Питер Ладефогед: британдық тіл білімі және фонетика ғалымы
Peter Ladefoged
Питер Лэдефогед: британский лингвист, фонетик. Автор учебников по фонетике, включая «Курс фонетики» и «Звуки языков мира». Преподавал в UCLA, Эдинбурге и Нигерии.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық фонетик (1925–2006)
British phonetician (1925–2006)
Питер Нильсен Ладефогед (17 қыркүйек 1925 – 24 қаңтар 2006) – британдық тіл білімі маманы және фонетик. Ол Лос-Анджелес Калифорния университетінде (UCLA) 1962 жылдан 1991 жылға дейін профессор болып жұмыс істеді. Оның "Фонетика курсы" кітабы фонетиканы зерттеуге арналған негізгі оқулықтардың бірі болып саналады, ал "Әлем тілдерінің дыбыстары" (Иан Мэддисонмен бірлесіп жазылған) – стандартты фонетика анықтамалығы ретінде кеңінен танылған. Ладефогед африка тілдерінің фонетикасы туралы бірнеше кітап жазған. UCLA-ға дейін ол Шотландияның Эдинбург (1953–59, 1960–61) және Нигерияның Ибадан (1959–60) университеттерінде оқытушы болып қызмет еткен.
Peter Nielsen Ladefoged ('/l//æ//d//ɪ//f//oʊ//ɡ//ɪ//d/ LADifohghid, ; 17 September 1925 – 24 January 2006) was a British linguist and phonetician. He was Professor of Phonetics at University of California, Los Angeles (UCLA), where he taught from 1962 to 1991. His book A Course in Phonetics is a common introductory text in phonetics, and The Sounds of the World's Languages (co authored with Ian Maddieson) is widely regarded as a standard phonetics reference. Ladefoged also wrote several books on the phonetics of African languages. Prior to UCLA, he was a lecturer at the universities of Edinburgh, Scotland (1953–59, 1960–1) and Ibadan, Nigeria (1959–60).
Ерте өмір
Питер Ладефогед 1925 жылдың 17 қыркүйегінде Англияның Саттон қаласында (сол кезде Суррейде, қазір Ұлы Лондон аймағында) дүниеге келді. Ол 1938-1943 жылдары Хейлибери колледжінде, ал 1943-1944 жылдары Кембридж университетінің Гонвилл және Каиус колледжінде оқыды. 1951 жылы магистр, ал 1959 жылы Эдинбург университетінен фонетика ғылымынан докторлық диссертациясын қорғады.
Peter Ladefoged was born on 17 September 1925, in Sutton (then in Surrey, now in Greater London), England. He attended Haileybury College from 1938 to 1943, and Gonville and Caius College, Cambridge, Cambridge University from 1943 to 1944. He received an MA (1951) and a PhD (1959) in Phonetics from the University of Edinburgh in 1959.
Мансап
Ладефогед 1962 жылы UCLA-да құрылған фонетика зертханасымен байланысты болды. Ол сонымен қатар адам тілінде қолданылатын әрбір дыбысты тыңдап, сипаттауға қызығушылық танытты, олардың шамамен 900 дауыссыз және 200 дауысты дыбысқа жететінін болжады. Осы зерттеулер «Дүние тілдерінің дыбыстары» атты еңбектің негізін құрады. 1966 жылы Ладефогед UCLA ағылшын тілі кафедрасынан жаңа құрылған лингвистика кафедрасына көшті. Ладефогед ұзақ жылдар бойы Халықаралық фонетикалық қауымдастықтың мүшесі болды және 1986 жылдан 1991 жылға дейін қауымдастықтың президенті қызметін атқарды. Ол Халықаралық фонетикалық әліпбиін сақтауға белсенді қатысты және 1989 жылғы Халықаралық фонетикалық қауымдастығының Киль конвенциясын ұйымдастырушы болды. Ол сондай-ақ Халықаралық фонетикалық қауымдастығы журналының редакторы болды. Ладефогед құрылғаннан бастап Қауіп төмендегі тілдер қорының директорлар кеңесінде қызмет етті. 1992 жылы Ладефогед Билл Биксби жүргізген «Элвис заговоры» телешоуына қатысып, 1980-ші жылдардағы Элвис Преслиге тиесілі деп саналатын жазбалардың түпнұсқа емес екені туралы кәсіби пікірін білдірді. Ладефогед Лабораториялық фонеология қауымдастығының негізін қалаушы мүшесі болды. Олардың үш баласы болды: Лиза Фридман, кітап сатушы; Тегн Ладефогед, археолог және Окленд университетіндегі антропология профессоры; және Кэти Ладефогед, адвокат және мемлекеттік қорғаушы, Теннесси штатының Нэшвилл қаласында тұрады. Оған бастапқыда тарап кетпегені үшін айып тағылды, бірақ кейіннен айып полиция қызметкеріне шабуыл жасауға өзгертілді. Бірінші сотта ол ақталды.
Ladefoged was involved with the phonetics laboratory at UCLA, which he established in 1962. He also was interested in listening to and describing every sound used in spoken human language, which he estimated at 900 consonants and 200 vowels. This research formed the basis of much of The Sounds of the World's Languages. In 1966 Ladefoged moved from the UCLA English Department to join the newly established Linguistics Department. Ladefoged was also a member of the International Phonetic Association for a long time, and was President of the Association from 1986 to 1991. He was deeply involved in maintaining its International Phonetic Alphabet, and was the principal mover of the 1989 International Phonetic Association Kiel Convention. He was also editor of the Journal of the International Phonetic Association. Ladefoged served on the board of directors of the Endangered Language Fund since its inception. In 1992, Ladefoged appeared on the Bill Bixby hosted TV special The Elvis Conspiracy to give his professional opinion that 1980s recordings purported to be the voice of Elvis Presley were not authentic. Ladefoged was a founding member of the Association for Laboratory Phonology. They had three children: Lise Friedman, a bookseller; Thegn Ladefoged, archaeologist and professor of anthropology at University of Auckland; and Katie Ladefoged, attorney and public defender, residing in Nashville, Tennessee. He was initially charged with failure to disperse, but the charge was later changed to assault on a police officer. He was acquitted in the first trial.
Өлім
Ладефогед 2006 жылғы 24 қаңтарда 80 жасында Лондондағы ауруханада, Үндістанға зерттеу сапарынан оралған соң қайтыс болды. Ол зерттеу сапарынан Лос-Анджелес, Калифорнияға қайтып бара жатқан еді.
Ladefoged died on 24 January 2006 at the age of 80 in hospital in London, England after a research trip to India. He was on his way home to Los Angeles, California from his research trip.
Таңдалған жарияланымдар
Коимбра университеті әдебиет факультетінің эксперименталды фонетика зертханасы журналына монографиялық қосымша. 1971 жылғы жұмсақ мұқабалы басылым. Жапон тіліне аударма, Тайшукан баспасы, 1976. Есептеу фонетикасы бойынша қосымша тараулары бар екінші басылым, 1996. 1968 жылы қайта басылды. 1982 жылғы 2-ші басылым, 3-ші басылым, 1993 жыл, 4-ші басылым, 2001 жыл, 5-ші басылым. Бостон: Томсон/Уодсворт, 2006, 6-шы басылым, 2011 (бірлескен авторы Кит Джонсон). Бостон: Уодсворт/Cengage Learning. Жапон тіліне аударма, 2000. 2001, екінші басылым, 2004 жыл.
Monograph supplement to Revista do Laboratório de Fonética Experimental da Faculdade de Letras da Universidade de Coimbra(Journal of Experimental Phonetics Laboratory of the Faculty of Arts, University of Coimbra). Paperback edition 1971. Translation into Japanese, Taishukan Publishing Company, 1976. Second edition, with added chapters on computational phonetics 1996. Reprinted 1968. 2nd ed 1982, 3rd ed. 1993, 4th ed. 2001, 5th ed. Boston: Thomson/Wadsworth 2006, 6th ed. 2011 (co author Keith Johnson) Boston: Wadsworth/Cengage Learning. Japanese translation 2000. 2001, 2nd ed. 2004.
Құрамына кіретін немесе оған қатысты жұмыстар
Джордж Кукор (режиссер), Алан Джей Лернер (либретто авторы): My Fair Lady. Ойынфильм. (1964).
George Cukor (director), Alan Jay Lerner (lyricist): My Fair Lady. Motion picture film. (1964).