Кіріспе

Оңтүстік Африкадағы ірі каньон

Блайд өзені каньоны – Оңтүстік Африканың Мпумаланга провинциясында орналасқан, 26 километрлік каньон. Бұл Жердегі ірі каньондардың бірі, бірақ Азиядағы, Гранд каньоны мен Фиш Ривер каньонына қарағанда әлдеқайда кішкентай. Гранд және Фиш Ривер каньонынан айырмашылығы, Блайд өзені каньоны субтропикалық өсімдіктерге толы "жасыл каньон" болып табылады. Каньон Блайд өзені каньоны табиғат қорығының құрамына кіреді. Блайд өзені каньоны "Үш рондавель" деп аталатын тас формациясынан өтеді. Бұл формация Африка стиліндегі үш үйді немесе рондавельдерді еске түсіреді. Бұл каньон Панорама маршрутының бөлігі. Маршрут Граскоп қаласынан басталып, "Құдайдың терезесі", "Пинакл" және Бурк Бақыт шұңқыларынан өтеді.

Атауы

Каньон өзінен өтетін өзеннің атымен аталады – Блайд өзені, қазір Мотлатсе өзені деп аталады. Блайд сөзі ежелгі голланд тілінде "қуаныш" немесе "бақыт" дегенді білдіреді, бұл атау вортреккерлер экспедициясынан шыққан. Осылайша, "қуанышты өзен" 1844 жылы Хендрик Потгитер және басқалар Делагоа шығанағынан қауіпсіз оралғанда, өздерін қайтыс болған деп есептеген топтағы басқа вортреккерлерге жеткенде аталды. Олар осы жаңылысқан күйде, өздері орналасқан жақын маңдағы өзенге Треурривьер, яғни "қасірет өзені" деп ат қойған. 2005 жылы Блайд өзені Мотлатсе өзені деп қайта аталды, сондай-ақ Мпумаланга провинциялық үкіметі каньонның да атын өзгертуді жариялады.

Жануарлар дүниесі және өсімдіктер

Блайд өзенінің каньонында көптеген балық және антилопа түрлері, сондай-ақ бегемоттар мен крокодилдер, Оңтүстік Африкада кездесетін барлық приматтар (ірі және кіші бұталар, вервет маймылдары және Саманго маймылдары қоса алғанда) мекендейді. Құстар әлемінің де түрлілігі зор, оның ішінде әдемі әрі ізделіс құсы – Нарина трогоны, сондай-ақ мысқыл бүркіті, қара бүркіт, тәжді бүркіт, африкалық балықшыл бүркіт, гимнаген, шакал бүркіті, ақ ішек бүркіті, аққалпақ ибис, африкалық суқұсы, Книсна лоури, қызғылт үстіңгі лоури, Гурнейдің қант құсы, малахит күн құсы, қанды көгершін, африкалық зәйтүн куку, қызыл арқалы манникин, алтынқұйрықты тоқылдақ, зәйтүн бұталы шрик, жасыл егіз құс, Тайта соқпақтары (өте сирек кездеседі, жақын жердегі Эразм Абель өтегішінде бір жұп мекендейді), мысқыл бүркіт, ақ бетті соқпақ, орман соқпақ, қаңғырау соқпақ, қара кеуделі жылан бүркіті, Валлберг бүркіті, ұзын үстіңгі соқпақ, қызыл кеуделі қызылқарқын, тас соқпақ және тағы да басқалары бар.

Қадиші су тасқыны

Кадиши туфа сарқылымы – Жер бетіндегі екінші биік туфа сарқылымы. Туфа сарқылымы доломит тас үстінен ағатын су кальцийді сіңіріп алып, айналағы тастарды тозудан гөрі жылдам тас формацияларын жинақтайтын кезде пайда болады. Кадиши-Туфа сарқылымының жағдайында пайда болған формация көзге жылап тұрған бетке ерекше ұқсайды, сондықтан оны кейде "табиғаттың көз жасы" деп те атайды.

Туризм

Каньон және оны қоршаған Дракенсбергтің тіктеу беткейі өте танымал туристік аймақ болып табылады, онда жақсы дамыған туризм индустриясы бар, ол жақсы дамыған қоғамдық инфрақұрылыммен қолдау көрсетіледі.