Кіріспе

Харви Курцманның "Playboy" журналында жарияланған "Little Annie Fanny" комиксі – Харви Курцман мен Уилл Эльдердің комикстер сериясы. Ол 1962 жылдың қазанынан 1988 жылдың қыркүйегіне дейін "Плейбой" журналында екіден жеті бетке дейінгі 107 эпизодта жарияланды. "Little Annie Fanny" – қазіргі американдық қоғам мен оның сексуалдық нормаларының пародиyaсы. Басты кейіпкер Ани Фанни – әрбір эпизодта өзін жалаңаш күйінде табатын, әдемі келбетті, кеудесі айқын жас бойжеткен. Серия боялған, жарқын түсті суреттерімен және ірі американдық басылымдағы алғашқы толық көлемді, көп беттік комикстер ерекшелігімен көзге түседі. Харви Курцман, карикатурист, осы сериалды өзінің мансабының шыңында жасады. Ол "Mad" журналын іске қосты, "Playboy" баспагері Хью Хефнерде қысқа уақыт жұмыс істеді, содан кейін жеке және бірлескен жобалар сериясымен айналысып, "Little Annie Fanny" арқылы Хефнермен қайта жұмыс істеді. Комикстің әрбір эпизодын Курцман жобалап, жазып, ал Эльдер оны май, темпера және акварельмен суреттеді. Хефнер әр эпизодты редакциялап, сериалдың журналдың редакциялық стиліне сәйкес келуін қамтамасыз ету үшін жиі егжей-тегжейлі өзгерістер енгізді. Сынапқы реакция әртүрлі болды, көптеген адамдар комикстің әсем, толық боялған түрін жоғары бағалады, бірақ кейбіреулері оны Курцманның толық потенциалын ашпағаны үшін сынға алды. Серияның толық жинағы 2000 және 2001 жылдары Dark Horse Comics баспасынан екі томдық жинақ ретінде жарық көрді.

Тұжырымдама

Харви Курцман 1952 жылы сатирикалық «Mad» журналын құрды; алғашқы жанкүйерлерінің бірі – 1953 жылы ерлер журналы «Playboy»-ды құрған карикатурист Хью Хефнер болды. Хефнер Курцманға өзінің кәсіпорны үшін жаңа юмор журналын жасау мүмкіндігін ұсынды, ал карикатурист 1956 жылы меншік дауынан кейін «Mad»-тен кеткен кезде осы ұсынысты қабылдады. Курцман «Mad»-тың көптеген суретшілерін, соның ішінде жиі серіктесі Уилл Эльдерді өзімен бірге алып, ересектерге арналған юмор журналы «Trump»-ты құрды. Журнал жақсы сатылса да, Хефнер 1957 жылы қаржылық қиындықтарға тап болып, екі нөмірінен кейін «Trump»-ты тоқтатты. Ол суретшілерге кеңсе ұсынды, содан кейін олар 1957–1958 жылдары «Humbug» сатирикалық журналын өздері шығарды. Журнал кең аудиторияға танымал бола алмады, ал көңілі қалған Курцман «Playboy» журналына ұсыныстар жасауды бастады, бірақ олардың барлығы қабылданбады. Дегенмен, ол Хефнерден хат алды: «Мен H. Курцманға деген құрметімде ешкімге де мойынсұнбаймын». Хефнердің мақтауы Курцманды баспагер Иан Баллантайнмен кездесіп, «Харви Курцманның Орманы» (1959) кітабын жасауға ынталандырды. Осы кітапта Эльдердің суреттерімен бірге бейкүнә және идеалистік Гудман Бивер таныстырылды. (1960) Курцман Хефнермен және «Playboy» журналының бас редакторы Рей Расселмен хат алысуын жалғастырды, ол Курцманның журнал аудиториясына қолайлы комикс идеясына қызығушылық танытты және «сатираны журналдың комикс басуына себеп ретінде қарастырды». Бір панельді карикатуралар журналдың белгілі бір бөлігі болғанымен, комикс бұрын-соңды болмаған және оны негіздеу қажет болды. Курцман Гудман Бивердің бірнеше жобаларын ұсынды және «жаңа және құлшыныспен толған» кейіпкерді ұнатып қалған Хефнерден жағымды жауап алды. Ол әсіресе «Goodman Playboy-ға барады» атты жобаны жақсы көрді, онда Хефнердің сарайында қызықты оқиғалар орын алады. Хефнер, алайда, материал өзінің журналына сәйкес келмейтінін айтты, бірақ кейіпкер туралы түсіндіруді сұрады: «Бәлкім, Playboy-ға байланысты ұқсас жобаны іске қосудың жолы бар шығар». Курцман Гудман Бивердің «ақылсыз, бірақ сонымен бірге ақылды болуы мүмкін» және ол «жақсылықты қолдай отырып, жамандыққа бейкүнә қатысады» деп жауап берді. Ол сондай-ақ Бивердің бейкүнә, толқулы және сүйкімді мінезі оған ерекше шығармашылық еркіндік беретінін айтты. Бір аптадан кейін Курцман Хефнерге: «Менің жағдайыма сәйкес келетін қыз кейіпкер туралы не ойлайсыз?» деп жазды. Алты аптадан кейін Хефнер: «Менің ойымша, сіздер екі, үш немесе төрт беттен тұратын Гудман Бивер комиксін жасап, оның орнына сексапилді қызды пайдалану – дұрыс шешім. Біз оны әр нөмірде жариялай аламыз».

Өндіріс

Курцман ұзақ жылдар бойы ынтымақтас болған Уилл Эльдерді комикстің иллюстрацияларына жұмысқа алды. Ол Эльдерге «контурсыз» боялған стильді ұсынды, бірақ кейін жолақтың Индия сиясымен контурланған, түсті фонға қойылған комикс стиліне көбірек сай келетінін ойлады. Хефнердің пікірі басым болды, ол күрделі, толық боялған, контурсыз стильді артық көрді. Курцманның туындының атына ұсынған нұсқаларына «Зельданың қауіп-қатері», «Ирманың қауіп-қатері» және «Шатасқан кішкентай Мэри» кірді; ол «Кішкентай Энни Фанни» таңдады, оның атауы мен логотипі Гарольд Грейдің «Кішкентай жесір Энни» комиксінің пародиязы болды. Суретші көп беттік комикске арналған сюжеттік идеяларды Хефнердің бекітуі үшін жіберуге кірісті. Ол кейіпкерді жазған жиырма алты жыл ішінде (Playboy-дың мол бюджетімен) зерттеу, фотосуретке түсіру және эскиздер жасау үшін саяхаттауға рұқсат алды. Ол Хефнерге алдын ала сценарий жазып, оны қайта қарауға берді. Содан кейін Курцман әңгіменің композициясын, қарқынын және іс-қимылын комикстің әр бетіне жасалған шағын суреттер мен қарындашпен сызылған эскиздер арқылы, содан кейін жарықтандыруды, түсті және тілдік тілшелердің орналасуын көрсететін мөлдір пергаментке салынған үлкен, егжей-тегжейлі макеттермен жасады. Бұл үшін де Хефнердің келісімі қажет болды – екі-жеті беттен тұратын эпизодты макеттеуге тоғыз бетке дейін уақыт кетіп жатты. Курцман кейін Эльдермен, ол Нью-Джерсидегі үйінен Курцманның Нью-Йорктегі үйіне келіп, макеттерді талқылады. Курцман комикстің әр детальін сомдады; Эльдердің айтуынша, «Ол дауысын өзгертіп, әр рөлдің ерекшеліктерін қабылдады. Бұл Эльдерге қаламмен сурет салу үшін қажетті нәрсені берді, соның ішінде «көздің жарқырауы» (Курцманның макеттеріндегі бос кеңістіктерге енгізілген фондық әзілдер; Хефнер көптерін қабылдамады, сондықтан Эльдер мүмкіндігінше көп жасады) және соңғы рендерлеу. Эльдер май, темпера және акварельмен сурет салды, сияны пайдаланбады. Ақ сурет тақтасынан бастап, ол майлы бояуларды «қабаттап», ашық түстерді қараға бояп, содан кейін темпераны қолданды, содан кейін Энниге жарқыраған түстер беру үшін бірнеше акварельді жуулар жасады. «Мен үшін түстер асыл тастардай болды», - деді ол. «Мен оларға көкшіл түс беру үшін көп еңбек еттім». Жұмыс көп күш жұмысын қажет етті және мерзімдерді сақтау қиын болғандықтан, басқа суретшілер, соның ішінде Расс Хит, Арнольд Рот, Джек Дэвис, Аль Джаффи, Фрэнк Фразетта және Пол Кокер кейде сурет салуды аяқтау үшін шақырылды. Эльдердің балалық шақтағы досы Джаффи бұл оқиға туралы былай деді: «Кішкентай Энни Фанни – бұрын-соңды болмаған, ең көп шығарылған мультфильмдік иллюстрациялық туынды. Әр панель – Вилли қалағандай 3D-қа ұқсайтын мөлдірлікке жеткенше, жылтыр акварельмен қайта-қайта жылтыратылған шағын шедевр. Мен бұл жобаға не жұмсалғанын өз тәжірибемнен білемін». Әріптер тілдік тілшелерді бояды, содан кейін Курцман тазалап, дайын жұмысты тапсырды. «Кішкентай Энни Фанни» – алғашқы комикс, ірі американдық журналдағы алғашқы көп беттік комикстердің бірі болды.

Кейіпкерлер

Энни Фанни – туындының басты кейіпкері. «Плейбой» суреттеріндегі басқа жас әйелдер сияқты, Энни де әдемі, кеудесі айқын және көбінесе жалаңаш. Ол сексуалдық тәжірибесі жоқ, айналасындағы әлемнің әдет-ғұрыптарынан бейхабар. «Гудман Бивер» кейіпкерінен нәр алған Энни, оқиғаның бұрышып кеткендігі мен азғындығынан жоғары тұрған, заманауи «Кандид» ретінде жасалған. Алайда, Гудманнан өзгеше, Энни ешқашан қысылмайды немесе ренжіді; ол әрқашан көңілді болып қалады. «Америкалық комикстердің иконалары» авторы Эннидің «өзгеріп жатқан әлемде талмайтын оңтайлылықпен» және «жақсы ниетпен тілексіздікпен» жылғанын айтады. Ол айналасындағылардың сезімталдық табиғатынан оқшауланған, олар әрбір эпизодта оған қоғамның жаңа қағидаларын түсіндіреді. Эннидің қамқор анасы Рути, алғашқы эпизодта пайда болып, туындының соңына дейін қалады. Энни Фаннидің жабайы және әдемі жақын досы Ванда Хоумфри, 10-шы эпизодтағы сұлулық сайысында «Гринвич-Виллидждің сұлуы» ретінде алғаш рет көрінеді және сериалдың қалған бөлігінде Эннидің жанында жиі болады. Эннидің ақылды, бірақ жақсы жігіті Ральфи Тоузер, «Гудман Бивер» сияқты көрінеді (драматург Артур Миллердің көзілдірігі мен түтінімен) және қатал, жазалайтын пұттың мінезіне ие. Эннидің кәсіпкер агенті Солли Брасс, актер Фил Сильверстің образымен жасалған. «Кішкентай Энни Фанни» туындысының көптеген кейіпкерлері Грейдің «Кішкентай жесір Энни» туындысынан алынған. Эннидің аяқталған әкесі және қуатты, манипулятивті капиталист Сугардди Бигбакс, «Дэдди Уорбакс» кейіпкерінен жасалған. Оның құпия көмекшісі Wasp, Уорбакс көмекшісі Asp-тан, ал оның күзетшісі Панджаб, Панджаб кейіпкерінен шыққан. Басқа да қосалқы кейіпкерлерге жарнамашы Бентон Батбартон (аты жарнама агенттіктерінен алынған), Батбартонның бәсекелесі Хак Бакстон (британдық актер Терри Томастың тіс аралықтарымен ұқсас), Дункан Файф Хепплвайт (көркем туындыны көшіруші) және Фредди Флинк (комедиялық актер Фред Гвиннге ұқсайтын «54-ші машина, сен қайдасың?» сериалынан) кіреді.

Қысқаша мазмұны

Кішкентай Энни Фанни американдық мәдениеттің өзгеретін көзқарастары арқылы оқырманды алып өтеді, заманауи трендтер мен модаларды сатиралық тұрғыдан бейнелейді. 107 эпизодтың әрқайсысында Энни соңғы танымал фильмдерді, сәндік жаңалықтарды, ұлттық саясатты немесе қоғамдағы маңызды жаңалықтарды бастан кешіреді. Стриптің алғашқы онжылдығында, жылына он бір рет жарияланғанда, Энни «Бітлз» карикатураларымен (Энниге құмарлық танытқан), Шон Коннеримен («Джеймс Бомба» рөлінде), «Чёрный уловщик» романының авторы Дж.Д.Сэлинджермен («Сэлинджер Файенгольд» рөлінде), НФЛ чемпиондары «Грин-Бэй Пэкерс» ( «Гринбек Бастерс» рөлінде) және Элвис Пресли, Боб Дилан және Сонни & Шермен «Хупадеду Шоу» (Hullabaloo шоуы) бағдарламасында кездеседі. Осы жылдары стрип мини-юбкалар, ЛСД, еркін махаббат және бюстгальтерді өртеуді әжуалайды. Фондық карикатураларға кеңес премьері Никита Хрущев, қатал, бірақ ықпалды Дж. Эдгар Гувер, унисекс сәнгері Руди Гернрайх және «Humble Oil» компаниясының «Бакыңызға жолбарыс салыңыз» жарнамалық кампаниясы кіреді. 1970-ші жылдары, стрип жылына үш-бес рет жарияланғанда, Энни «Апельсин механикасы» және «Француз байланысы» сияқты зорлық-зомбылық фильмдерін көріп, секс-роман жазушысы Филипп Ротпен, тұтынушылардың құқығын қорғаушы Ральф Надермен, шахмат чемпионы Бобби Фишермен және шок-рок әртісі Элис Купермен танысады. Ол диско, стрийкинг, CB радиосы, нудисттік курорттар және әйелдердің азаттығымен танысады. «Көзді жоғары көтеруге» Голливудтың салмақты тұлғасы Чарльз Бронсон, Laugh In бағдарламасынан Арте Джонсон, Avis телеарнасының жарнамасынан О.Дж. Симпсон және «Жұлдызды соғыстардан» C-3PO кіреді. 1980-ші жылдары, «Кішкентай Энни Фанни» жылына бір-екі рет жарияланғанда, Энни жеке компьютерлермен айналысады, «Urban Cowboy» Гилли клубына барады, «Махаббат кемесінде» круизге шығады және Индиана Джонс, Аятолла Хомейни, Джим және Тэмми Фэй Баккер және Вуди Алленмен кездеседі. Эльдердің фондық әзілдеріне Coneheads, Говард Коселл, Мисс Пигги, E.T. және Билли Бир кіреді.

Қабылдау

Комикс тарихшысы Дон Маркстейн Кішкентай Энни Фанни "мультфильм өнерінде сирек кездесетін биік деңгейге жетті" деді. "Харви Курцман өмірінің көп бөлігінде комикстердің шекараларын кеңейтуге тырысты, ғарыш айту шеберлігі ғана емес, сонымен қатар өндіріс сапасы тұрғысынан да", - деп атап өтті ол, Кішкентай Энни Фанни кем дегенде соңғысына қол жеткізгенін айтты. Ол оның жарияланған жері туралы былай деді: "Плейбой журналы, мазмұнына қатысты қандай пікір болса да, әрқашан түсті суреттерді жоғары сапамен басу жұмысын жасады". Комикстерге қатысты сарапшылар Рэнди Дункан мен Мэтью Дж. Смит пікірінше, бұл серия "қазіргі таңда жыныстық революцияның өркендеп дамыған әдет-ғұрыптарына көңілді көзқарас ретінде оқылады". Комикс редакторы Монте Бошамп Кішкентай Энни Фанниді "қашан да жасалған ең күрделі комикс жолағы" деп сипаттады, ал карикатура сыншысы Р.С. Харви оны "барлық уақыттың ең сәнді түсті комикс шедеврі" деп атады. Барлығы да оған риза болған жоқ. Курцманның Плейбойдан жиырма алты жыл бойы табыс табуға дейін қаржылық қиындыққа тап болғанын атап өткен тарихшы Пол Буль: "Жолақтың басында көптеген керемет сәттері болды, бірақ жазушы мен суретші редактор Хью Хефнердің мүмкіндігінше көп қызығушылық тудыру талабына мойынсұнғаннан кейін сапасы төмендеді" деп жазды. Карикатурист Арт Шпигельман Кішкентай Энни Фаннидің Гудман Биверден гөрі қызықтырақ болмай кеткенін айтты. Карикатурист Роберт Крамб, оның мансабын Курцман бастап берген, Плейбой мен Энниді сынады. Монти Пайтоннан Терри Гиллиам, Help! журналының бұрынғы редакторының ассистенті, Кішкентай Энни Фаннидің Курцманның бұрынғы жұмысы сияқты өткір емес екенін айтты: "техникалық тұрғыдан керемет, бірақ сәл компромисске ұшыраған". Көркемөнер агенті және баспагер Денис Китчен, Курцман мен Айснердің мүліктерін басқаратын, "Курцманның көптеген жақтастары Кішкентай Энни Фанниді гениальды туынды деп санамайды [және] кейбіреулері керісінше, оның гениальдығының сұйылтылғанын немесе нашарлағанын айтады" деді. Китчен кінәні Курцманның жұмыс берушісі Хефнерге жатқызды, ол "көбінесе күлкілі немесе сатиралық туралы өте әртүрлі пікірлерге ие, қызыл қаламмен түзетулер жасайтын қатал тапсырма беруші болды" және әр жолақта "Аннидің киімін шешуі міндетті болуын" талап етті. Бошамп келісті: "Өкінішке орай, Хефнер өзінің қатаң редакторлық ұстанымымен танымал болды". Дункан мен Смит та келісіп, "кейде юмор осы дәуірдің күрделі тақырыптарымен үйлеспейді, ал кейбіреулер Эннидің кейіпкерлік дамуының жетіспеушілігі мен қажетті жыныстық оқиғаларды оны қабылдауға кедергі деп тапты" деп жазды. Алайда олар құрметтерін сақтап: "Мәңгілік түрде тәуелсіз Энни жыныстық революцияның өзгеретін толқындарына бейтарап куәгер ретінде тамаша рөл атқарды" деді. Американдық карикатурист Бадд Рут өзінің Cavewoman комикс сериясының бірін "Кішкентай Энни Фанни" деп атады.

Басқа медиа

1978 жылдың желтоқсан айындағы "Плейбой" журналында "Кішкентай Энни Фанни рөлін сомдайтын актрисаны әлемдік ауқымда іздеу" жайлы хабарланды. 2000 жылы Playboy TV компаниясы Mainframe Entertainment компаниясына "Кішкентай Энни Фанни" комиксі негізінде CGI анимациялық телесериал жасауды ұсынды, бірақ ешқандай сериал шығарылмады. Комикстің жиырма алты алғашқы эпизоды Playboy Press баспасымен 1966 және 1972 жылдары кітап түрінде қайта басылды. 1993 жылы Курцманның қайтысынан кейін, Playboy 1998 жылы комиксті Рей Лаго мен Билл Шорр салған суреттермен жаңартып, 2000 жылға дейін жеті эпизод жариялады. Dark Horse Comics серияның барлық эпизодарын жинап, оларды екі томдық жинақта (2000 және 2001 жылдары) жариялады, Денис Китчен және басқалар түсіндірмелер жазды.