Кіріспе

1939 жылғы Сент-Луис смогы — 1939 жылғы 28 қарашада Миссури штатының Сент-Луис қаласын қамтыған ауырлау смог эпизоды. Көріну қатындағандықтан, көше шамдары күндіз бойы жандырылды және автокөлік жүргізушілері қала көшелерінде бағыт табу үшін фараларын қосуға мәжбүр болды.

Ластануды бақылау проблемасы

Сент-Луисте бұл оқиғаға дейін көптеген онжылдықтар бойы түтінмен ластану мәселесі болды, себебі үйлерге, кәсіпорындарға және көлікке жылу мен қуат беру үшін битумды (жұмсақ) көмірді кең ауқымда жағу салдарынан. 1893 жылы Кеңес «Сент-Луис қаласының шегі ішінде қалың сұр түтін шығаруды» тыйым салатын қаулы қабылдады, бірақ Heitzberg Packing and Provision Company компаниясына қарсы сот ісі сәтсіз аяқталғандықтан, оны іске асыра алмады – бұл компания ең көп ластануға себепкершілік еткен кәсіпорындардың бірі еді. Заңдардың тиімділігін тиісті тексерулер мен оларды орындаудың жетіспеуі де шектеді. 1933 жылы қала әкімі Бернард Ф. Дикман «азаматтардың түтін комитетін» құрып, ауа сапасын жақсарту жұмысын басқару үшін жеке хатшысы Реймонд Таккерді тағайындады. Бастапқы күш-жігерлер білім беруге бағытталды, мысалы, адамдарға таза от жағуды үйрету, бірақ бұл көтеріңкі әсер етпеді. Тезірек уақытта, нақты жақсарту тек таза отынға – газға, мұнайға, кокске немесе антрацитке көшу арқылы ғана мүмкін екені анықталды, бірақ олардың құны жоғары болғандықтан қарастырылмады. Соның орнына, қолда бар жұмсақ көмірді жуып, өлшемдеп, оны ыстық және таза жағу үшін дайындау және Сент-Луисте сатылатын барлық көмірдің осы сипатта болуын қамтамасыз ету ұсынылды. 1937 жылдың ақпанында «Қоғамдық қауіпсіздік департаментінің түтін регламенті бөлімін» құру туралы қаулы қабылданды, ол ірі кәсіпорындарды тек таза көмірді жағуға міндеттеді және түтін шығарылымы мен тексеру стандарттарын белгіледі. 1938 жылға қарай коммерциялық түтіндерден шығатын эмиссия екі есеге азайды. Бірақ жаңа заң шағын кәсіпорындар мен жеке тұлғаларды қамтымағандықтан, түтінмен ластану әлі де көзге көрінетін мәселе болып қала берді – үйлердің 97% әлі де көмірді пайдаланды. Қалалық кеңес сайлаушыларды наразы етуі мүмкін заңдарды қабылдауға құлшынбады, сондықтан әкімнің «сенімді адамы» Таккер баспасөз және радио арқылы иландыру арқылы шектелді. Әсіресе, «Сент-Луис Пост Диспетч» газеті тұрғындарды көмірдің таза түрлеріне ауысудың артықшылықтарына көндіру үшін жүргізген науқанымен көзге түсті.

Смог эпизоды және оның салдары

Дегенмен, 1939 жылғы 28 қарашада ауа райының инверсиясы көмір жағудан шыққан зиянды заттарды жер бетіне жақын тұрғызып, «күннің жарқырамаған күніне» әкеп соқты. Қалың қара түтін бұлты Сент-Луис қаласын қоршап алды, бұл қалада бұрын-соңды көрілмеген жағдай еді. Бұл күн «Қара сейсенбі» деп аталды. Ал келесі айда бұл тұман тоғыз күн бойы сақталды. Бұл қалалық кеңесті шара қабылдауға итермеледі. Келесі қысқа дейін Арканзас штатынан жаңа, таза және қолжетімді көмір (жартылай антрацит) тездетіліп жеткізілді. Бұл, сондай-ақ жаңа түтін ережесі, пештердің тиімділігін арттыру және жалғасқан қоғамдық білім беру науқаны қаладағы ауа сапасының маңызды және тұрақты жақсаруына себеп болды.