Құрмет көрсету матчтары: Спортшыға арналған сыйлық ойындары

Кіріспе

Бәсекесіз спорттық жарыстың түрі

Құрметтеу матчы немесе құрметтеу ойыны, көбінесе жай ғана құрметтеу ретінде аталады, бұл кейбір спорт түрлерінде, әсіресе Ұлыбритания мен Оңтүстік Америкадағы футболда, клубтың клубқа қызмет еткен ойыншыны құрметтеу үшін өткізілетін матч. Мұндай матчтар әрқашан бәсекесіз болады.

Тарих

Бұл практика ойыншылардың еңбекақысы, тіпті жоғары кәсіби клубтардағылардың өзі, оны негізгі жұмыс түрі ретінде сақтауды қиындататын деңгейде болған кезде басталды, сондықтан зейнетке жинақтау мүмкін болмады. Бұл матчтарға көбінесе көп көрермен жиналады, ал клубтың бұл әрекеті құрметтелген ойыншыға зейнеткерлік табысын қамтамасыз етуге немесе ойыннан кейін басқа жұмыс табуға мүмкіндік береді. Австралия, Ирландия және басқа да бірқатар елдерде куәлік берудің осы күнгі басты мақсаты осы. Клубтар әдетте ойыншыға клубтағы қызметінің он жылдығына жеткенде куәлік береді, бірақ соңғы жылдары зейнетке шығуға жақындаған сияқты ерекше жағдайларда да куәлік беруге болады. Клуб, әдетте (құрметтелген ойыншының мансабына байланысты), қазіргі немесе бұрынғы әріптестерін (әдетте құрметтелген ойыншының клубы мен ұлттық құрамасы) матчқа немесе оған қоса іс-шараларға қатысуға шақырады. Матчтан түскен барлық табыс ойыншыға беріледі, бұл табыс елдің заңнамасына сәйкес салықтан босатылуы мүмкін. Футболдағы өзгерістердің нәтижесінде бұл матчтар азайып барады, себебі бастапқы мақсаты бұрынғыдай қажеттілік тудырмайды немесе бағаланбайды. Еңбекақы артты, ойыншылар бұрынғыдай ұзақ уақыт клубта қалмайды, ал бұрын осындай көмекке мұқтаж болған және жұртшылықтың құрметіне ие болған үздік ойыншылардың жағдайы осы матчтардың мақсатын қолдауға жұртшылықтың ынтасын азайтады. Дегенмен, клубқа көп жыл қызмет еткен және жанкүйерлер арасында танымал ойыншыларға арналған матчтарға көбірек адам келеді. Жоғары деңгейдегі футболда куәлік беру ойыншыны құрметтеу дәстүрін сақтап қана қоймай, көбінесе қайырымдылық шарасына айналды, онда ойыншы түскен табыстың бір бөлігін немесе барлығын қайырымдылыққа жұмсайды. Мысалы, Сандерленд және Ирландия Республикасының көп жылғы жұлдызы Ниалл Куинн 2002 жылы "Дуслық" стадионында өткен матчтан түскен шамамен 1 миллион фунт стерлингтің барлығын өзі құрған қайырымдылық қорына берді, ол ақша Тин және Уэрдегі, Ирландиядағы және Үндістандағы балалар ауруханаларын қолдауға жұмсалды.

The practice started at a time when player compensation, even those at top professional clubs, was at a level that made it difficult to maintain it as a primary form of employment therefore retirement savings might not exist. These matches are generally well attended and the gesture by the club can give the honoree income that enables a retirement income base or enable the honoree an opportunity to establish themselves in other employment when they finished playing. This is still the main objective of testimonials in Australia, Ireland and some other countries. Clubs typically grant testimonials to players upon reaching ten years of service with a club, although in recent years they have been given to players for particular circumstances such as approaching retirement. Typically, the club invites (depending on the career of the honoree) current or retired teammates (typically the honoree's club and national team) to participate in the match or with the associated festivities. All proceeds from the match go to the player which depending on the applicable country laws may be tax free. These matches have become less frequent as changes have occurred in football that make the original purpose less needed or appreciated. Wages have increased, players may not stay with a club as long as they had formerly and those top players that have the esteem of the public and in the past had financial need for such assistance make it less likely for the public to support the purpose of these matches. However, testimonial matches for players who have given many years of service to the club (i. e. one club men) and are popular with fans have a higher turnout. Testimonials in top level football have continued to honour a player but have increasingly become charitable affairs, in which the player gives part or all of the proceeds to charitable activities. For example, longtime Sunderland and Republic of Ireland star Niall Quinn, in a "friendly" in 2002 at the Stadium of Light, donated all of the nearly £1 million proceeds of the match to the charitable foundation he started that go to the support of children's hospitals in Tyne and Wear, Ireland, and India.

Футболдан мысалдар

Уругвайлық Энцо Франческоли Аргентинаның "Ривер Плейттен" (1983–1986; 1994–1997) 1997 жылдың 1 тамызында "Ривер Плейт" пен Уругвайдың "Пенаролы" арасындағы кездесуде "Ривер Плейт" стадионы "Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti"-де. Аргентиналық Ариэль Ортега Аргентинаның "Ривер Плейттен" (1991–1996; 2000–2002; 2006–2012) 2013 жылдың 13 шілдесінде "Ривер Плейт" пен Ариэль Ортеганың достары XI арасындағы кездесуде "Ривер Плейт" стадионы "Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti"-де. Аргентиналық Фернандо Кавенаги Аргентинаның "Ривер Плейттен" (2001–2004; 2011–2012) 2017 жылдың 1 шілдесінде "Ривер Плейт" командасының "Ақ" және "Қызыл" (клубтың ресми түстері) атты екі аңыз командасы арасындағы кездесуде "Ривер Плейт" стадионы "Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti"-де. Уругвайлық Карлос Альберто Агилера (1987–1988; 1994–1999) 2000 жылдың 24 маусымында "Пенароль" мен Агилерамен байланысты белгілі ойыншылар командасы арасында "Estadio Centenario" стадионында. Уругвайлық Антонио Пачеко (1994–2000; 2003; 2007–2011; 2012–2015) 2016 жылдың 30 шілдесінде "Пенароль" мен Антонио Пачеконың достары XI арасында "Пенароль" стадионы "Estadio Campeón del Siglo"-да. Уругвайлық Родриго Никанор Мора Аргентинаның "Ривер Плейттен" (2012–2013; 2014–2019) 2019 жылдың 13 шілдесінде "Ривер Плейт" пен Родриго Мораның достары XI арасындағы кездесуде "Ривер Плейт" стадионы "Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti"-де. Аргентиналық Себастьян Батталья Аргентинаның "Бока Хуниорс" (1998–2003; 2005–2013) 2015 жылдың 8 шілдесінде "Бока Хуниорс" командасының екі аңыз командасы арасындағы кездесуде "Көк" және "Сары" (клубтың ресми түстері) "Бока Хуниорс" стадионы "Estadio La Bombonera Alberto J. Armando"-да. Аргентиналық Анхель Клементе Рохас Аргентинаның "Бока Хуниорс" (1963–1971) командасынан 2002 жылдың 27 мамырында "Бока Хуниорс" аңыздары XI және Аргентина лигасының ескі даңқы XI арасында "Бока Хуниорс" стадионы "Estadio La Bombonera Alberto J. Armando"-да. Аргентиналық Диего Милито Аргентинаның "Racing Club de Avellaneda" (1999–2003; 2014–2016) командасынан 2016 жылдың 12 қарашасында "Racing Club" және Диего Милитоның достары XI арасында "Racing Club" стадионы "Estadio El Cilindro Presidente Juan Domingo Perón"-да. Аргентиналық Габриэль Милито Аргентинаның "Independiente de Avellaneda" (1997–2003; 2011–2012) 2013 жылдың 26 желтоқсанында "Independiente" және Габриэль Милитоның достары XI арасындағы кездесуде "Independiente" стадионы "Estadio Libertadores de América"-да. Бразилиялық Зико Жапонияның "Kashima Antlers" (1991–1994) командасынан 1994 жылдың 10 қазанында "Kashima Antlers" пен J лигасының XI командасы арасында "Зиконың соңғы карнавалы" деп аталатын матчта. Бразилиялық Зе Роберто Бразилияның "Пальмейрас" (2015–2017) командасынан 2019 жылдың 13 қаңтарында "Пальмейрас" пен Зе Робертоның достары XI арасында "Palmeiras Allianz Parque"-де. Бразилиялық Рожерио Сени Бразилияның "Сан-Паулу футбол клубынан" (1992–2015) 2015 жылдың 12 желтоқсанында "Сан-Паулу футбол клубының" 1992–1994 жылғы XI және "Сан-Паулудың" 2005 жылғы XI (екі "Сан-Паулу футбол клубының" командасы сол кезде Копа Либертадорес жеңімпазы болған, Рожерио Сени екеуінің де құрамында болған) арасында "Сан-Паулу футбол клубының" "Estádio do Morumbí" стадионында. Бразилиялық қатарлық Эмерсон Шейк Бразилияның "Коринтианс Паулиста" (2011–2015; 2018) командасынан 2018 жылдың 7 желтоқсанында "Коринтианс Паулистаның" 2012 жылғы Либертадорес чемпиондары XI және Эмерсон Шейктің достары XI арасында.

Uruguayan Enzo Francescoli from Argentina's River Plate (1983–1986; 1994–1997) on 1 August 1997 between River Plate and Uruguay's Peñarol at River Plate's stadium Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti. Argentinian Ariel Ortega from Argentina's River Plate (1991–1996; 2000–2002; 2006–2012) on 13 July 2013 between River Plate and Ariel Ortega's friends XI at River Plate's stadium Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti. Argentinian Fernando Cavenaghi from Argentina's River Plate (2001–2004; 2011–2012) on 1 July 2017 between two River Plate legends XI named "White" and "Red" (clubs official colours) at River Plate's stadium Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti. Uruguayan Carlos Alberto Aguilera from Uruguay's Peñarol (1987–1988; 1994–1999) on 24 June 2000 between Peñarol and a stars team of notable players linked with Aguilera at the Estadio Centenario. Uruguayan Antonio Pacheco from Uruguay's Peñarol (1994–2000; 2003; 2007–2011; 2012–2015) on 30 July 2016 between Peñarol and an Antonio Pacheco's friends XI at Peñarol's stadium Estadio Campeón del Siglo. Uruguayan Rodrigo Nicanor Mora from Argentina's River Plate (2012–2013; 2014–2019) on 13 July 2019 between River Plate and a Rodrigo Mora's friends XI at River Plate's stadium Estadio Monumental Antonio Vespucio Liberti. Argentinian Sebastián Battaglia from Argentina's Boca Juniors (1998–2003; 2005–2013) on 8 July 2015 between two Boca Juniors legends XI named "Blue" and "Yellow" (clubs official colours) at Boca Juniors stadium Estadio La Bombonera Alberto J. Armando. Argentinian Ángel Clemente Rojas from Argentina's Boca Juniors (1963–1971) on 27 May 2002 between a Boca Juniors legends XI and an Argentinian league's old glories XI at Boca Juniors stadium Estadio La Bombonera Alberto J. Armando. Argentinian Diego Milito from Argentina's Racing Club de Avellaneda (1999–2003; 2014–2016) on 12 November 2016 between Racing Club and a Diego Milito's friends XI at Racing Club stadium Estadio El Cilindro Presidente Juan Domingo Perón. Argentinian Gabriel Milito from Argentina's Independiente de Avellaneda (1997–2003; 2011–2012) on 26 December 2013 between Independiente and a Gabriel Milito's friends XI at Independiente's stadium Estadio Libertadores de América. Brazilian Zico from Japan's Kashima Antlers (1991–1994) on 10 October 1994 between Kashima Antlers and a J League XI at in a match named "Zico's final Carnival". Brazilian Zé Roberto from Brazil's Palmeiras (2015–2017) on 13 January 2019 between Palmeiras and a Zé Roberto's friends XI at Palmeiras Allianz Parque. Brazilian Rogério Ceni from Brazil's São Paulo F. C. (1992–2015) on 12 December 2015 between São Paulo F. C.'s 1992–1994 XI and São Paulo's 2005 XI (the two São Paulo F. C. 's teams which won the Copa Libertadores at that time being Rogério Ceni part of both) at São Paulo F. C.'s stadium Estádio do Morumbí. Brazilian Qatari Émerson Sheik from Brazil's Corinthians Paulista (2011–2015; 2018) between Corinthians Paulista's 2012 Libertadores champions XI and an Émerson Sheik's friends XI on 7 December 2018.

Ұқсас оқиғалар

Жақсы мақсаттарға қаржы жинау үшін ұйымдастырылған көптеген көрсету матчтарына қоса, олар көбінесе жұлдыздар ойыны форматында өткізіледі (мысалы, жыл сайынғы "Футболға көмек" және "Кедейлікке қарсы матч" сияқты шаралар), кейбір ұқсас матчтар белгілі бір ойыншының карьерасының соңында оны құрметтеу үшін де ұйымдастырылады, түскен қаражат қайырымдылыққа жұмсалады – мысалы, Георге Хаджи мен Томаш Росицки матчтары. Бұл матчтар клубтар ұйымдастырмағандықтан, оларды құрметтеу матчтары деп атауға болмайды. Сонымен қатар, қайтыс болған ойыншыларды еске алу мақсатында, Лиам Миллердің жағдайындағыдай, матчтар өткізіледі.