Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Каспий флотилиясы – Каспий теңізіндегі Ресей әскери-теңіз күштерінің флотилиясы. 1722 жылғы қарашада патша Петр I-нің бұйрығымен Ресей империясының әскери-теңіз күштерінің құрамында құрылған Каспий флотилиясы, ашық мұхитпен байланысы жоқ су алабында орналасқан Ресей әскери-теңіз күштерінің ең көне флотилиясы болып табылады. 1918 жылы флотты Ресей КСР мұра етті, ал 1922 жылы – Кеңес Одағы, ол Кеңес әскери-теңіз күштерінің құрамына кірді және 1945 жылы Қызыл Ту орденімен марапатталды. 1991 жылы Кеңес Одағының тарауынан кейін Каспий флотилиясы мен оның көптеген кемелері Ресей Федерациясына өтті. Каспий флотилиясының штабы Астрахань қаласында орналасқан, бірақ 1867 жылдан 1991 жылға дейін ол Бакуде (қазіргі Әзірбайжан) болды, сондай-ақ Махачкала (штаб осы қалаға көшірілді) және Каспийск қалаларында қосымша базалары болды. Қазіргі қолбасшысы – контр-адмирал Александр Пешков.
The Caspian Flotilla is the flotilla of the Russian Navy in the Caspian Sea. Established in November 1722 by the order of Tsar Peter the Great as part of the Imperial Russian Navy, the Caspian Flotilla is the oldest flotilla in the Russian Navy not operating in a body of water connected to the open ocean. In 1918, the fleet was inherited by the Russian SFSR then the Soviet Union in 1922, where it formed part of the Soviet Navy and was awarded the Order of the Red Banner in 1945. Following the collapse of the Soviet Union in 1991, the Caspian Flotilla and most of its vessels were inherited by the Russian Federation. The Caspian Flotilla's headquarters are in Astrakhan, but were historically in Baku (now in Azerbaijan) from 1867 until 1991, with additional facilities in Makhachkala (HQ being moved there) and Kaspiysk. The current commander is Rear Admiral Aleksandr Peshkov.
Құру
Каспий флотилиясы (КФ) 1722 жылы қарашада Петр I-нің бұйрығымен Астраханда құрылды. Әміршіл Фёдор Апраксин басшылығымен, ол 1722–1723 жылдардағы Петрдің парсы жорығына және 1804–1813 жылдардағы Ресей-Парсы соғысына қатысты, 1796 жылғы парсы экспедициясы кезінде Дербент пен Бакуді жаулауда ресейлік армияға көмектесті. 1813 жылғы Гулистан шартының нәтижесінде КФ Каспий теңізіндегі жалғыз әскери флотилия болып қалды. Баку 1867 жылы оның негізгі базасы болды.
The Caspian Flotilla (CF) was created in November 1722 in Astrakhan by the order of Peter the Great. Led by the admiral Fyodor Apraksin, it participated in Peter's Persian campaign of 1722–1723 and the Russo Persian War (1804–1813), assisting the Russian army in capturing Derbent and Baku during the Persian Expedition of 1796. As a result of the Treaty of Gulistan of 1813, the CF remained the only military flotilla in the Caspian Sea. Baku became its main base in 1867.
Революция
Каспий теңізіндегі жағдай тұрақтанған сайын, КФ-дағы кемелердің саны азая бастады. 20 ғасырдың басында оның құрамында екі канонерлік қайық және бірнеше қарулы пароходтар болды. КФ теңізшілері 1903–1905 жылдары Бакудегі революциялық қозғалысқа және 1917 жылы сол аймақта Кеңес билігінің орнауына белсенді қатысты. Қызыл Армияға көмек көрсету мақсатында олар 1918 жылдың сәуірінен маусымына дейін Астрахан облысының әскери флотын (Военный флот Астраханского края, немесе Военный флот Astrakhanskogo kraya) құрды, оны 1918 жылдың күзінде Балтық теңізінен келген торпедалық қайықтармен және суасты кемелерімен күшейтті. 13 қазанда Кеңес үкіметі оны Астрахан Каспий әскери флотилиясы (Астрахано Каспийская военная флотилия, немесе Астрахан Каспийская воennaya flotiliya) деп атады. Флотилияның кемелері 1918 жылдың тамызында контрреволюциялық Орталық Каспий диктатурасы тарапынан басып алынды, бірақ кейін Мұсават үкіметі құлатылғаннан кейін кеңестер оларды қайтарып алды.
As the situation on the Caspian Sea stabilized the number of ships in the CF began to decrease. By the beginning of the 20th century, it had two gunboats and a few armed steamers. The sailors of the CF were actively engaged in the revolutionary movement in Baku in 1903–1905 and establishment of the Soviet authority in 1917 in that region. In order to provide assistance to the Red Army, they formed the Military Fleet of the Astrakhan Region (Военный флот Астраханского края, or Voyenniy flot Astrakhanskogo kraya) in April – June 1918, reinforced with torpedo boats and submarines from the Baltic Sea in the fall of 1918. On October 13, the Soviets renamed it to the Astrakhan Caspian Military Flotilla (Астрахано Каспийская военная флотилия, or Astrakhano Kaspiyskaya voennaya flotiliya). The ships of the flotilla were captured by the counterrevolutionary Centrocaspian Dictatorship in August 1918 and later regained by the Soviets after the overthrow of the Musavat government.
Кеңес дәуірі
1919 жылдың шілдесінде Астрахань Каспий әскери флотилиясы Волга әскери флотилиясымен (Волжская военная флотилия, немесе Volzhskaya voyennaya flotiliya) біріктіріліп, Волга Каспий әскери флотилиясы (Волжско Каспийская военная флотилия) болып қайта аталды. 1920 жылы 1 мамырда Кеңес үкіметі Каспий флотын құрды, оның құрамында үш қосымша крейсер, он торпедалық катер, төрт суасты кемесі және басқа да кемелер болды. Каспий флотымен бірге Бакуде орналасқан Әзербайжан Кеңестік Республикасының Қызыл флот флотилиясы да болды. Екі флот та Каспий теңізін Ақ әскерден толық басып алды. 1920 жылдың шілдесінде Каспий және Әзербайжан флоттары Каспий теңізінің Әскери-теңіз күштері (Морские Силы Каспийского моря, немесе Morskiye Sily Kaspiyskogo morya) болып біріктірілді, ал 1931 жылдың 27 маусымында Каспий флотилиясы болып қайта аталды. 1941–1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы кезінде Каспий флотилиясы әскер бөлімдерін, әскери техниканы және түрлі жүктерді теңіз арқылы жеткізуді қамтамасыз етті, әсіресе Сталинград шайқасы мен Кавказ үшін болған шайқас кезінде. (Соғыс жылдары, Ленд-Лизидің бір бөлігі Парсы дәлізі арқылы және Каспий теңізі арқылы КСРО-ға жеткізілді). Суық соғыс кезінде Каспий флотилиясы зымыранмен жабдықталған экранпландарды сынау үшін пайдаланылды.
In July 1919, the Astrakhan Caspian Military Flotilla was combined with the Volga Military Flotilla (Волжская военная флотилия, or Volzhskaya voyennaya flotiliya) and renamed to the Volga Caspian Military Flotilla (Волжско Каспийская военная флотилия). On May 1, 1920, the Soviets established the Caspian Fleet, which comprised three auxiliary cruisers, ten torpedo boats, four submarines and other ships. Together with the Caspian Fleet, there was the Red Fleet of the Soviet Azerbaijan, stationed in Baku, as well. Both fleets completed the conquest of the Caspian Sea from the White Army. In July 1920, Caspian and Azerbaijani fleets were combined into the Naval Forces of the Caspian Sea (Морские Силы Каспийского моря, or Morskiye Sily Kaspiyskogo morya) and would later be renamed to the Caspian Flotilla on June 27, 1931. During the Great Patriotic War of 1941–1945, the Caspian Flotilla secured vital sea shipping of army units, military equipment and different cargo, especially during the Battle of Stalingrad and the battle for the Caucasus. (During the war, some of the Lend Lease were shipped to the USSR via the Persian Corridor and the Caspian Sea). During the Cold War the Caspian Flotilla was used to test missile armed ekranoplanes.
Кеңес Одағынан кейінгі кезең
Кеңес Одағының тарағаннан кейін флот қысқарды, ал қазақстандық контингент Қазақстанның теңіз күштерінің негізі ретінде қайта құрылды. Бірнеше жыл бойы Ресей Астрахан қаласындағы түркімен-ресейлік бірлескен күштерін басқара берді. Флотилия құрамында 2000 жылдан бастап Каспийск қаласында орналасқан жаңа теңіз жаяу әскері бригадасы – 77-ші бригада болды. Бригада штабы мен екі батальоны 2000 жылдың 1 тамызына дейін құрылуы жоспарланған. 2000 жылдың маусымында жаңа бригаданың, бұрын Солтүстік флот құрамында болған, таратылған 77-ші гвардиялық мотоатқыштар дивизиясының дәстөрін жалғастырғандығы, әскерлерінің Каспийск және Астрахан қалаларында орналасатындығы, сондай-ақ Чукотка мен Солтүстік флоттан 195 жауынгерлік машина және бір «Гепард» класты фрегаты жеткізілетіндігі хабарланды. 2000 жылдың маусым айындағы хабарламаға сәйкес, бригадаға тікұшақтар қосылуы тиіс еді. Бригаданың толық атауы – 77-ші жеке гвардиялық Мәскеу-Чернигов Ленин орденді, Қызыл Тулы, Суворов теңіз бригадасы. Ол 2009 жылы таратылды. Бригада Каспийсктегі штабтан, 414-ші жеке теңіз жаяу әскері батальонынан (Каспийск), 725-ші жеке теңіз жаяу әскері батальонынан (Каспийск), 727-ші жеке теңіз жаяу әскері батальонынан (Астрахан), 1200-ші жеке барлау батальонынан (Каспийск), 1408-ші тәуелсіз гаубицалық артиллерия батальонынан, 1409-шы тәуелсіз гаубицалық артиллерия батальонынан, 975-ші жеке теңіз жаяу әскері батальонынан (Каспийск), 1387-ші жеке теңіз қорғанысы және зымырандық артиллерия батальонынан, және 530-шы электрондық қарсы шаралар ротасынан тұрды. Сонымен қатар, флотилияға Санкт-Петербургтің «Алмаз» кеме жасау зауытында салынған 3 жаңа «Буян» класты жасырын өткелді өзендік катерлер берілді. 2009 жылдың 13 және 23 қарашасында Каспий теңізі флотилиясының 31-ші арсеналында, Ульяновск қаласындағы оқ-дәрі қоймасында екі бөлек жарылыс болды. Он әскери қызметкер қаза тапты. Қойма жабылуға тиіс еді. «Калибр» зымырандық жүйесімен жабдықталған алғашқы ресейлік соғыс кемесі 2012 жылы Каспий флотилиясының құрамына енді. 2015 жылдың 7 қазанында Ресей қорғаныс министрі Сергей Шойгу Каспий теңізіндегі төрт ресейлік соғыс кемесінің Сириядағы ИСИЛ террористік тобының позицияларына барлығы 26 «Калибр» зымырандарын атқандығын мәлімдеді. 2020 жылға дейін Каспий флотилиясының мүмкіндіктерін одан әрі арттыру туралы хабарланды. 2019 жылы флотилияға Be-200 ұшақтары мен Mi-14PB тікұшақтарын орналастыру арқылы авиациялық құрам қосылатыны туралы хабарланды. Қосымша әуе қолдауы Оңтүстік әскери округінің 4-ші әуе және әуе қорғанысы армиясы (бас штабы: Дондағы Ростов) тарапынан көрсетіледі. 2020 жылы флотилияға «Бал» жағалау қорғанысы зымырандық жүйесін орналастыру туралы да хабарланды. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, Каспий флотилиясының 85 пайызы заманауи кемелер мен катерлерден тұрады. 2014–2015 жылдары флотилияға 3 «Буян-М» зымырандық корветі, бір модернизацияланған фрегат және қосымша кемелер берілді. 2016 жылдың 20 қыркүйегінде контр-адмирал Игорь Осиповтың орнына контр-адмирал Сергей Пинчук тағайындалды. Дагестанда 2018 жылдың 1 желтоқсанында Оңтүстік әскери округінің Каспий флотилиясының құрамында теңіз жаяу әскері полкі құрылды. Бүгінгі таңда жаңа құрама заманауи қару-жарақ және әскери техникамен толық жабдықталған, оның ішінде БТР-82А бронетранспортерлері, 120 мм-лік 2С9 «Нона» өзі жүретін минометтері, 122 мм-лік D-30 гаубицалары, «Элерон» және «Орлан» пилотсыз ұшу аппараттары бар. 2022 жылдың 20 наурызында Ресей қорғаныс министрлігі КФЛ кемелерінің Николаев облысының Костиантиновка қаласындағы отын және майлау материалдары қоймасына «Калибр» зымырандарын атқандығын, оған әуеден Kh-47M2 «Кинжал» гипердыбыстық зымырандары қолдау көрсеткенін мәлімдеді. 2022 жылдың 17 маусымында «Великий Устюг» кемесінің Волга өзенінде зақымдалған күйде сүйреліп келе жатқан суреті пайда болды. «Буян-М» класты корветі 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруіне қатысқан.
Following the Dissolution of the Soviet Union, the fleet shrank, and the Kazakh contingent was removed to serve as a basis for Kazakhstan's naval service. For several years, Russia continued to lead a joint Turkmen Russian force based at Astrakhan. Among the Flotilla's units, from 2000, has been a new Naval Infantry brigade, the 77th, based at Kaspiysk. The headquarters and two battalions of the brigade were scheduled to be established by August 1, 2000. It was reported in June 2000 that the new brigade, which had inherited the lineage of the disbanded 77th Guards Motor Rifle Division, formerly with the Northern Fleet, was to have its troops housed in Kaspiysk and Astrakhan and have as many as 195 combat vehicles and one Gepard class frigate sent to it from Chukotka and the Northern Fleet, respectively. The brigade was to have helicopters added to it, according to the June 2000 report. The Brigade's full name was the 77th Detached Guards Moscow Chernigov Order of Lenin, the Red Banner, Order of Suvorov Marine Brigade. It was disbanded in 2009. The brigade comprised a headquarters at Kaspiysk; the 414th Detached Naval Infantry Battalion (Kaspiysk); the 725th Detached Naval Infantry Battalion (Kaspiysk); the 727th Detached Naval Infantry Battalion (Astrakhan); the 1200th Detached Reconnaissance Battalion (Kaspiysk); the 1408th Independent Howitzer Artillery Battalion; the 1409th Independent Howitzer Artillery Battalion; the 975th Detached Naval Infantry Battalion (Kaspiysk); the 1387th Detached Air Defence Missile and Artillery Battalion; and the 530th Detached Electronic Countermeasures Company. Also, the flotilla has received 3 new Buyan class stealth type river gunboats built by the St. Petersburg Almaz shipyard. On November 13 and 23, 2009, there were two separate sets of explosions at the 31st Arsenal of the Caspian Sea Flotilla, an ammunition depot, in Ulyanovsk. Ten servicemen died. The depot was to be closed. The first Russian warship equipped with the Caliber missile system entered service with Caspian Flotilla in 2012. On October 7, 2015, Russia's Defense Minister Sergey Shoigu announced that four Russian Navy warships in the Caspian Sea had fired a total of 26 Kalibr class cruise missiles at the positions of the terrorist group ISIL in Syria. Up to 2020, further enhancements in the capabilities of the Caspian Flotilla were announced. In 2019, it was announced that an aviation component would be added to its capabilities involving the deployment of Be 200 aircraft and Mi 14PB helicopters with the Flotilla. Further air support is drawn from 4th Air and Air Defence Forces Army (HQ: Rostov on Don) in the Southern Military District. In 2020, the deployment of the Bal coastal defence missile system with the Flotilla was also announced. As of 2016, 85 percent of the Caspian Flotilla consists of modern ships and vessels. In 2014–2015, Flotilla received 3 Buyan M missile corvettes, one modernized frigate and auxiliary vessels. On September 20, 2016, Rear Admiral Igor Osipov was replaced by Rear Admiral Sergey Pinchuk. In Dagestan, a regiment of the marine infantry was formed on December 1, 2018, as part of the Caspian Flotilla of the Southern Military District (YuVO). To date, the new formation is fully staffed with modern weapons and military equipment, including BTR 82A armored personnel carriers, 120 mm self propelled mortars 2S9 Nona, 122 mm howitzers D 30, unmanned aerial vehicles (UAV) "Eleron" and "Orlan". On March 20, 2022, the Russian Defense Ministry claimed that ships of the CFL had fired Kalibr class cruise missiles at a Ukrainian fuel and lubricant depot in Kostiantynivka, Mykolaiv Oblast, supported by air launched Kh 47M2 Kinzhal hypersonic missiles. On 17 June 2022, a photo emerged of the ship Veliky Ustyug being towed on the Volga River in a damaged state. The Buyan M class corvette had participated in the 2022 Russian invasion of Ukraine.