Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Патологиялық талдау түрі
Form of pathologic analysis
Сүйек кемігін зерттеу – сүйек кемігін биопсия (көбінесе трефин биопсиясы деп аталады) және сүйек кемігін аспирациялау арқылы алынған сүйек кемігі үлгілерінің патологиялық талдауы болып табылады. Сүйек кемігін зерттеу лейкемия, көп миелома, лимфома, анемия және панцитопения сияқты бірқатар ауруларды диагностикалау үшін қолданылады. Сүйек кемігі қанның жасушалық элементтерін – тромбоциттер, қызыл қан клеткалары және ақ қан клеткаларын өндіреді. Қанды тексеру (венадан флеботомия арқылы алынған) арқылы көптеген ақпарат алуға болса да, кейде гематопоэз туралы толыққанды мәлімет алу үшін сүйек кемігіндегі қан жасушаларының көзін тексеру қажет, осы мақсатта сүйек кемігін аспирациялау және биопсия жасалады.
Bone marrow examination refers to the pathologic analysis of samples of bone marrow obtained by bone marrow biopsy (often called trephine biopsy) and bone marrow aspiration. Bone marrow examination is used in the diagnosis of a number of conditions, including leukemia, multiple myeloma, lymphoma, anemia, and pancytopenia. The bone marrow produces the cellular elements of the blood, including platelets, red blood cells and white blood cells. While much information can be gleaned by testing the blood itself (drawn from a vein by phlebotomy), it is sometimes necessary to examine the source of the blood cells in the bone marrow to obtain more information on hematopoiesis; this is the role of bone marrow aspiration and biopsy.
Іс жүргізу орны
Сүйек миынан аспирация және трефин биопсиясы көбінесе жамбас сүйегінің артқы бөлігінен немесе артқы иляк қыртысынан жасалады. Аспиратты кеуде сүйегінен (төс сүйегінен) де алуға болады. Кеуде сүйегінен аспирация жасалғанда, науқас арқасына жатып, кеудесін көтеру үшін иығының астына жастық қояды. Қан тамырларына, өкпеге немесе жүрекке зақым келтіру қаупі болғандықтан, кеуде сүйегіне трефин биопсиясы ешқашан жасалмайды. Екі жасқа дейінгі балаларда сүйек миын аспирациялауды тібік сүйегінен (жамбас сүйегінен) де жасауға болады, ал тікенекті процесс аспирациясы көбінесе белдік пункция позициясында және L3-L4 омыртқаларында жүргізіледі. Ине енгізілетін жердегі беткі ауырсынды азайту үшін анестезия қолданылады. Ауырсыну себебі – миға тигізілген зақым, ол анестезияға ұшырамайды, сондай-ақ анестезия процесінің өзінен туындаған қысқа мерзімді ауырсыну болуы мүмкін. Әрбір науқас әртүрлі ауырсыну деңгейін сезінеді, ал кейбіреулері күтілетін белгілі бір сәттерде ешқандай ауырсынуды сезінбейді.
Bone marrow aspiration and trephine biopsy are usually performed on the back of the hipbone, or posterior iliac crest. An aspirate can also be obtained from the sternum (breastbone). For the sternal aspirate, the patient lies on their back, with a pillow under the shoulder to raise the chest. A trephine biopsy should never be performed on the sternum, due to the risk of injury to blood vessels, lungs or the heart. Bone marrow aspiration may also be performed on the tibial (shinbone) site in children up to 2 years of age while spinous process aspiration is frequently done in a lumbar puncture position and on the L3 L4 vertebrae. Anesthesia is used to reduce surface pain at the spot where the needle is inserted. Pain may result from the procedure's insult to the marrow, which cannot be anesthetized, as well as short periods of pain from the anesthetic process itself. The experience is not uniform; different patients report different levels of pain, and some do not report any pain at certain expected points.
Сынақ жүргізу
Сүйек миынан биопсия дәрігердің кабинетінде немесе ауруханада жасалуы мүмкін. Мұндай процедураға хабардар келісім әдетте қажет. Пациенттің құрсауына (жатып) немесе бүйіріне (жағалық жатқан күйде) жатуы сұралады. Тері тазаланып, аймақты жансыздату үшін лидокаин немесе прокаин сияқты жергілікті жансыздандырғыш инъекция жасалады. Пациенттерге анальгетиктер және/немесе антитревождық препараттар қолданылуы мүмкін, бірақ бұл міндетті практика емес. Әдетте, алдымен аспират алынады. Аспират инесі қолмен қысым жасап, күшпен теріге енгізіліп, сүйекке тигенше жылжытылады. Содан кейін, дәрігердің қолы мен білегінің иілгіш қозғалысымен ине сүйектің қабығы (сүйектің қатты сыртқы қабаты) арқылы бұралып, сүйек миының қуысына енгізіледі. Ине сүйек миының қуысына енгізілгеннен кейін, шприц жалғанып, сұйық сүйек миын сору үшін қолданылады. Үлгідегі қанның көп болуын болдырмау үшін, аспирация кезінде бұрау қозғалысы жасалады, әсіресе бір нүктеден тым үлкен үлгі алынса. Содан кейін, қажет болған жағдайда биопсия жасалады. Басқа, үлкен трепан-ине сүйек қабығына енгізіліп, бекітіледі. Ине бұралып, айналдырылып, сүйек миының қатты бөлігін алу үшін алға жылжытылады. Осы бөлік инемен бірге алынып тасталады. Дайындық аяқталғаннан кейін процедураның барлық кезеңі әдетте 10–15 минутқа созылады. Егер бірнеше үлгі алынса, қан ұюын болдырмау үшін үлгілердің арасында ине шығарылып, қайта енгізіледі. Процедура аяқталғаннан кейін пациенттен 5–10 минут бойы жатып, процедура жасалған жерге қысым жасау сұралады. Содан кейін, егер қан кету байқалмаса, пациент орнынан тұрып, әдеттегі қызметімен айналыса алады. Парацетамол (ацетаминофен) немесе басқа қарапайым анальгетиктер процедурадан кейін 2–3 күнге дейін жиі болатын ауырсынуды басу үшін қолданылуы мүмкін. Ауырсынудың күшеюі, қызару, температура көтерілуі, қан кету немесе ісіну асқынулардың белгісі болуы мүмкін. Пациенттерге процедура аяқталғаннан кейін кем дегенде 24 сағат бойы процедура жасалған жерді жуудан аулақ болу ұсынылады.
A bone marrow biopsy may be done in a health care provider's office or in a hospital. Informed consent for the procedure is typically required. The patient is asked to lie on their abdomen (prone position) or on their side (lateral decubitus position). The skin is cleansed, and a local anesthetic such as lidocaine or procaine is injected to numb the area. Patients may also be pretreated with analgesics and/or anti anxiety medications, although this is not a routine practice. Typically, the aspirate is performed first. An aspirate needle is inserted through the skin using manual pressure and force until it hits the bone. Then, with a twisting motion of clinician's hand and wrist, the needle is advanced through the bony cortex (the hard outer layer of the bone) and into the marrow cavity. Once the needle is in the marrow cavity, a syringe is attached and used to aspirate ("suck out") liquid bone marrow. A twisting motion is performed during the aspiration to avoid excess content of blood in the sample, which might be the case if an excessively large sample from one single point is taken. Subsequently, the biopsy is performed if indicated. A different, larger trephine needle is inserted and anchored in the bony cortex. The needle is then advanced with a twisting motion and rotated to obtain a solid piece of bone marrow. This piece is then removed along with the needle. The entire procedure, once preparation is complete, typically takes 10–15 minutes. If several samples are taken, the needle is removed between the samples to avoid blood coagulation. After the procedure is complete, the patient is typically asked to lie flat for 5–10 minutes to provide pressure over the procedure site. After that, assuming no bleeding is observed, the patient can get up and go about their normal activities. Paracetamol (aka acetaminophen) or other simple analgesics can be used to ease soreness, which is common for 2–3 days after the procedure. Any worsening pain, redness, fever, bleeding or swelling may suggest a complication. Patients are also advised to avoid washing the procedure site for at least 24 hours after the procedure is completed.
Қарсы көрсетілімдер
Сүйек кемігін тексерудің аз ғана қарсы көрсетілімдері бар. Тромбоцитопения немесе қан тоқтау бұзылыстары, егер процедураны тәжірибелі маман жүргізсе, қарсы көрсетілім емес екенін ескеру қажет. Өте жоғары тромбоцитопения (қандағы тромбоциттердің төмен деңгейі) болған жағдайда да сүйек кемігінен аспирация және биопсия қауіпсіз түрде жасалуы мүмкін. Егер жамбаста тері немесе жұмсақ тіндерде инфекция болса, сүйек кемігін тексеру үшін басқа орын таңдалуы тиіс.
There are few contraindications to bone marrow examination. It is important to note that thrombocytopenia or bleeding disorders are not contraindications as long as the procedure is performed by a skilled clinician. Bone marrow aspiration and biopsy can be safely performed even in the setting of extreme thrombocytopenia (low platelet count). If there is a skin or soft tissue infection over the hip, a different site should be chosen for bone marrow examination.
Асқынулар
Сүйек кемігін тексеруден кейін 12–24 сағатқа созылатын жеңіл сырқырау жиі кездеседі, бірақ ауыр асқынулар өте сирек. Ірі шолуда шамамен 55 000 сүйек кемігін тексеру жасалған, оның нәтижесінде 26 ауыр жағымсыз құбылыс (0,05%), соның ішінде бір өлім жағдайы тіркелді. Сол автор 2003 жылы Ұлыбританияда 19 000-нан астам сүйек кемігін тексеру туралы мәліметтер жинап, 16 жағымсыз құбылыс (барлық процедуралардың 0,08%) анықтады, олардың ең көп кездесетіні – қан кету болды. Бұл есепте асқынулар сирек болғанымен, жеке жағдайларда ауыр салдарға әкелді.
While mild soreness lasting 12–24 hours is common after a bone marrow examination, serious complications are extremely rare. In a large review, an estimated 55,000 bone marrow examinations were performed, with 26 serious adverse events (0.05%), including one fatality. The same author collected data on over 19,000 bone marrow examinations performed in the United Kingdom in 2003, and found 16 adverse events (0.08% of total procedures), the most common of which was bleeding. In this report, complications, while rare, were serious in individual cases.
Сүйек кемігіндегі ақ қан жасушаларының эталондық диапазондары
Діапазон (%)Қалыпты мәндер (%)Орташа мән (%)Орташа есеп (%) Эритробластар (барлығы)8.5–56.515.8–46.23231.7 Ер адамдар11.0–54.516.2–46.63332.4 Әйелдер8.5–56.515.6–45.029.530.1 Проэритробласт0–5.00–3.00.50.6 Базофильді0–21.00.5–13.53.54.5 Полихроматофильді3.0–47.07.8–34.52020.2 Ортохроматты0–21.00.5–16.55.56.3 Гранулоциттер (барлығы)24.5–72.534.8–66.349.549.9 Ер адамдар26.0–70.535.5–64.549.549.7 Әйелдер24.5–72.534.1–67.45050.5 Нейтрофилдер (барлығы) Миелобласт0–8.50–5.01.51.6 Промиелоцит0–8.50–5.511.3 Миелоцит1.0–31.75.8–24.013.513.7 Метамиелоцит0.5–18.01.0–12.04.55 Таяқшалы2.0–34.06.5–26.214.515.2 Сегментті1.0–27.52.5–19.79.59.8 Эозинофилдер (барлығы)0–18.00.5–7.02.53 Базофилдер (және туырма клеткалар)0–3.00–1.500.3 GE қатынасы0.5–5.90.8–4.11.61.7 Моноциттер0–8.50–6.022.2 ME қатынасы0.6–6.20.8–4.11.61.8 Ер адамдар0.6–6.10.8–4.01.61.8 Әйелдер0.6–6.20.8–4.21.72 Лимфоциттер1.0–38.55.5–23.213.213.6 Плазмалық клеткалар0–17.50–7.02.32.6