Кіріспе

Орталық Израильдегі Рош ХаАйин маңындағы Тель-Афек (Тел-Афек), сондай-ақ Афек және Афек деп те жазылады, Израильдің Кириат Биалик қаласының шығысында, Эйн-Афек табиғи қорығының жағалау аймағында орналасқан археологиялық ескерткіш. Ол Тель-Курдани деп те белгілі.

Кальколитті

Бұл жерде мыс-тас дәуіріне дейінгі қалдықтар табылған.

Қола дәуірі

Мұнда орта қола дәуірі мен соңғы қола дәуіріне жататын қабірлер қазылған. Орта қола дәуірі IIА кезеңіне жатқызылатын әктас сияқты тау жынысына ойылған бірнеше жерлеу үңгірлері соңғы қола дәуірі II кезеңінде қайта пайдаланылған деп саналады. Археологиялық жиынтықта ерте, орта және кеш қола дәуірлеріне тән ыдыс түрлері кездеседі, ал кейінгі керамикалық табыстар жергілікті түрлермен қатар Кипрдің "сүт тостағандары" және "бильбильдер", сондай-ақ бірнеше микендік ыдыстар сияқты импорттық заттарды да қамтиды.

Классикалық дәуір

Бұл жер Ешуа 19:30 (ЕЖ) және Соттар 1:31 (ЕЖ) кітаптарында Ашер тайпасына тиесілі деп көрсетілген Афик қаласының қалдықтары. Киелі кітаптар бойынша, бұл аймақ Кабулдың бір бөлігі болған және Сүлеймен Хирам I-ге Бірінші ғибадатхананы салуға көмектескені үшін сыйлық ретінде берілген. 1 Патшалар 9:12 (ЕЖ). Персия, эллинистік дәуірлеріне тән керамикалық бұйымдар табылған. Бірнеше жыл бойы мұнда су диірмендеріне иелік еткен госпиталиерлер 1235-1262 жылдар аралығында тамплиерлермен су құқығы үшін дауласқан. Осы кезеңге жататын екі су құбыры қазылып алынған. Әл-Макризидің мәліметінше, 1291 жылы бұл жер мамлюктердің билігіне өткен, сол кезде ол Керданах деп аталған, және сұлтан әл-Әшраф Халил ауылдың кірісін Каирдегі уақфқа бөлген. Екі қабатты бекініс қазірге дейін сақталған. Төменгі қабатта сумен жұмыс істейтін ұн тартатын диірмен болған.

Осман дәуірі

1517 жылы Осман империясына қосылған, 1596 жылғы санақта Куфрани деген атпен тіркелген, Сафад ливасының Акка нахиясында орналасқан. Ауыл "хали" (бос) деп көрсетілген, бірақ 1800 акче салық төленген. Кірістің барлығы уақфқа бағышталған. Тегірмен мұнарасының шатырына апаратын баспалдақ және тегірменнің оңтүстік жағындағы тағы екі дөңгелек бөлмесі Осман империясы кезінде салынған. 1875 жылы Виктор Герин бұл жерге сапар шегіп, Телл-эль-Кердане туралы былай деп жазды: "Бұл төбенің солтүстігі мен төменгі жағында, батпақ бойында, ұзындығы 54 қадам, ені 40 қадам болатын қоршаудың қалдықтарын көруге болады, бұл нығайтылған керуен сарайы болған сияқты. Қабырғалардың барлығы бұзылған, тек ішкі тосқауылдың бір бөлігі ғана сақталған." Ол сондай-ақ, Нахр Намин өзенінің бастауы осы жерде екенін және "Бұл бұлақтар бастауында бірден үлкен өзен құрауға және диірмен тастарын айналдыруға жеткілікті. Бұл диірменнің жанында ескі көпірдің іргетасы мен мұнараның қалдықтары бар, оның қабырғаларында ойықтар мен доға тәрізді күмбездер сақталған. Мұнара екі қабаттан тұрады және көптеген тас блоктардан салынған, олардың кейбіреулерінде қол жеткізе алмайтын биіктікте кресттер бейнеленген. Демек, бұл кресттерді жолаушылар ойып салған жоқ, оларға оларды осы биіктікке орнату үшін баспалдақ қажет болар еді. Керісінше, бұл кресттер мұнара христиандардың қолында болған кезде салынған болуы керек, және олар крест жорықтары дәуіріне дейін барады. Алдыңғы есіктің үстінде машекулис балкон болған, оның іздері анық көрінеді." 1881 жылы PEF-тің Батыс Палестина зерттеуі (SWP) Х. Құрданехте (диірменнің шығысында) тек тас үйінділерін тапқан. Х. Курданех атауы Курданех қираған орынды білдіреді. 1900 жылы Готтлиб Шумахер диірменде финикиялық деп санайтын белгілерді тапты.

Британдық мандат дәуірі

Бұл аймақ Сурсок сатып алу арқылы еврей қауымына өтті. 1925 жылы сионистік ұйым Бейрут қаласының Сурсук әулетінен Альфред Сурсуктан Корданеде 1500 дунам жер сатып алды. Сол кезде онда 20 отбасы тұрған. 1931 жылғы Палестина халық санағында Матанат Курдани Шефа 'Амрға қарасты ретінде тіркелді.