Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс медицина студенті және қарсылық қозғалысының желі басшысы 1943 жылы нацистер тарапынан атқыланды.
German medical student and resistance leader executed by the Nazis in 1943
Кристоф Ананда Пробст (6 қараша 1919 – 22 ақпан 1943) – неміс медицина студенті және «Ақ гүл» (Weiße Rose) қарсылық тобының мүшесі.
Christoph Ananda Probst (6 November 1919 – 22 February 1943) was a German student of medicine and member of the White Rose (Weiße Rose) resistance group.
Ерте өмір
Пробст Мурнау-ам-Штаффельзее қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Герман Пробст жеке ғалым және санскрит зерттеушісі болды, нацистер "ыдыраған" деп санаған суретшілермен байланыс орнатты. 1919 жылы Германның Кристофтың анасы Карин Катарина Клеблатпен бірінші некесі ажырасып, ол еврей Элизабет Джаффеге үйленді. Кристофтың әпкесі Анжелика ағасының адамдық қадір-қасиетті бұзатын нацистік идеяларды қатты сынағанын еске алады. Екінші рет үйленгеннен кейін көп ұзамай, депрессиядан зардап шеккен Герман Пробст өз-өзіне қол жұмсады. Бұл Кристофқа қалай әсер еткені белгісіз, бірақ оның нацистік идеологияны жек көруіне әсер еткені анық. Пробст Маркартштайн және Ландхайм Шондорфтағы пансионда оқыды. Осы жерде ол жақын досы болған Александр Шморельмен танысты. Пансион нацистік идеяларды таратуға бағытталған. 17 жасында мектепті бітіргеннен кейін Пробст Люфтваффеге қабылданып, әскери қызметтен кейін медицинаны зейін қойып оқуға кірісті. 21 жасында ол Герта Дохрнға үйленді, олардың Майкл, Винсент және Катя деген үш баласы болды.
Probst was born in Murnau am Staffelsee. His father, Hermann Probst, was a private scholar and Sanskrit researcher, fostered contacts with artists who were deemed by the Nazis to be "decadent". After Hermann's first marriage with Karin Katharina Kleeblatt, Christoph's mother, broke up in 1919, he married Elise Jaffée, who was Jewish. Christoph's sister, Angelika, remembers that her brother was strongly critical of Nazi ideas that violated human dignity. Soon after his second marriage, Hermann Probst, who suffered from depression, committed suicide. How this affected Christoph is unknown, but it evidently contributed to his contempt for Nazi ideology. Probst attended boarding school at Marquartstein and Landheim Schondorf. It was here that he met Alexander Schmorell, who soon became his best friend. The boarding school was aimed at fostering Nazi ideas. After completing his schooling at the age of 17, Probst enrolled in the Luftwaffe. After military service, he began medical studies with great earnestness. At the age of 21, he married Herta Dohrn, with whom he had three children: Michael, Vincent and Katja.
Ақ гүл
"Ақ роза" – Үшінші рейх кезінде Мюнхендегі қарсылық қозғалысының аты. "Ақ роза" қозғалысының қызметі 1942 жылдың маусым айында басталды. Сол айдың соңынан сол жылдың шілде айының ортасына дейін Ханс Шолл мен Александр Шморелл топтың алғашқы төрт үнпарақшасын жазды. Олар Киелі кітаптан, Аристотель мен Новалистен, сондай-ақ Гёте мен Шиллерден – сол кездегі неміс орта таптарының белгілі ақындарынан – кеңінен цитата келтіріп, неміс зиялыларына үндеді, олардың осы аргументтерге өздері сенгендей, олар да оңай көндіріледі деп сенді. Үнпарақшалар телефон анықтамалықтарында, профессорлар мен студенттерге пошта арқылы жіберіліп, тарату үшін басқа университеттерге курьерлермен жеткізілді. Кристоф Пробст Ханс Шолл, Александр Шморелл және Вилли Граф сияқты бір студенттік корпусқа жатпағандықтан "Ақ роза" қозғалысына біршама кеш қосылды, және ол отбасын ойлауға тиіс болғандықтан, көбінесе екінші жолда болды. Пробст Шолл ағайындылары, Граф және Шмореллмен бірге ең ішкі шеңберге жатты, сондай-ақ университет профессоры Курт Губер де осы шеңберге кірді. "Ақ роза" мүшелері өз өмірін қауіпке тіге отырып, барлығы алты үнпарақшаны жинап, басып шығарды және таратты. 1943 жылдың қаңтар айында Пробст жетінші үнпарақша жазды және оны Ханс Шоллға берді. Бірақ ол ешқашан таралған жоқ.
The White Rose was the name of a resistance group in Munich in the time of the Third Reich. The activities of the White Rose began in June 1942. From the end of that month until mid July that same year, Hans Scholl and Alexander Schmorell wrote the group's first four leaflets. Quoting extensively from the Bible, Aristotle and Novalis, as well as Goethe and Schiller, the iconic poets of the German middle classes at the time, they appealed to what they considered the German intelligentsia, believing that the latter would be easily convinced by the same arguments that had appealed to themselves. The leaflets were left in telephone books in public phone booths, mailed to professors and students, and taken by courier to other universities for distribution. Christoph Probst came rather late into the White Rose since he did not belong to the same student corps as Hans Scholl, Alexander Schmorell and Willi Graf, and he stayed for the most part in the background as, being married, he had to think of his family. Probst belonged — along with the Scholl siblings, Graf, and Schmorell — to the innermost circle, which came to include also university professor Kurt Huber. The members of White Rose put together, printed and distributed, a total of six leaflets, at the risk of their lives. In January 1943, Probst wrote a seventh leaflet, which he gave to Hans Scholl. However, it was never distributed.
Тұтқындау, сотталу және өлім жазасына кесу
1943 жылдың 18 ақпанында Софи мен Ханс Шолл студенттерге оқу үшін жазбаша парақтар тастау мақсатымен Людвиг Максимилиан университетіне барды. Оларды университеттегі күзетші, сонымен қатар гестапоның хабаршысы Якоб Шмид көрді. Шмид гестапоға хабарласып, Шоллдар ұсталғанға дейін университетті жапты. Кристоф Пробст жазған жетінші жазбаның жобасы Ханс Шоллдың ұсталу кезінде табылған. Софи Шолл тұтқындалғанға дейін кінәлі дәлелдерден құтылуға тырысқан, ал Ханс жазбаның жобасын жыртып, жұтып қоюға әрекеттенді. Алайда гестапо жазбаның мазмұнын оқуға жететіндей жеткілікті бөліктерді қалпына келтірді. Қысым көрсеткенде Ханс Шолл Кристофтың есімін айтты. Ол екінші сұраққа жауап бергенде: «Бүгін таңертең ұсталғаннан кейін жыртып тастаған қағаз Кристоф Пробстке тиесілі. Ол Инсбрук қаласында тұрады, [және] әуе күштерінің студенттік ротасында қызмет етеді. Мен Пробстпен бірнеше жылдан бері доспын. Бір күні мен оған ағымдағы оқиғалар туралы ойларын маған жазып беруін ұсындым. Бұл 1942/43 жылдары Жаңа жылдан кейін болды, сол кезде Пробст Мюнхенге келді. Біз сол мүмкіндік туралы сол кезде, атап айтқанда, менің пәтерімде сөйлестік. Шморель соңғы кездесуге қатыспады. Ол бұл мәселенің бәрін білмейді. Саяси мәселелерде мен Пробстке ықпал еттім. Менің ықпалым болмаса, ол осындай қорытындыға келмейтін еді. Мен бұл мойндаудан ұзақ уақыт бойы тартындым, өйткені Пробсттың әйелі үшінші баласын дүниеге келтіргеннен кейін босанғаннан кейінгі қызбадан төсекке жатып қалған. Ол маған соңғы кездесуде өзі айтқан. Мен Пробстқа ойларын жазуды бұрын тапсырған едім. Соңғы рет 1943 жылдың қаңтар айының басында кездескенде, ол маған бүгін жыртып тастаған қағазды берді. Мен Пробстқа оның жазбаларын жазбаша парақтар жасау үшін пайдалану туралы ештеңе айтпағанымды атап өткім келеді. Мен сондай-ақ Пробст менің жасаған әрекеттерім туралы мүлдем білмейтінін болжаймын. 1943 жылдың 20 ақпанында Пробст әйелі Герта мен жаңа туған қызы Катяға бару үшін жалақысын алуға барды. Жалақысын алуға барғанда, оны гестапо ұстап алды және түрмеге апару алдында көше киіміне ауыстыруды сұрады. Ол тергеу кезінде кешірім сұрады. Ол сондай-ақ әйелі мен үш баласы үшін сот отырысын өткізуді өтінді, олардың жасы үш және екі жас, ал ең кішісі төрт апталық болды. 1943 жылдың 22 ақпанында Пробст, Софи Шолл және Ханс Шолл судья Роланд Фрайслердің алдында сотталды. Соңғысы «Аспанға тіреуші судья» деп аталды, өйткені оның сот процестерінің 90% өлім жазасымен аяқталды. Екі сағатқа созылған соттың соңында айыпталушылар өлім жазасына кесілді. Бастапқыда оларды жұрт алдында асып өлтіру жоспарланған еді, бірақ түрме басшылары олардың өлімі жұрт алдында болса, оларды саяси шейіттерге айналдырудан қорқыды. Осы себепті оларды гильотинамен өлім жазасына кесуге шешім қабылданды. Өлім алдында Кристоф католик дініне шомылдыру рәсімінен өтуді өтінді. Ол өлім алдында бірнеше минут бұрын шомылдырылды. Олардың барлығының басын Мюнхеннің Штадельхайм түрмесінде атқарушы Иоганн Рейххарт гильотинамен кесті. Софи сағат 17:00-де, Ханс – 17:02-де, ал Кристоф – 17:05-те өлім жазасына кесілді. Бұл жазалауды Мюнхен аудандық сотының орындау бөлімінің бастығы де бақылады. Түрме басшылары сотталғандардың батылдығына таңданып, оларды өлім жазасына кесу алдында бірге темекі шегуге рұқсат берді. 2019 жылы оның 100 жылдық мерейтойына Мюнхеннің солтүстігіндегі Бундесвердің бірлескен медициналық қызметінің казармасына оның есімі берілді. Германияда қазіргі уақытта оның есімімен 8 мектеп және жатақхана аталған.
On 18 February 1943, Sophie and Hans Scholl went to the Ludwig Maximilian University to leave out flyers for the students to read. They were seen by Jakob Schmid, a janitor at the University who was also a Gestapo informer. Schmid alerted the Gestapo, who closed down the University until the Scholls could be apprehended. The draft of a seventh pamphlet that had been written by Christoph Probst was found in the possession of Hans Scholl at the time of his arrest by the Gestapo. While Sophie Scholl managed to get rid of incriminating evidence before being taken into custody, Hans attempted to destroy the draft leaflet by tearing it apart and swallowing it. However, the Gestapo recovered enough of it to read the contents of the leaflet. When pressed, Hans Scholl gave up the name of Christoph. As he said in his second interrogation:The piece of paper that I tore up following my arrest this morning originated with Christoph Probst. He resides in Innsbruck, [and is with] an air force Student Company. I have been friends with Probst for several years. One day, I suggested to him that he should put his thoughts about current events in writing for me. This was after New Year 1942/43 when Probst visited me in Munich. We talked about this possibility at that time, namely in my apartment. Schmorel [sic], I, and Probst have comprised a circle of friends for years now. Schmorel [sic] was not present at this last meeting. He knows nothing of this entire matter. With regards to political matters, I exercised influence on Probst. Without my influence, he undoubtedly would never have reached these conclusions. I have withheld this acknowledgment for so long because Probst's wife is currently confined to bed with puerperal fever following the birth of their third child. He told me this himself, namely the last time that we met. I must say that I commissioned Probst to put his thoughts in writing a while ago. The last time we met – at the beginning of January 1943 – he gave me the piece of paper that I tore up today. I must expressly note that I said nothing to Probst about using his written notes for producing leaflets. I similarly assume that Probst was absolutely in the dark about the actions I had undertaken All other persons with the exception of Probst are in my opinion not guilty. On 20 February 1943, Probst went to pick up his salary before travelling to see his wife Herta and his newly born daughter, Katja. While in the office to collect his salary, he was apprehended by the Gestapo, who asked him to change into street clothes before taking him to prison. He had asked for clemency during interrogation. He also requested a trial for the sake of his wife and his three children, aged three and two years and four weeks old. On 22 February 1943, Probst, Sophie Scholl, and Hans Scholl were put to a trial before Judge Roland Freisler. The latter was known as the "Hanging judge" as about 90% of his trials ended in death sentences. At the conclusion of a trial lasting two hours, the accused were sentenced to death. They were originally scheduled to be executed by hanging in public, but the prison officials were worried that they would be made into political martyrs if their execution was public. Because of this, it was decided they would be guillotined. Shortly before his death, Christoph asked to be baptized into the Catholic faith. He was baptized a few minutes before his death. They were all beheaded by guillotine by executioner Johann Reichhart in Munich's Stadelheim Prison. Sophie was executed at 5 pm, while Hans was executed at 5:02 pm and Christoph was executed at 5:05 pm. The execution was supervised by de, the enforcement chief of the Munich district court. Prison officials were impressed by the condemned prisoners' bravery, and let them smoke cigarettes together before they were executed. For his 100th birthday in 2019, the barracks of the Joint Medical Service of the Bundeswehr, north of Munich were named after him. In Germany, there are currently 8 schools and residences named after him.