Кіріспе

Walla Walla, Washington штатындағы Вашингтон штатының түзеу мекемесі (әрі қарай Walla Walla State Penitentiary деп аталады) – Вашингтон штатының Walla Walla қаласында орналасқан, ерлерге арналған түрме. 2200 адамға дейін қабылдай алатын бұл түрме штаттағы ең ірі түрме болып табылады және бидай егістіктерімен қоршалған. Ол 1886 жылы, штат мәртебесіне ие болудан үш жыл бұрын ашылды. Бұл Вашингтон штатының өлім жазасын орындаған жері болды, және 2018 жылдың 11 қазанында Вашингтон Жоғарғы Соты штаттағы өлім жазасы туралы заңды конституцияға қайшы деп шешіп, аталған жазаны жойғанға дейін осында өлім жазасы орындалды. Өлім жазасын орындау тәсілдері – улағыш инъекция және дарға асу. 1313 N. 13-ші авенюде орналасқан бұл түрме тұтқындар арасында "Қабырғалар" деп, ал жергілікті халық арасында "Түрме" деп белгілі. Кейде бұл түрме "Бетон ана" деп те аталады, бұл атау Итан Хоффман мен Джон МакКойдың осы аттас кітабынан алынған. Вашингтон штатының және көршілес штаттардың көп бөлігінде Walla Walla атауы түрмені білдіретін метафора ретінде қолданылады. Американдық панк-рок тобы The Offspring-тің "Walla Walla" әні осы түрме туралы жазылған.

Тарих

Вашингтон штатының жазалау мекемесі – Вашингтон штатындағы ең көне әрекет ететін түрме және АҚШ-тағы ең көне түрмелердің бірі. 1880-ші жылдары Вашингтонның аумақтық заң шығарушы органы штат болу талабын орындау үшін мемлекеттік түрме салуға тырысты. Сол кездегі аумақтың түрмесі, жеке меншік «Ситко» түрмесі, «нашар тұру жағдайларымен» сипатталды және «Ситко тозағы» және «Жер бетіндегі тозақ» деп аталды. Оның тұтқындары жазалау жұмыстарын атқарды және тауар өндірді, сонымен қатар қонаққа бару және дін қызметкерлерімен кездесу құқығынан айырылды. Уолла-Уолла қалалық әкімдігі аумақтық қаржыландырылатын мекеме үшін лоббилеуді бастады, ал 1886 жылы жергілікті бай кәсіпкер Леви Анкень жер учаскесін 160 акр жермен қамтамасыз еткеннен кейін заң шығарушылар Вашингтон аумақтық түрмесін бекітті. 11 мамыр 1887 жылы «Ситкодан» алғашқы 10 тұтқын жеткізілді. Олардың арасында 1955 жылы қабырғаның астынан туннель қазған 10 адам және 1997 жылы өздігінен босатылған Джон Аллен Лэмб болды. 1887 жылы мекемеде алғаш рет әйел тұтқын пайда болды – ірі ұрлық жасаған үй шаруасының әйелі, бірақ әйелдерге арналған жағдайлар болған жоқ. 1888 жылы қалған «Ситко» тұтқындары ауыстырылды, мекеме жабылды, ал қала өз атын «Букода» деп өзгертті. 1889 жылы Вашингтон штат болғаннан кейін, мекеме ресми түрде Вашингтон штатының жазалау мекемесіне айналды, бірақ тұтқындар оны «Төбе», «Ортақ», «Қабырғалар» және «Түрме» деп атады, ал соңғысы 2010 жылы Кал Коберн Браун болды. Вашингтонда өлім жазасы 2018 жылы заңсыз деп жарияланды. Уолла-Уолладағы ең танымал тұтқын – «Грин-Ривер қастандықшысы» деп аталған серийлі кісі өлтіруші Гэри Риджвей, ол 2003 жылы өлім жазасынан құтылу үшін 48 әйелді өлтіргенін мойындады. 2023 жылдың желтоқсанына дейін ол сол жерде қамауда болды. 2002 жылдың наурыз айынан бастап бір жыл ішінде Вашингтон штатының жазалау мекемесінде жүзден астам тұтқын мен қызметкер Campylobacter jejuni инфекциясына шалдықты. Осы кезеңде инфекцияның бес ошағы анықталды және генетикалық тестілеу барлық бактериялардың бір-бірінен ешқандай айырмашылығы жоқ екенін көрсетті. Бұл іріңнің көзі белгісіз, бірақ құстардың нәжісі арқылы жұқтыру, сондай-ақ азық-түлік өңдеудің қауіпсіз емес әдістері зерттелді. 2021 жылдың маусым айында ондаған тұтқын жеке камералар бөліміндегі кондиционер жұмыс істемей қалғаннан кейін қатты ыстыққа тап болды. Түрме аумағында температура 40 градустан асты.

Халықтық мәдениетте

"Walla Walla" – The Offspring тобының 1998 жылғы "Americana" альбомындағы сегізінші ән. Ән, көп рет жеңіл жаза алып шыққаннан кейін, "үштен беске дейін" жылға Walla Walla түрмесіне сотталған досына арналған. Бұл түрме швед фильмі "Түнде билеушідегі" бір сахнаны түсіру үшін пайдаланылды.