Вилем Пийпер: Голланд композиторының өмірі мен шығармашылығы
Willem Pijper
Вилем Пийпер (1894-1947) – голланд композиторы, музыка сынашысы және педагог. 20 ғасырдың басындағы Голландияның маңызды композиторларының бірі. Музыка туралы ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нидерланд композиторы, музыка сыншысы және мұғалімі (1894–1947)
Dutch composer, music critic and teacher (1894–1947)
Виллем Фредерик Йоханнес Пийпер (8 қыркүйек 1894 – 18 наурыз 1947) – нидерланд композиторы, музыка сыншысы және музыка мұғалімі. Пийпер 20-шы ғасырдың бірінші жартысындағы ең маңызды голланд композиторларының бірі саналады.
Willem Frederik Johannes Pijper (; 8 September 189418 March 1947) was a Dutch composer, music critic and music teacher. Pijper is considered to be among the most important Dutch composers of the first half of the 20th century.
Өмір
Пийпер 1894 жылғы 8 қыркүйекте Утрехт қаласына жақын Зеистте қатаң кальвинистік көзқарастағы жұмысшы отбасында дүниеге келді. Әкесі, кейде гармонияда псалмдарға қосымша музыка ойнайтын, бес жасында оған үш сызықтың нота атауларын үйретті. Кейін Виллем диездер мен бемольдердің қолданылуын ашты және қарапайым мелодиялар жасай бастады. Оның симметриялық музыкалық құрылымдарға деген құштарлығы осы кезеңде-ақ байқалды. Он жасында фортепиано сабақтарын бастап, үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Бала кезінде денсаулығының нашар болуына байланысты 13 жасқа дейін үйде оқыды, бірақ 1912 жылы гимназияда (жоғары мектепте) үш жылдық оқудан кейін Утрехт музыка академиясына түсті, онда Йохан Вагнеардан композицияны оқыды және 1915 жылы теориялық пәндерден емтихан тапсырды. Вагнеармен қысқа ғана оқығаннан кейін, ол композитор ретінде өзін-өзі тәрбиеледі. Пийпер кейде фортепиано концерттерін өткізді, бірақ оның сыншылық қызметі одан да маңызды болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол Utrechtsch Dagblad газетінде сыншы болып жұмыс істеді және осы ретте Utrechts Stedelijk Orkest оркестрінің бас дирижері Ян ван Гилсенің кетіп қалуына белсенді түрде себепкер болды. Пийпердің Ван Гилсеге үздіксіз, өткір сын-ескертпелері (көбінесе жеке адамға бағытталған) оны оркестр басқармасынан Пийперді концерттерге кіргізбеуді талап етуге мәжбүр етті. Басқарма біраз уақыт мәселені шеше алмағаннан кейін, Ван Гилсе 1921 жылы қызметтен кетті. Пийпер осы оқиғадағы рөлі үшін сынға ұшырады, сондай-ақ оның Тиволи концерт залының сыншысы және кеңесшісі ретіндегі біріктірілген қызметі мүдделердің қақтығысына ұшырағанын көрсетеді (De Volkskrant газетінде Ван Гилсе/Пийпер қақтығысы туралы мақала (голланд тілінде)). 1926 жылы Пол Ф. Сандерспен бірге "De Muziek" журналын құрды, оған көптеген эсселер жазды. Оның эсселерінің жинақтары Querido баспасында "De Quintencirckel" және "De Stemvork" аттарымен жарық көрді. Пийпер соғыс жылдарында көп уақытын Артур аңызына негізделген "Мерлиен" атты жаңа операсының үстінде жұмыс істеуге арнады. Жобаға алты жылдан астам уақыт жұмсағанына қарамастан, опера аяқталған жоқ. 1946 жылдың соңында оған рак диагнозы қойылды. Өмірінің соңғы апталарында виолончель мен оркестрге арналған концертінің оркестрлік партиясын қайта жазды. Пийпер 1947 жылғы 18 наурызда Утрехт қаласында қайтыс болды.
Pijper was born at Zeist, near Utrecht, on 8 September 1894 of strict Calvinist working class parents. His father, who sometimes played psalm accompaniments on the harmonium, taught him the names of the notes of the treble clef when he was five. Willem subsequently discovered the use of sharps and flats and began composing simple melodies. His fascination with symmetrical musical structures was evident even at this early age. At ten he began formal piano lessons and made rapid progress. Poor health as a child meant that he was educated at home until age 13, but in 1912, after three years study at the gymnasium (high school), Pijper entered the Utrecht Academy of Music, where he was taught composition by Johan Wagenaar, passing examinations in theoretical subjects in 1915. Apart from his brief study with Wagenaar he was entirely self taught as a composer. Pijper occasionally gave piano recitals, but his activity as a critic was of greater importance. At the end of the First World War, he became a critic for the Utrechtsch Dagblad, and in that capacity was at least partly responsible for the departure of Jan van Gilse, then chief conductor of the Utrechts Stedelijk Orkest. Pijper’s constant vitriolic (and often ad hominem) attacks upon Van Gilse forced the latter to demand that the orchestra board refuse Pijper admittance to concerts; after the board had stalled on the issue for some time, Van Gilse resigned in 1921. Pijper has since been criticised for his role in the affair, also because his combined functions of critic and advisor for the Tivoli concert hall at least suggested a conflict of interest (Article about the Van Gilse/Pijper conflict in De Volkskrant (in Dutch)). In 1926, with Paul F. Sanders, he established the periodical De Muziek, to which he contributed many essays. Collections of his essays were published by Querido under the title De Quintencirckel and De Stemvork. Pijper spent much of his time during the war years working on a new opera, Merlijn, based on the Arthurian legend. Although he worked on the project for over six years, the work was never completed. In late 1946, he was diagnosed with cancer. During the closing weeks of his life he rewrote the orchestration to his Concerto for Violoncello and Orchestra. Pijper died in Utrecht on 18 March 1947.
Музыка
Пайпер композитор ретінде өзінің жеке жолын тез арада таңдады. Оның бірінші симфониясы («Пан»; 1917) (онда Малердің ықпалы анық байқалады) мен екінші симфониясы (1921) арасындағы стильдік айырмашылық едәуір, ал 1918 мен 1922 жылдар аралығында ол Еуропаның ең прогрессивті композиторларының біріне айналды. Әр келесі туындысында ол бір қадам алға жылжыды, барлық өнер туындысы бірнеше «жасушалардан» (Игорь Стравинскийдің ерте «жасушалық техникасына» ұқсас) туады деген түсінігінен бастап. 1919 жылдан бастап Пайпердің музыкасын политональды деп сипаттауға болады. Алайда, Пайпердің тоналдылықтан әдейі бас тартқаны туралы сөз жоқ; керісінше, оның полифониялық ойлау қабілеті мен контрапункт сезімі оның гармониялық стилін сол бағытта дамытты. Осы тұрғыдан алғанда, ол замандасы Маттийс Вермеуленнің музыкасына өте жақын, бірақ оның музыкасы Вермеуленнің экстаздық деңгейіне жете алмайды. Дегенмен, Пайпер күшті эмоционалдық сипатқа ие композитор болып қала берді, оның үшінші симфониясы (1926) осыған куәлік етеді. Пайпердің кейінгі туындыларында гармониялық экспрессия кейде монотондылыққа жақындағандай көрінеді. Октатондық гамма голланд тілінде «Пайпер гаммасы» деп аталады. Педагог ретінде Пайпер қазіргі голланд музыкасына зор әсер етті, 1950-ші, 1960-шы және 1970-ші жылдардағы көптеген белгілі голланд композиторларын тәрбиеледі. Ол Амстердам консерваториясында аспаптама бойынша аға оқытушы болды, ал 1930 жылдан 1947 жылы қайтыс болғанға дейін Роттердам консерваториясының директоры қызметін атқарды.
Pijper quickly chose his own path as a composer. The difference in style between his First Symphony (Pan; 1917) (in which Mahler's influence is evident) and the Second (1921) is significant, and between 1918 and 1922 he grew into one of the more advanced composers in Europe. In each successive work he went a step further, starting from his conception that every work of art arises out of a number of "germ cells" (somewhat akin to Igor Stravinsky's early "cell technique"). From 1919, Pijper's music can be described as polytonal. Yet there is no question of Pijper's consciously abandoning tonality; rather his polyphonic way of thinking and his sense of counterpoint made his harmonic style evolve in that direction. In that sense, he stands quite close to the music of his contemporary Matthijs Vermeulen, but his music does not quite reach the ecstatic level of Vermeulen's. Nonetheless, Pijper remained a composer of strong emotional character, to which his Third Symphony (1926) bears witness. In Pijper's later works the harmonic expression seems at times to approach monotonality. The octatonic scale has been called the "Pijper scale" in Dutch. As a teacher, Pijper had a great influence on modern Dutch music, teaching many prominent Dutch composers of the 1950s, 1960s, and 1970s. He was senior teacher of instrumentation at the Amsterdam Conservatoire, and from 1930 until his death in 1947 he acted as principal of the Rotterdam Conservatoire.