әйелдер хорының кірісін еске ала алмағанын, сондықтан олар бұрынғы операларынан «Таудың беткейімен өрлеу» хорын қойды деді. Салливанның «Карақшылар» қолжазбасында «Теспистен» алынған беттер бар, олардың вокалдық бөлімдері бастапқы аранжировкадан өзгертілген. Кейбір ғалымдар (мысалы, Тилетт және Спенсер, 2000) Гилберт пен Салливанның «Таудың беткейімен өрлеуді» және басқа да «Теспистің» бөлімдерін қайта пайдалануды жоспарлағанын болжады. Олар Салливанның «Теспистің» жарияланбаған ноталарын Нью-Йоркке әкелгенінің, «Тесписті» қайта қою жоспары болмаған кезде, кездейсоқ болмауы мүмкін екенін айтады. Қалай болғанда да, 1879 жылдың 10 желтоқсанында Салливан анасына жаңа опера туралы хат жазды, ол Нью-Йоркта үлкен жұмыс істеп жатқан. «Менің ойымша, ол үлкен сәтті болады, өйткені ол керемет қызықты, ал музыка керемет әуенді және жаттауға оңай». «Пинафор» 1879 жылдың 1 желтоқсанында Нью-Йоркте ашылды және желтоқсан айының соңына дейін қойылды. Бірінші аптадағы сәттің артынан көрермендер азайды, өйткені көптеген Нью-Йорк тұрғындары «Пинафордың» жергілікті қойылымдарын көріп үлгерген. Операның атауы көп мағыналы әзіл. Бір жағынан, Пензанс 1879 жылы тыныш теңіз жағалауындағы курорт болды, онда қарақшыларға кездесуді күтпедіңіз. Екінші жағынан, аталым «H. M. S. Pinafore» операсының лицензияланбаған қойылымдарын сахналаған «қарақшыларға» да тікелей сілтеме жасады. Британдық авторлық құқықты қорғау үшін D’Oyly Carte труппасы Нью-Йорк премьерасынан бір күн бұрын Пайгтон, Девондағы Royal Bijou Theatre-де «Карақшылардың» формалды авторлық құқық қойылымын өткізді, оны кейін Ричард Д’Ойли Картеге үйленетін Хелен Ленойр ұйымдастырды. Кешке Торкуэйде «Пинафорды» қойып жатқан актерлер «Карақшылардың» музыкасының бір бөлігін тек екі күн бұрын алды. Бір репетициядан кейін олар Пайгтонға барып, қойылымды өткізді, онда олар сахнаға әкелген сценарийлерден рөлдерін оқыды және қолдарында бар костюмдерді киді.
In November 1879, Gilbert, Sullivan and Carte sailed to America with a company of singing actors, to play both Pinafore and the new opera, including J. H. Ryley as Sir Joseph, Blanche Roosevelt as Josephine, Alice Barnett as Little Buttercup, Furneaux Cook as Dick Deadeye, Hugh Talbot as Ralph Rackstraw and Jessie Bond as Cousin Hebe, some of whom had been in the Pinafore cast in London. To these, he added some American singers, including Signor Brocolini as Captain Corcoran. Alfred Cellier came to assist Sullivan, while his brother François Cellier remained in London to conduct Pinafore there. Gilbert and Sullivan cast talented actors who were not well known stars and did not command high fees. They then tailored their operas to the particular abilities of these performers. The skill with which Gilbert and Sullivan used their performers had an effect on the audience: as critic Herman Klein wrote, "we secretly marvelled at the naturalness and ease with which [the Gilbertian quips and absurdities] were said and done. For until then no living soul had seen upon the stage such weird, eccentric, yet intensely human beings [They] conjured into existence a hitherto unknown comic world of sheer delight." Gilbert acted as stage director for his own plays and operas. He sought naturalism in acting, which was unusual at the time, just as he strove for realistic visual elements. He deprecated self conscious interaction with the audience and insisted on a style of portrayal in which the characters were never aware of their own absurdity but were coherent internal wholes. Sullivan conducted the music rehearsals. Sullivan had sketched out the music for Pirates in England. When he arrived in New York, however, he found that he had left the sketches for Act I behind, and he had to reconstruct the first act from memory, or compose new numbers. Gilbert told a correspondent many years later that Sullivan was unable to recall his setting of the entrance of the women's chorus, so they substituted the chorus "Climbing over rocky mountain" from their earlier opera, Thespis. Sullivan's manuscript for Pirates contains pages removed from a Thespis score, with the vocal parts of this chorus altered from their original arrangement as a four part chorus. Some scholars (e. g. Tillett and Spencer, 2000) have suggested that Gilbert and Sullivan had planned all along to re use "Climbing over rocky mountain," and perhaps other parts of Thespis. They argue that Sullivan's having brought the unpublished Thespis score to New York, when there were no plans to revive Thespis, might not have been accidental. In any case, on 10 December 1879, Sullivan wrote a letter to his mother about the new opera, upon which he was hard at work in New York. "I think it will be a great success, for it is exquisitely funny, and the music is strikingly tuneful and catching." Pinafore opened in New York on 1 December 1879 and ran for the rest of December. After a reasonably strong first week, audiences quickly fell off, since most New Yorkers had already seen local productions of Pinafore. The work's title is a multi layered joke. On the one hand, Penzance was a docile seaside resort in 1879, and not the place where one would expect to encounter pirates. On the other hand, the title was also a jab at the theatrical "pirates" who had staged unlicensed productions of H. M. S. Pinafore in America. To secure the British copyright, a D'Oyly Carte touring company gave a perfunctory copyright performance of Pirates the afternoon before the New York premiere, at the Royal Bijou Theatre in Paignton, Devon, organised by Helen Lenoir, who would later marry Richard D'Oyly Carte. The cast, which was performing Pinafore in the evenings in Torquay, received some of the music for Pirates only two days beforehand. Having had only one rehearsal, they travelled to nearby Paignton for the matinee, where they read their parts from scripts carried onto the stage, making do with whatever costumes they had on hand.
Бастапқы өндіріс және соңынан
"Құқықшылар" 1879 жылғы 31 желтоқсанда Нью-Йоркте тұңғыш рет көрсетіліп, бірден үлкен сәттілікке ие болды. Содан кейін Карт АҚШ-тың шығыс жағалауы мен орталық аймақтарына үш гастрольдік труппа жіберіп, "Құқықшылар" мен "Пинафор" спектакльдерін қойды. Салливанның болжамы расталды. Нью-Йорктегі сәтті көрсетімдер мен бірнеше американдық гастрольдерден кейін "Құқықшылар" 1880 жылғы 3 сәуірде Лондонда ашылып, онда 363 қойылым көрсетілді. Ол G&S туындыларының ең танымалдарының бірі болып қала береді. Лондондық декорацияларды Джон О'Коннор жасаған. Нью-Йорк пен Лондондағы сыншылардың пікірлері көбінесе өте жағымды болды. Генерал-майор Стэнли бейнесі танымал генерал сэр Гарнет Вулслинің пародиясы деп кеңінен қабылдалды. Алайда, биограф Майкл Эйнгер Гилберттің Вулслиді пародиялау ниетіне күмән келтіреді, оның орнына Гилберттің әйелінің ағасы, генерал Генри Тернерді "заманауи генерал-майордың" прототипі ретінде атайды. Гилберт Тернерді ұнатпаған, өйткені ол прогрессивті Вулслиден өзгеше, ескі мектептің офицері болған. Дегенмен, Лондонның алғашқы қойылымында Джордж Гроссмит Вулслидің мінез-құлқы мен сыртқы келбетін, әсіресе оның қалың мұрты мен сақалын тапқырлықпен бейнелеген, ал көрермендер бұл мағынаны түсінген. Вулслидің өзі, биографына сәйкес, пародияға ренжімеген және кейде отбасы мен достарының көңілі үшін "Мен заманауи генерал-майордың үлгісімін" әнін шырқаған.
Музыкалық талдау
The Pirates of Penzance-тің увертюрасын Салливан және оның музыкалық көмекшісі Альфред Сельье жазды. Ол көптеген Савой операларының увертюралары сияқты: серпінді бастау ("Мысықтай икемді қадам" әуені), баяу ортаңғы бөлім ("Ой, мені жалғыз қалдырмашы") және жиынтық соната формасындағы қорытынды аллегро, онда "Көк аспан қаншалықты көрікті" және "Парадокс, парадокс" тақырыптары біріктірілген.
Парадия
Музыкалық композиторлардың пародилері, ең айқын Верди. "Келіңдер, достар, теңізді өріп жүретіндер" және "Қазір сендер жеңіске жеттіңдер" – "Иль-троваторе" операсының пародилері. Ал бірінші актінің финалындағы ең танымал хорлық бөлімдердің бірі – "Поэзияға салам", Салливан зерттеушісі Артур Джейкобс айтуынша, Вердидің "Тағдыр күші" ("La forza del destino") операсындағы "Ангелдердің Әулиесі" ("La Vergine degli Angeli") дұғалық көрінісінің пародилері. Дегенмен, басқа музыкатанушы Николас Темперли: "Пензанс пираттарындағы "Поэзияға салам" хоры Моцарттың струнный квартетіне айналуы үшін көп өзгеріс қажет емес" деп жазады. Туындының тағы бір танымал пародилік нөмірі – колоратураға арналған "Кешіп бара жатқан жан" әні, ол көбінесе Гуноның вальс әндерін пародилеу деп есептеледі, бірақ The Times газетінің музыка сыншысы оны "еліккеу Донизети" деп атады. Екінші актідегі бір көріністе Мейбел полицияға жүгінеді, олар өз жауаптарын ағылшын шіркеу қызметінің үлгісімен береді. Салливан тіпті екі композиторды бір уақытта пародилеуге қол жеткізді. Сыншы Родни Милнес генерал-майордың екінші актідегі "Өзенге жұмсақ сыбырлап" әнін "Салливанның батыры Шубертке тән, оған лайық шабыттанған" деп сипаттайды, ал Аманда Холден әннің "Шуберттік су толқындарының қосымша ырғағы" туралы айтады, бірақ ол бір мезгілде Вердидің "Иль-троваторе" операсын да пародилейді, солист оның артында жасырылған ерлер хорының ән салып жатқанын білмейді.
Сұлба, контрапункт және вокалды жазу
Музыкалық сыншы ретінде Шоу, сэр Артур Салливанның «Пираттардағы генерал-майордың» немесе «Сыбырдағы полковниктің» жетістіктерінің тізіміне Моцарт пен Россинидің үлгісімен сай келіп, таңдалған әсем әуенін мақтады. Бұл операда Салливанның екі көріне берілген мелодияны үйлестіруінің екі белгілі мысалы бар. Джейкобс Салливанның қалыптасу кезеңінде өте жақсы көрген Берлиоздың «Фаусттың кінәсі» операсы, Салливанның I актідегі әйелдер хорының шапшаң сөйлеуін (2/4 өлшеміндегі «Көк аспан қаншалықты әдемі!») және вальс ритміндегі махаббат дуэтін контрапункт арқылы біріктіруіне үлгі болған болуы мүмкін деп санайды. Джейкобс «Бүкіл шығарма Шуберттің оңайлығымен B-ден G-ге және кері қайтады» деп жазады. II актіде екі хор полиция қызметкерлерінің қаһарлы әні «Дұшпан мылқасын көрсеткенде» мен әйелдерге арналған көтеріңкі әуенін «Батырлар, даңққа қадам басыңдар!» біріктіреді. «Теспис» операсынан алынған төрт бөлімді «Тасты тауға көтерілу» хорын «Пираттарда» қайта пайдалану үшін бейімдегенде Салливан көп еңбек еткен жоқ: ол тек сопрано дауысына арналған бір вокалдық партия жазды. Дегенмен, шығарма Салливанның контрапунктісінің тағы бір мысалымен аяқталады, хор шығарманың екінші мелодиясын («Мерейлі қадам басайық!») орындайды, ал оркестр біріншісін («Тасты тауға көтерілу!») ойнайды. Салливан Мейбел рөлін орындайтын сопраноға ерекше дауыстық қиындықтарды қойды. Салливан зерттеушісі Герваз Хьюз былай деп жазды: «Мейбел «Кешіріңдер, саяхатшы!» әніне байланысты колоратура болуы керек, бірақ «Қымбат әке, неге төсегіңнен тұрдың?» әні F-ден F-ге дейінгі октавада тұрақты дыбыс талап етеді, ал «А, мені жалғыз қалдырма!» әні одан да үш саты төмен түседі». «Артур Салливанның музыкасы» (1959) кітабында Хьюз «Пираттар» операсынан төрт үзінді келтіріп, егер оларды контекстен тыс тыңдаса, оларды тиісінше Шубертке, Мендельсонға, Гуноға немесе Бизеге жатқызуға болады, «бірақ шындықты білгенде, Салливанның қолтаңбасын бәрінен де ертерек танымағаны үшін өзіңді-өзіңді кінәлайсың». Хьюз «Егер қылмыскер жұмысымен айналыспаса» әнінің кіріспе тақтарын келтіріп, «Оны кім жазғанын күмәндануға орын жоқ, және ол біздің керемет полициямыз сияқты ағылшынша» деп қорытындылады.
Джозеф Папптың қарақшылары
1980 жылы Джозеф Папп және Нью-Йорк қаласының Қоғамдық театры «Пираттар» операсының жаңа нұсқасын қойды, режиссерлігін Вилфорд Лич, хореографиясын Грейсила Даниэле жасады. Орталық парктегі Делакорт театрында «Секспир парктегі» жазғы шара ретінде көрсетілді. Музыкалық жетекшілік және аранжировкасы Уильям Эллиотт жасады. Шоу 10 алдын ала көрсетім мен 35 қойылымнан өтті. Содан кейін ол Бродвейге көшірілді, 1981 жылғы 8 қаңтарда 20 алдын ала көрсетім және 787 тұрақты қойылыммен Урис және Минскофф театрларында ашылды. Бұл Гилберт пен Салливанның тарихындағы ең ұзақ қойылымы болды. «Пираттар» операсының бұл нұсқасы зор құлшынысқа бөеніп, жеті «Тони» сыйлығына ұсынылып, үш сыйлықты жеңіп алды, оның ішінде «Ең үздік қайта жандану» және Лич режиссері үшін сыйлықтар бар еді. Сонымен қатар, ол сегіз «Драмалық үстел» сыйлығына ұсынылып, бес сыйлықты жеңіп алды, оның ішінде «Ең үздік музыкалық қойылым» және режиссерлік жұмысы үшін сыйлықтар табылды. Операның дәстүрлі қойылымдарымен салыстырғанда, Папптың «Пираттары» көбірек ержүрек Пират патшасы мен Фредерикті, сондай-ақ ән мен әзілдің кеңірек, музыкалық комедия стилін көрсетті. Либреттоны айтарлықтай өзгертпесе де, жаңа оркестрлеу мен аранжировкаларды қолданды, олар кейбір тональдық өзгерулер жасады, қайталаулар қосты, би музыкасын ұзартты және партитурада басқа да шағын өзгерістер енгізді. Руддигор операсынан «Матер Паттер» триосы және «Г.М.С. Пинафор» операсынан «Sorry her lot» шығармалары қойылымға енгізілді. Австралиялық қойылым 1984 жылғы қаңтарда Мельбурнда ашылды, жаңа Виктория өнер орталығын ашып, оны Джон Ферраро басқарды. Онда Джон Инглиш Пират патшасы, Саймон Галлахер Фредерик, Джун Бронхилл Рут, Дэвид Аткинс полиция сержанты және Марина Приор Мейбл рөлінде ойнады. Алты апталық шектеулі маусымнан кейін 1984 жылдан 1986 жылға дейін Австралия бойынша гастрольдік сапар жасалды, ал 1990 жылдардың ортасында сол актерлермен тағы бір гастрольдік сапар ұйымдастырылды. [Папптың нұсқасы] Атлантиканың екі жағында да үнемі қайта қойылып келеді – 2000 жылы Ұлыбританиядағы қойылым Уэст-Йоркшир театрынан (Лидс) Риджентс-парктегі Ашық ауа театрына көшірілді, – және сонымен қатар, әуесқой студенттік қоғамдардың репертуарында да жақсы орнықты. Ешбір қойылым осылай ұзаққа созылған әсер мен ықпалға ие болған жоқ. Бұл G&S операларын бұрын аз қойылған жерлерде насихаттауға және оны одан да кең және жас көрермендер назарына жеткізуге көмектесті. Кейбір заманауи қойылымдар да Диснейдің «Кариб теңізінің қарақшылары» фильмінің франшизасына әсер етіп, Папптың қойылымының элементтерін Диснейдің дизайн тұжырымдамаларымен біріктіреді. Бұл жандарулардың барлығы да Папптың 1980-ші жылдардағы қойылымдары сияқты құлшыныс тудырмады. 1999 жылы Ұлыбританияда гастрольдік сапармен болған қойылым мынадай сынға ұшырады: «Шынында да, Папп бұл шоуды Нью-Йоркте және Лондонда алғаш рет сахнаға шығарғанда, оның сәттілігіне себеп болған жағасы немесе шерлігі немесе пиццаз немесе ирониясы немесе басқа да қасиеттері болды. Бірақ қазір бар болғаны – жеті адамнан тұратын топ орындайтын Бродвей стиліне тән музыкалық аранжировка және тарихи өнер туындысын бұрмалаудың ең нашар түрі».
Генерал-майордың әні
"Қарақшылар" – Гилберт пен Салливанның ең көп еске алынатын туындыларының бірі. Әсіресе, "Жеңеу генералдың әні" жиі пародияланып, пастишталды және жарнамада қолданылады. Пародиялық нұсқалары саяси комментарийлерде де, ойын-сауық медиасында да пайдаланылған. Оның күрделі әуені комедия актерлеріне қызығушылық тудырды; Том Лерердің "Элементтер" әні және Дэвид Хайд Пирстің "Saturday Night Live" бағдарламасын жүргізу кезіндегі монологы осыған дәлел. 2010 жылы комедияшы Рон Батлер президент Обама рөлінде әннің YouTube пастишін жариялады, ол 2021 жылдың қыркүйегіне дейін 1,9 миллионнан астам қаралым жинады. Пастиш мысалдарына Animaniacs нұсқасы, "Мен мультфильм кейіпкерінің үлгісімін" ("H. M. S. Yakko" эпизодында); "Doctor Who" аудио нұсқасы "Мен Gallifreyan қарақшысының үлгісімін" ("Doctor Who" және "Қарақшылар" туындыларында); "Салқын бастама" (2006) эпизодындағы "Studio 60 on the Sunset Strip" нұсқасы, онда актерлер "Біз қазіргі заманғы телешоудың үлгісіміз" деп орындайды; және "Mass Effect 2" видео ойынындағы нұсқасы, онда Мордин Солус кейіпкері: "Мен ғалым-салианның үлгісімін" деп ән салады. Ән көбінесе кинода және теледидарда, кейде өзгеріссіз, кейіпкердің кастингіне немесе "мектептік қойылым" сахнасында қолданылады. Мысалдарға "VeggieTales" эпизоды "Автоматтандырылған әлемнің кереметі!"; "Frasier" эпизоды "Әкелер мен ұлдар"; "The Simpsons" эпизоды "Күнделігі кеңістіктегі Гомер"; және "Mad About You" эпизоды "Мұңды блюз", онда Пол өзінің әкесі Берттің генерал-майор рөлінде Penzance-тің қайырымдылық қойылымын қоюға асығады. "The Muppet Show" (3-маусым, 4-эпизод) қонақ актрисасы, комедияшы Гилда Раднер, әнді 7 фут (2 метр) сөйлейтін морковкамен бірге орындайды (Қарақшылардың пилот/қарақшы шатасуын пародиалай отырып, Раднер 6 фут (2 метр) сөйлейтін попугай сұраған, бірақ оны дұрыс түсінбеген). "Home Improvement" эпизодында Аль Борланд дыбыс өткізбейтін кабинада екенін ойлап, әнді әндей бастайды. "Babylon 5" эпизодындағы "Кешірім" бөлімінде Маркус Коул доктор Стивен Франклинді Марсқа жасаған ұзақ сапарында ақылынан айыру үшін осы әнді пайдаланады. Әннің жарнамада қолданылуына мысал ретінде Мартин Гриннің Кэмпбелл шұпасының барлық түрлерін тізімдеген пастишін және 2011 жылғы Geico жарнамасын келтіруге болады, онда ақша үнемдегісі келетін, бірақ музыкалық театрды ұнататын жұбай, генерал-майор киімін киген бөлмелес табады, ол кофе үстелінде билей отырып әнді әуелей бастайды. Gimbels дүкендер желісі генерал-майордың әнінің әуенімен "Біз – заманауи ірі дүкеннің үлгісіміз" деп басталатын жарнамалық кампания жүргізді. Лин-Мануэль Миранданың 2015 жылғы "Hamilton" мюзиклінен "Оң қолдың адамы" нөмірінде Джордж Вашингтон өзін ирониямен "Қазіргі заманғы генерал-майордың үлгісі" деп атайды, бұл сөздерді ол "барлық адамдар" және "тақ" сөздерімен рифтейді. Миранда былай деп түсіндірді: "Мен әрқашан 'минерал' сөзінің ең жақсы риф емес деп ойладым".
Кино және теледидар
Пираттарға қатысты басқа фильмдерге «Кейт пен Леопольд» кіреді, онда бірнеше сілтеме бар, соның ішінде Леопольд «Мен заманауи генерал-майордың үлгісімін» деп ән салғанда пианинода өзіне қосылып ойнайды; ал «Pretty Woman» фильмінде Эдвард Льюис (Ричард Гир) жезөкше Вивиан Уордтың (Джулия Робертс) жасаған әлеуметтік қатесін түзету үшін, ол опера «La Traviata» өте әсерлі болғанын, тіпті «The Pirates of Penzance» операсынан да жақсырақ көрінгенін айтады. «Уолт Диснейдің» «Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers» (2004) мультфильмінде «Пираттар» қойылымы Мушкетерлер мен капитан Пит арасындағы шешуші шайқасқа айналады. Мультфильмде орындалған «Пираттар» әндері: «Мысықтай икемді қимылмен», «Кедей саяхатшы», «Тасты таудан өту» және генерал-майордың әні. «Кедей саяхатшы» әні «Америкалық құйрық» фильмінде қолданылған. 1992 жылғы «Балабақшаны шайқаған қол» фильмінің саундтрегінде «Poor Wand'ring One» және «Oh Dry the Glistening Tear» әндері бар. 2017 жылғы «Жақсы мен жаман 3» фильмінде Миниондар орындаған генерал-майордың әнінің пародиасы «күлкілі» және «фильмнің ең жақсы сәті» деп бағаланды; «Illumination Entertainment» бұл әнді YouTube-қа ән айтуға шақыру ретінде жүктеді, ол 2023 жылға қарай 19 миллионнан астам қаралым жинады. Телевизиядағы сілтемелер, жоғарыда айтылғандардан басқа, «The West Wing» сериалын қамтиды, онда бірнеше эпизодта «Пираттар» және басқа Гилберт пен Салливан опералары туралы әңгімелер кездеседі, әсіресе, мектебінің Гилберт пен Салливан қоғамының хатшысы болған Коммуникация директорының орынбасары Сэм Сиборн айтады. «Сансет Стриптегі 60-студияда» Мэтт Альбидің кеңсесінде «Пираттар» плакаты ілінген. Екі телесериалдың да авторы Аарон Соркин. 2008 жылғы CTV «Flashpoint» сериалының пилоттық эпизодында полицей және оның серігі полицей әнін шырқайды. «Assy McGee» сериалының «Pegfinger» атты эпизодында детектив Санчестің әйелі операны қоятын қоғамдық театрдың мүшесі. 1986 жылғы «Жел саздардағы жел» анимациялық телесериалының «Продюсердің лоты» атты эпизодында бірнеше кейіпкерлер «Пираттар» қойылымын қояды. 2005 жылғы «Family Guy» сериалының «Питердің орманы бар» эпизодында Брайан Гриффин Питер Гриффиннің көмегімен «Sighing Softly» әнін орындайды. 2012 жылғы «Killer Queen» эпизодында Питер генерал-майордың әнін дұрыс емес орындайды. 2009 жылғы «Criminal Minds» сериалының «The Slave of Duty» эпизодында Хотч «О, жарқыраған жас тамшыны құрғат» деген сөздерді келтіреді. 1992 жылғы «Clarissa Explains it All» сериалының «The Understudy» эпизодында басты кейіпкер мектептік қойылымда Мейблдің рөлін ойнауға таңдалады және ол дайын болмаған кезде сахнаға шығуға мәжбүр болады; сондай-ақ «Микадо» операсынан бір көрініс естіледі.
Басқа сілтемелер
Пираттарға қатысты басқа да маңызды мысалдардың бірі – 1940 жылғы 29 ақпандағы «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі мақала, онда Фредерик ақыры келісімшартынан босатылғаны еске түсірілді. Алты жыл бұрын, 1934 жылы Пензанс қалалық округіне берілген елтаңбада Гилберттің түпнұсқа киімін киген қарақшы бейнеленген, ал Пензанста «Пензанс пираттары» деген регби командасы болған, қазір ол «Корнуолл пираттары» деп аталады. 1980 жылы Исаак Азимов «Гилберт және Салливанның құпиясы» (кейін «Әрекет жылы» деп қайта аталды) атты әңгіме жазды, онда «Пираттар» әрекеті 1873 жылғы 1 наурызда немесе 1877 жылғы 1 наурызда болғаны туралы мәселе көтеріледі (Гилберт 1900 жылдың қаржы жылы емес екенін ескерген-жоқпа дегенге байланысты). Лори Р. Кингтің 2011 жылғы «Пират король» романының сюжеті «Пензанс пираттары» пьесасының 1924 жылғы нұсқаусыз фильміне негізделген. «Мысықтай икемді жүріс» хорынан басталатын «Келіңдер, теңізді шарлайтын достарым» деген сөздері американдық «Hail, Hail, the Gang's All Here» әнінде қолданылған. «With cat like tread» 1981 жылғы «Chariots of Fire» фильмінің саундтрегіне, Гилберт және Салливанның басқа әндерімен бірге енген. «Animaniacs» мультсериалының «HMS Yakko» эпизодында китте серфинг жасау туралы әнде осы музыка пародияланды. «Pierson v. Ray» ісінде, полицейлерге қатысты құқықтық иммунитет доктринасын орнатумен, АҚШ Жоғарғы Соты «полицейдің тағдыры соншалықты қиын емес, олар дәлелді себеп болғанда тұтқындамаса, қызмет бабын дұрыс орындамағаны үшін айыпталуы немесе тұтқындаса, зиян төлеуі мүмкін» деген шешім шығарды. Мемлекеттік соттар да осы әнді басқа мақсаттарда келтірді: «Бұл ерекше жағдай АҚШ Жоғарғы Сотының шешімдерін қолдануға тиіс төменгі және мемлекеттік соттарды қандай жағдайға жеткізеді? Гилберт пен Салливанның «Пензанс пираттары» пьесасындағы полицей сияқты, олардың «тағдыры бақытты емес»».