Константин Станюкович: Теңізшілердің әңгімелері мен өмірі
Konstantin Staniukovich
Константин Станюкович – ресейлік жазушы, теңізшілер туралы әңгімелерімен танымал. Әскери отбасынан шыққан, бірақ әдебиетке бет бұрған өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Константин Михайлович Станюкович (30 наурыз 1843 – 20 мамыр 1903) – орыс жазушысы, қазіргі күні көбінесе Ресей Императорлық Әскери-теңіз флоты туралы әңгімелерімен есте қалады.
Konstantin Mikhaylovich Staniukovich or Stanyukovich (Константин Михайлович Станюкович; March 30, 1843 – May 20, 1903) was a Russian writer, remembered today mostly for his stories of the Russian Imperial Navy.
Ерте өмір
Адмирал Михаил Николаевич Станиуковичтің ұлы, ол Императорлық теңіз академиясына қабылданды. Теңіз қызметінен гөрі әдебиетпен айналысуға ниетті екенін білдіргенде, әкесі оның диплом алғанша, "ақымақтық ойлардан арылуы" үшін ұзақ сапарға жіберуге ықпал етті. Үш жылдық сапардан кейін, ол кемеде бітіріп, екі рет толық қатардағы мічман болып жоғарылатылды, бірақ дегенмен теңізден кетіп, отбасысы одан бас тартып, 1860-шы жылдардағы Ресейдің либералды ағымында жазушылық жолын бастады.
The son of an admiral Mikhail Nikolaievich Staniukovich, he was enrolled in the Imperial Naval School. When he expressed his desire to pursue a literary rather than a naval career, his father engineered his immediate assignment, before graduation, to a long voyage "to clear his head of nonsense". After the three year tour ended, by which time he was graduated ship board and twice promoted to full ensign, he nonetheless resigned from the Navy, was disowned by his family, and embarked on his career as a writer in the liberal camp of 1860s Russia.
Мансап
1880 жылдардың басында ол әлеуметтік мәселелерге арналған жазбалары үшін шамалы даңққа ие болды. 1885 жылы Батыс Еуропадағы жерсіздермен заңсыз байланыста болды деген айыппен тұтқындалып, үш жылға Сібірге жер аударылды. Ол жиырма жылдық теңізшілік қызметінің естеліктеріне қайта оралды. Кейіпкерлер мен жағдайларды қайта-қайта пайдалана отырып, бірақ әр жолы сәл басқаша көзқараспен, келесі екі онжылдық бойында бүгінге дейін оқылатын теңіз әңгімелерінің шығармасын жасады. Теңіз әңгімелері мейірімді де қатыгез капитан, тиімді бірінші офицерлер мен немқұрайлылар, идеалистік лейтенанттар мен мансап қуушылар, қорқынышты боцмандар мен зиянсыз, бірақ бәрі де ант-ғимет айтатын жандар туралы баяндайды. Ақылсызданған адмирал бірнеше эпизодтық рөлдерде пайда болып, офицерлерді, экипажды және оқырмандарды өршіген ашуымен таң қалдырады, және бәріне қарамастан, теңізге және өзіне жүктелген міндеттерге деген терең құрметі мен сүйіспеншілігін көрсетеді. Кеме апаттары, әйел жолаушылар, алыс Америкадағы оқиғалар, кемедегі дуэльдер сюжеттің өрбуіне себеп болады. Ал оның барлық сынында теңіз бен ауа керемет бейнеленген, қарапайым теңізшілер өз әңгімелерін сүйіспеншілікпен, жергілікті тілде айтады. Бұл Хорнблоуэрдің әңгімелері емес. Бейбіт кездегі теңіз күші сипатталған, және ол көптеген шайқастарда жеңіске жете алмайды деп болжам жасалса да, ол жеңіліп қалмас үшін өзін-өзі жоюға дайын екенін біледі.
By the early 1880s, he had gained moderate acclaim for his writing on social issues. Arrested in 1885 for illegal contact with exiles in Western Europe and banished for three years to Siberia, he turned to his twenty year old memories of the Navy. Recycling the same cast of characters and the same stock situations over and over, but each time from a slightly different point of view, over the following two decades he created an opus of sea yarns still read today. The sea stories tell of kind captains and of cruel ones, of efficient first officers and of the indifferent, of idealistic lieutenants and the careerists, of terrible boatswains and of the harmless—though all curse throughout. An admiral of ridiculous volatility makes several cameo appearances, stunning the officers, the crews, and the reader with his tantrums, and all else notwithstanding, with his deep love and respect for the sea and his charges. Shipwrecks, female passengers, adventures in distant America, shipboard duels act as foils for the plots. And through it all the sea and the air are rendered vividly, as the ordinary seamen tell their yarns, in lovingly rendered vernacular. These are not the tales of Hornblower. A navy at peace is described, and though one suspects that it will not win many battles, one knows it will scuttle itself inexorably, so as not to surrender.
Мұра
Станиукович әйгілі болып қайтыс болды. Оның саяси көзқарастары Кеңес кезеңі бойында қайта-қайта басылып шығуына мүмкіндік берді, ал 1977 жылы оның жинағынан шыққан он томдық кітабы 375 000 данамен жарық көрді.
Staniukovich died already famous. His political views ensured that he continued to be reprinted throughout the Soviet period, and a ten volume edition of his collected works in 1977 had a print run of 375,000.
Ағылшын тіліндегі аудармалары
Бобтейл және Кінәлі, (әңгімелер), «Кішкентай орыс шедеврлерінен», 4-том, Г. П. Путнам ұлдары, 1920. «Шапанға қашу: Ресей теңіз әңгімелері», «Орман кітаптары», 1996. Максимка: Теңіз әңгімелері, Шетел тілдері баспасы, Мәскеу.
Bobtail, and The Convict, (Stories), from Little Russian Masterpieces, Volume 4, G. P. Putnam's Sons, 1920. Running to the Shrouds: Russian Sea Stories, Forest Books, 1996. Maximka: Sea Stories, Foreign Languages Publishing House, Moscow.
Негізгі орыс тіліндегі басылымдар
К.М. Станюкович. 13 томдық шығармалар жинағы. А.А. Карцев баспасы, Мәскеу, 1897–1900, 1902.
К.М. Станюкович. 6 томдық шығармалар жинағы. Мемлекеттік әдебиет баспасы, Мәскеу, 1958.
К.М. Станюкович. 10 томдық шығармалар жинағы. "Правда" баспасы, Мәскеу, 1977.
К.М. Станюкович. Собрание сочинений в 13 ти томах. изд. А.А. Карцева, М., 1897–1900, 1902K. M. Staniukovich. Collected works in 13 volumes. A. A. Kartsev, Pub., Moscow, 1897–1900, 1902
К.М. Станюкович. Собрание сочинений в 6 томах. Гослитиздат, М., 1958K. M. Staniukovich. Collected works in 6 volumes. State Publishing House for Literature, Moscow, 1958
К.М. Станюкович. Собрание сочинений в 10 томах. изд. «Правда», М., 1977K. M. Staniukovich. Collected works in 10 volumes. Pravda Publishers, Moscow, 1977