Кіріспе
1980 жылдардағы мотоцикл. Сузуки Катана – 1981 және 2006 жылдар аралығында, содан кейін 2019 жылдан бері сатылатын көше мотоциклі. Ол 1979–1980 жылдары Германияның Target Design компаниясы Suzuki үшін жобалаған. Кейіннен Katana деген ат Солтүстік Америкада 2006 жылғы модельге дейін, ал мыңжылдық басында Еуропада 50 куб см көлемді скутерлер тізіміне қолданылды.
The Suzuki Katana is a street motorcycle sold between 1981 and 2006 and then since 2019. It was designed in 1979–1980 by Target Design of Germany for Suzuki. The Katana name was later applied to a range of in house styled sport touring motorcycles in North America through the 2006 model year and, starting at the turn of the millennium, a line of 50 cc scooters in Europe.
Тарих
Сузукимен жасалған келісімшарт бойынша, Target Design компаниясының үш адамнан тұратын тобы мотоциклдің бейнесін жаңарту үшін жұмыс істеді. Топты Ян Феллстром, Ханс Георг Кастен және жетекші Ханс Мут құрады, ол BMW компаниясының бұрынғы стиль жөніндегі басшысы болған және Баварияның танымал Боксер Твин мотоциклінің бейнесін жаңғыртуға үлкен үлес қосыпты. Бірнеше эскиз нұсқаларынан кейін, ED1 және ED2 үлгілері ("ED" – "Еуропалық дизайн" деген сөздің аббревиатурасы) 1980 жылы жұртшылыққа таныстырылды. Олар 1985 жылға дейін өндірісте болды, содан кейін барлық бастапқы Katana модельдері тоқтатылды. Жаңа стиль келесі бірнеше жылға Сузуки компаниясының өз дизайнымен жасалған машиналарының стиліне бағыт берді.
ЕД1
Бастапқы дизайн ED1 деп аталатын модель болды. Жабдықталмаған ED1 дизайнында биік, мүсінделген отын бакі болды, оның қисық және тік жиектері бакты бұрышты бүйірлік панельдермен шектесетін ойыс қонысқа біріктірді. Бұл мотоциклшінің мотоциклде отыруы, оның үстінде емес (қалыпты жағдай бойынша) дегенді білдірді. ED1 дизайны өндіріске GS550M Katana, кейін GS650G Katana ретінде енгізілді.
ED2
Акула тәрізді ED2 дизайны көбірек радикалды болды, ол жақсы аэродинамиканы қамтыды, жоғары жылдамдықтағы тұрақтылыққа ерекше назар аударылды және Италияда көп рет жел тоннелінде сынақтан өтті. Осы жалпы дизайн пішіндері 1979 жылдың басында Target-тің MV Agusta "Prova" тұжырымдамасында қолданылған еді. ED2 үлкенірек 16 клапанды GSX1100S, GSX1000S және GSX750S үлгілерінің прототипі болды.
Дизайн философиясы
Мут Сузуки Катананы өзінің драмалық "ұшқыш сызығы" деп сипаттайды, бес негізгі компонентті – фараны, жанармай багын, отырғышты, алдыңғы және артқы крылаларды – стильдік және аэродинамикалық тұтастыққа біріктіреді. Катананың ерекше ерекшелігі – оның V тәрізді жанармай багы, ол бақтың мотоциклшіге қарай тарылуын және алдыңғы бөлігіне қарай кеңеюін көрсетеді. Муттың дизайны семсер сияқты күміс түспен жасалған. Бастапқыда, Suzuki талабы бойынша, оның желқанаты болмады. Мут бүйірлік қаптамаға катана семсерінің жапондық таңбасын, сол семсердің қызыл суретімен біріктіріп қосты. "Семсер бірінші кезекте қару, бірақ катананың Жапонияда мифологиялық мағынасы бар", - деді Мут Осаму Сузукиге дизайнды ұсынғанда. "Егер оны дұрыс пайдаланбасаңыз, оның өткірлігі қауіпті болуы мүмкін. Мотоциклге де осылай келеді." Оның жаңа сыртқы түрі бұрынғыдан жоғары деңгейдегі өнімділікпен үйлесім тапты. Cycle Canada журналының салыстырмалы сынақтарында Suzuki 1100 Katana-ның максималды жылдамдығы стандартты GSX1100E-ге қарағанда тіркелді. Ең жылдам сыналған келесі модель – 82 жылғы Kawasaki GPz1100, одан кейін Laverda Mirage 1200, Yamaha XJ650 Turbo, Ducati 900SS және Honda CX500 Turbo. Бұл дизайн бұрынғы кең таралған модельдерден настолько радикалды болғандықтан, сол кездегі көптеген маңызды мотоцикл журналдары оның көпшілікке ұнамайтынын болжады. Дегенмен, "Катана" сатуда сәтті болды және мотоцикл дизайнына елеулі әсер етті. Дизайн философиясының элементтері бүгінгі көптеген спорттық мотоциклдерде, оның ішінде отырғыш пен жанармай багында сақталған.
So radical was the design departure from previous mass market cycles that most major motorcycle magazines of the era thought the design would not appeal to the masses. Nevertheless, the Katana was a sales success, and it had a lasting impact on motorcycle design. Portions of the design ethos are still visible in many current sport bikes, including the faired in seat and tank.
Зауыттық нұсқалар
Судзуки жарыстарды қолдау мақсатымен 1982 жылғы (Z модельдік жылы) Katana 1100SZ-дің бірнеше түрін шығарды.
GSX1000SZ
GSX1000SZ (шамамен 1981 жылы) – GSX1100SZ-дің 998 см³ көлемді нұсқасы. Бұл модель велосипедті өндірістік машина ретінде гомологациялауға жеткілікті санда шығарылды, бұл оны сол кездегі халықаралық супербайк жарыс ережелеріне сәйкес жарысқа бейімдеуге мүмкіндік берді (аталған ережелерде 1000 см³ көлем шегі болған). GSX1000SZ-дің кадр сериялық нөмірлері GS10X 500001~-ден басталады. Зауыт бұл модельге стандартты GSX1100SZ-дегідей (бөлік 12700–45820) шығарылымды қақпақпен жұптастырылған, жоғары өнімділік кіретін қақпақты (бөлік 12711–49201) орнатты. 1000SZ дөңгелек иінді, сопақ тесікті Mikuni VM32SS карбюраторларымен жабдықталған және көбінесе қосымша сым дөңгелектерімен жабдықталды, олар жеңіл және 18 дюймдік артқы дөңгелектерімен жарық жолға қолайлы шиналарды таңдауға мүмкіндік берді.
GSX1100SXZ
GSX1100SXZ "Wire Wheeler" стандартты Katana 1100SZ-дің тіпті сирек кездесетін және ерекше оңтүстік жарты шарда зауытта жасалған нұсқасы болды. Бір орындық Honda CB1100R-ге тап болған кезде, ол қағаз жүзінде алдағы жергілікті өндіріс жарыстарында басым машина болып көрінді, сол кездегі Жаңа Зеландияның Suzuki дистрибьюторы Suzuki-ден Honda-ны жеңу үшін жаңа, жаңартылған машинаны сұрады. Suzuki Жаңа Зеландия нарығы үшін 20 дана GSX1100SXZ E27 үлгісін жасап шығарды. Осы кезеңде Suzuki-дің сатылымы Жаңа Зеландияда (шамамен 42% нарық үлесімен) барлық уақыттағы ең жоғары көрсеткішті құрады, бұл Suzuki-дің жарыстардағы сәттіліктеріне байланысты болды. 1981 жылы Kiwi Suzuki жүргізушісі Грейм Кросби 500cc әлем чемпионатында бесінші орынға ие болды және TT Formula One титулын табысты қорғады. E27 SXZ сым дөңгелектермен, күшті GS1100GZ алдыңғы тежегіштерімен, Mikuni дөңгелек слайдты овалды VM32SS карбюраторларымен, үлкен 33 мм дыбысты тұндырғыштармен (бұрынғы Castrol 6 Hour арнайы машинасы GSX1100T-ге де орнатылған), өнімділік кремнілік бұрыштармен (әдетте, Pops Yoshimura бұл кезеңде жарысқа арналған Suzuki супербайктары мен TT машиналарын жасап отырғандықтан, Yoshimura профильдері деп саналады), тоқылған тежегіш желілерімен және қоладан жасалған сынылған тұтқа пластиналарының қосымша жиынтығымен жабдықталды. E27-нің жиырма данасы Оңтүстік Тынық мұхиты Suzuki дистрибьюторларына жеткізілді, себебі 20 дана машиналарды Жаңа Зеландия Автоцикл одағының (содан кейін Жаңа Зеландиядағы мотоцикл спортын басқарушы орган) ережелері бойынша жарысқа арналған емес, өндіріс мотоциклдері ретінде homologaциялау үшін қажетті ең аз мөлшер болды. GSX1100SXZ 1981/1982 жылдардағы жалпы ұлттық чемпионаттың чемпионы атанды (жүргізушілер Дейв Хискок, Невилл Хискок және Роберт Холденмен), бірақ 1981 жылғы 6 сағаттық Castrol жарысын жеңе алмады, бұл Suzuki-дің 5 жыл ішіндегі жалғыз Castrol 6 Hour жеңілісі болды. Suzuki 25 дана E27 үлгідегі SXZ машиналарын Оңтүстік Африкаға экспорттады. Австралия да Австралия нарығына E24 үлгісін алды. Бұл модель бірнеше өзгерістерге ие болды, соның ішінде жоғары өнімділігі бар жеңіл сым дөңгелектер, ауыр тежегіш дискілер, 98 тізбек буыны және тік тіректер, орындықтың артқы жағына ұстайтын белбеу, бірегей алдыңғы қоршау және монтаждау аппараттарымен бірге ауыспалы айналар және рычагпен іске қосылатын тұтану қауіпсіздігі мен тоқтату коммутаторы. Австралия машиналары стандартты SZ қозғалтқыштарымен жабдықталды, олар жақсартылған карбюраторлар мен жаңа кіріс коллекторын алды. 1100s 1981 жылы Австралияда аралас табысқа ие болды, бірақ 1982 жылғы Австралияның Castrol 6 Hour жарысының ережесінің өзгеруі командаларды 1000cc нұсқаларын табуға мәжбүр етті. Жаңа Зеландияда сым дөңгелекті велосипед 1981 жылғы Ұлттық өндіріс чемпионатында, сондай-ақ көптеген клубтық және ұлттық жарыстарда жеңіске жетті. Suzuki GSX R750 "жарыс көшірмесінің" пайда болуымен "Катана" жарыстарында ескірді. 1983 жылғы модельді Katana 1100SXD шығару жоспарланған, бірақ ол ешқашан өндіріске енгізілген жоқ. Бір алдын ала өндіріс бірлігі сол кездегі Жаңа Зеландия дистрибьюторы Colemans Suzuki үшін шығарылды (байкопты әлі де Род пен Карл Колеман иеленеді); ол E27 ерекшелігі SXZ-ден сәл жоғары ерекшеліктерге ие болды. Жаңа Зеландия мен Оңтүстік Африка нарықтары үшін Suzuki құрастырған SXZ велосипедтерінің саны барлығы 45 дананы құрады.
Басқа үлгілер
Сузуки сонымен қатар "Катана" машинасының нұсқаларын да шығарды. 650 модельде кардандық беріліс болса, 1984-1986 жылдарғы SE/SF/SG750 модельдері көтерілетін фарасымен ерекшеленеді. 1984 жылы пайда болған Katana 750SE көтерілетін фарасы бар, әлі де ауа және маймен салқындатылатын қозғалтқышты қолданады. Бұл модельдер өте танымал болды, тіпті сол кездегі басқа бәсекелестерінен өнімділік жағынан оқсып тұрды. Ауамен салқындатылған GSX Katanas – бұл Suzuki-дің стандартты модельден (UJM) жасалған соңғы "спорттық модельдері" болды. 1985 жылы Suzuki спорттық мотоциклінің келесі буыны – мұнаймен салқындатылатын, арнайы жобаланған GSX-R сериясы болды. "Катана" атауы негізінен Солтүстік Америка және Еуропа нарықтарында 1980-жылдардың соңынан 2006 жылға дейін жаңартылған Suzuki GSX F сериясын сату үшін қайта қолданылды. Дегенмен, әлемнің көптеген басқа нарықтарында GSX600F, GSX750F және GSX1100F модельдері GSX550E, GSX750E және GSX1100E спорттық-туристік мотоциклдерінің тікелей алмастырғыштары деп есептеледі, және Target дизайнының тікелей дамуы емес. GSX F сериясы бес негізгі модельден тұрады, олар екі негізгі кезеңге бөлінеді: 1988-1997 жылдарғы GSX600F және GSX750F, сондай-ақ 1988-1993 жылдарғы GSX1100F, одан кейін 1998-2006 жылдарғы GSX600F және GSX750F, екеуі де алдыңғы модельдерімен салыстырғанда айтарлықтай өзгертілді. Осы модельдер Еуропада да ұсынылды, бірақ "Катана" атауысыз, ол 1986 жылдан бастап 1999 жылға дейін Еуропада 50 куб.см скутерлер желісі пайда болғанға дейін қолданылмады. Түпнұсқалық дизайн философиясы 2005 жылғы Токио мотосалонында қайта пайда болды, онда Suzuki Stratosphere деп аталатын концептуалды мотоцикл таныстырылды, ол ED1/ED2 дизайнының көптеген элементтерін, бірақ тар, көлденең орнатылған қатарлы алты цилиндрлі қозғалтқышпен біріктірді. Түпнұсқа "Катана" дизайнының жасаушылары қолданған ерекшеліктерді 1980-жылдардан бастап қазіргі уақытқа дейін көптеген мотоциклдерде көруге болады, мысалы, Suzuki-дің XN85 Turbo мотоциклінен бастап RG250 екі тактылі мотоциклдерінің ұсақ белгілеріне дейін. Қазіргі заманғы спорттық мотоциклдердегі әдеттегідей, көзбен көруге болатын, көлбеу жанармай багіне біріктіретін кафанер мен орындық дизайны тікелей Katana ED1 және ED2 бастапқы дизайнымен байланысты.
Сузуки Катана 1000
2019 жылдан бері Suzuki 2020 жылғы жаңа үлгісі үшін Katana атауын қайта қолданды. Бұл жаңа нұсқа GSX-S1000F моделіне негізделген және 2005–2006 жылғы GSX-R1000 K5 қозғалтқышымен жабдықталған, оның қуаты шамамен есептелген. Жаңа Katana GSX-S шассиімен, қос балшықтан тұратын қорытпа қаңқасымен, инвертті вилкалармен, GSX-R маятнигімен және Brembo алдыңғы тормоз калиперлерімен бірге келеді. Оның стилі 1981 жылғы түпнұсқа дизайнына құрмет көрсетуді мақсат етеді.