Кіріспе

Соңғы екі американдық әскер Вьетнам соғысында қаза тапты

Чарльз МакМахон (10 мамыр 1953 – 29 сәуір 1975) және Дарвин Ли Жадж (16 ақпан 1956 – 29 сәуір 1975) – Вьетнам соғысы кезінде Вьетнамда қаза тапқан АҚШ әскери қызметкерлерінің соңғы екеуі. Екеуі де АҚШ Теңіз жаяу әскерінің сарбаздары болды және Сайгонның құлауына бір күн бұрын ракеталық шабуылда қаза тапты. Чарльз МакМахон, 22 жасқа толуына 11 күн қалғанда, Массачусетс штатының Вобурн қаласынан шыққан. Дарвин Жадж 19 жастағы сарбаз және Айова штатының Маршалтаун қаласынан шыққан "Бөрікші" болды.

Өлімдер

МакМэхон мен Джудж Сайгондағы АҚШ елшілігінің Теңіз күзетші батальонының мүшелері болды және Сайгондағы Тан Сон Нхат әуежайына жақын орналасқан DAO кешенінің қауіпсіздігін қамтамасыз етті. МакМахон Сайгонға 18 сәуірде, ал Джудж наурыздың басында келді. Екеуі де 1975 жылғы 29 сәуірде таңертең Солтүстік Вьетнамның Тан Сон Нхатқа жасаған зымыран шабуылында қаза тапты. Вьетнамда қайтыс болған американдықтарға қатысты рәсімдерге сәйкес, олардың денелері Тан Сон Нхут маңындағы Сайгон адвентистік ауруханасына жеткізілді. 29 сәуір күні түстен кейін ауруханаға телефон арқылы хабарласып, қалған аз ғана қызметкерлер мәйіттердің эвакуацияланғанын хабарлады; шын мәнінде, денелер орнында қалды. "Желдің күші" операциясы – американдықтардың Сайгондан эвакуациялануы келесі күні, 1975 жылғы 30 сәуірде аяқталды. Массачусетс штатының сенаторы Эдвард М. Кеннеди дипломатиялық арналар арқылы келесі жылы мәйіттерді қайтаруды қамтамасыз етті. Денелерді беру 1976 жылғы 22 ақпанда Тан Сон Нхат әуежайында Кеннедидің екі көмекшісіне жүргізілді. Олардың табыттары Біріккен Ұлттар Ұйымының Босқындар жөніндегі жоғарғы комиссары жалдаған Air France Caravelle ұшағына тиеліп, Бангкокқа ұшырылды, онда оларды АҚШ әскери құрмет сақшылары күтіп алды, содан кейін идентификация үшін U Tapao Royal Thai Navy әуежайына жеткізілді. Джудж 1976 жылғы наурыз айында Айова штатының Маршаллтаунында толық әскери салтанатпен жерленді. Онда жалаумен жабылған табыт, Теңізшілердің құрмет сақшылары және мылтықпен атқыланған салют болды. Оның табытын жапқан ту бүктеліп, оның ата-анасына табыс етілді. Оның жерлеу рәсіміне ешқандай бұқаралық ақпарат құралдары келмеді. Тек Daily Iowan (Айова қаласы, Айова штаты) ғана ерекше көзге түсті. Оқиғаның толық фотосуреттері қолжетімді. 1976 жылғы наурыздағы әскери жерлеу рәсіміне қатыспағандықтан, Джуджге 25 жылдан кейін Дуглас Потратц, Сайгонда Джуджбен бірге қызмет еткен USMC MSG және Кен Локк, балалық шақтағы досы және аға Eagle Scout; Сайгон құлауы кезінде Теңізшілердің командирі болған зейнеткер USMC подполковнигі Джим Кин, Айова ветерандарының үйіндегі Вьетнам соғысының ескерткішінде Джудждің ата-анасына ту ұсынды. "Сайгон Теңізшілерінің құлауы" қауымдастығы, Калифорниядағы коммерциялық емес, қоғамдық пайда корпорациясы, Вьетнамда қаза тапқан соңғы екі Теңізшіні құрметтеу үшін құрылды. Қауымдастық Айова штатының Маршаллтаун қаласындағы Маршаллтаун орта мектебінде оқитын Eagle Scout-тарға екі 500 долларлық стипендияны демеушілік етеді (Eagle Scout Джудждің құрметіне).

Вьетнамдағы алғашқы және соңғы американдық құрбандар

40 жылдан астам уақыт бойы Вьетнамда қаза тапқан алғашқы американдық әскери қызметкер даулы мәселе болып келді. Ричард Б. Фицгиббонның 1956 жылғы маусымдағы қазасы Вьетнам соғысы басталғанға дейін болды деп есептелді. Алайда, Фицгиббонның отбасы соғыс басталу күнін өзгерту үшін ұзақ уақыт бойы күш салды, ал олардың мәселесін АҚШ өкілі Эд Марки (Массачусетс штаты) қолға алды. Қорғаныс министрлігінің жоғары деңгейдегі қарауынан және Фицгиббон отбасының күш-жігерінен кейін Вьетнам соғысының басталу күні 1955 жылдың 1 қарашасына өзгертілді. 1955 жылдың қарашасы жаңа басталу күні ретінде таңдалды, себебі сол кезде Вьетнамдағы Әскери көмек кеңесші тобы (MAAG) «Индокитай МААГ» тобынан бөлінді. Бұл MAAG-ты түрлі елдерге қайта ұйымдастыру болды. Осы жаңа күнді ескере отырып, Фицгиббон Вьетнам соғысында қаза тапқан алғашқы адам атанды, ал оның есімі 1999 жылы Вьетнам ескерткіш қабырғасына жазылды. Бұрынғы алғашқы екі ресми құрбан болғандар – 1959 жылдың 8 шілдесінде қаза тапқан АҚШ армиясының майоры Дейл Р. Буис және бас сержант Честер Чарльз Овнанд. МакМэхон мен Джудж Вьетнамдағы соңғы американдық қаза болғанмен, олар Вьетнам соғысының соңғы құрбандары емес (бұл термин Камбоджа мен Лаостағы АҚШ-тың қатысуын да қамтиды) және Вьетнам ардагерлерінің ескерткішінде олардың есімдері жоқ; олар Майагуэс оқиғасында қаза тапқан 18 американдыққа тиесілі.