Кіріспе

22-ші АҚШ армиясының бас дәрігері

Уильям Кроуфорд Горгас (3 қазан 1854 – 3 шілде 1920) – АҚШ армиясының дәрігері және АҚШ армиясының 22-ші бас дәрігері (1914–1918). Ол Флорида, Гавана және Панама каналында сары қызылша мен безгек ауруларын таратуды, осы ауруларды тасымалдайтын масаларды бақылау арқылы азайту жұмыстарымен ең жақсы танымал, бұл үшін ол кубалық дәрігер Карлос Х. Финейдің жаңалықтарын пайдаланды. Бастапқыда Финейдің стратегиясы күдікпен және мұндай гигиеналық шараларға қарсылықпен қабылданды. Алайда, Горгас Панама каналы аймағының санитарлық комиссиясының төрағасы ретінде енгізген шаралар мыңдаған адамның өмірін сақтап қана қоймай, каналдың құрылысының табысқа жетуіне де үлкен үлес қосты. Ол георгист болған және Генри Джорджтың танымал «Бір салық» қабылдау, әсіресе кедейлер үшін санитарлық тұру жағдайларын жақсартудың жолы болады деп саққан.

Ерте өмір және білім

Алабама штатының Тульминвилл қаласында дүниеге келген Горгас, Джозиа Горгас пен Амелия Гейл Горгастың алты баласының үлкені болды. Оның шешесінің ата-анасы – губернатор Джон Гейл және күнделік жазушы Сара Энн Хейнсворт Гейл. Оңтүстік университеті мен Беллвью ауруханасының медициналық колледжін бітірген соң, доктор Горгас 1880 жылдың маусым айында АҚШ армиясының медициналық корпусына қабылданып, қызметке тағайындалды.

Әскери мансап

Ол Техаста үш бекетке – Форт Кларк, Форт Дункан және Форт Браунға – тағайындалды. Форт Браунда (1882–84) Горгас сары қызбадан аман қалды. 1898 жылы, испан-американ соғысы аяқталғаннан кейін, Горгас Гавана қаласының Бас санитарлық инспекторы болып тағайындалды, онда ол Роберт Эрнест Нобльмен бірге сары қызба мен безгек ауруларын жою үшін жұмыс істеді. Горгас басқа бір әскери дәрігер, майор Уолтер Ридтің маңызды еңбегін пайдаланды, ол кубалық дәрігер Карлос Финлейдің сары қызбаның маса арқылы таралатыны туралы тұжырымдамаларына сүйене отырып, көп жұмыс жасаған еді. Оның күш-жігерінің нәтижесінде, Aedes масасының көбею орындары болған тоғандарды кептіру және сары қызбамен ауырған науқастарды торланған жайларда карантинге алу арқасында, Гаванадағы ауру жағдайлары бір жыл ішінде 784-тен нөлге дейін төмендеді. Горгас 1909–10 жылдары Америка медицина қауымдастығының президенті болды. 1914 жылы ол армияның Бас дәрігері болып тағайындалды. Сол жылы Горгас пен Джордж Вашингтон Гоеталс Ұлттық ғылым академиясының алғашқы «Халықтың игілігі үшін» медалімен марапатталды. Горгас 1918 жылы, 64 жасқа толғаннан кейін армиядан зейнеткерлікке шықты.

Жеке өмір

Ол Цинциннати қаласының тұрғыны Мари Кук Доутиге (1862–1929) үйленген.

Өлім және мұра

Ол 1920 жылғы 3 шілдеде сол жерде қайтыс болғанға дейін Ұлыбританиядағы Королева Александра әскери госпиталінде король Георг V-тен құрметті рыцарлық атағын (KCMG) алды. Оған Святой Павел соборында ерекше әскери қабір жасалды. Горгастың есімі Лондондық гигиена және тропикалық медицина мектебінің фризінде бейнеленген. 1926 жылы Кеппель көшесіндегі мектеп ғимараты салынып біткен кезде, қоғамдық денсаулық сақтау және тропикалық медицина саласындағы 23 пионердің есімдері таңдалды. Горгас, Алабама қаласы оның құрметіне аталды.