Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тоқу құралы
Weaving tool
Көктем – тоқу кезінде көлденең жіпті (иір) ұстап жүретін иекті жинақы және ыңғайлы сақтауға арналған құрал. Көктемдер тоқыма жіптерінің арасымен, тоқымаға көлденең жіпті тоқу үшін алға-артқа лақтырылады немесе беріліп алынады. Ең қарапайым көктемдер, "тақта көктемдер" деп аталатын, екі басында иірді ұстауға арналған ойықтары бар, жалпақ, тар тақтайшадан жасалады. Күрделірек көктемдерге мата тоқымасы немесе пирн енгізіледі. АҚШ-та көктемдер көбінесе гүлдейтін иттің ағашынан жасалады, себебі ол қатты, жарылуға төзімді және өте тегіс болуы үшін жылтыратуға болады. Ұлыбританияда көктемдер әдетте шаған, жиде немесе хурмадан жасалған.
A shuttle is a tool designed to neatly and compactly store a holder that carries the thread of the weft yarn while weaving with a loom. Shuttles are thrown or passed back and forth through the shed, between the yarn threads of the warp in order to weave in the weft. The simplest shuttles, known as "stick shuttles", are made from a flat, narrow piece of wood with notches on the ends to hold the weft yarn. More complicated shuttles incorporate bobbins or pirns. In the United States, shuttles are often made of wood from the flowering dogwood, because it is hard, resists splintering, and can be polished to a very smooth finish. In the United Kingdom shuttles were usually made of boxwood, cornel, or persimmon.
Ұшатын шатл
Бастапқыда шатлдар қолмен беріліп-алынатын. Алайда, 1733 жылы Джон Кей ұшатын шатл енгізілген тоқыма станогын ойлап тапты. Бұл шатл жіптердің арасымен лақтырылып, осы арқылы әлдеқайда кең матаны жылдам тоқуға және машинамен тоқу станогын жасауды жеңілдетті. Ауа және су арқылы жұмыс істейтін тоқыма станогы үлкен өндірістерде кеңінен қолданылса да, көптеген компаниялар әлі де ұшатын шатл тоқыма станогын пайдаланады. Бұл, көбінесе, олардың жаңа станоқтарға қарағанда күтуге оңай болуымен байланысты. Қазіргі заманғы ұшатын шатл тоқыма станогында шатлдың өзі дөңгелек болаттан жасалған, ал арт жағында жіпті (немесе "пик") ұстап тұратын ілгек болады.
Shuttles were originally passed back and forth by hand. However, John Kay invented a loom in 1733 that incorporated a flying shuttle. This shuttle could be thrown through the warp, which allowed much wider cloth to be woven much more quickly and made the development of machine looms much simpler. Though air jet and water jet looms are common in large operations, many companies still use flying shuttle looms. This is due in large part to their being easier to maintain than the more modern looms. In modern flying shuttle looms, the shuttle itself is made of rounded steel, with a hook in the back which carries the filler, or "pick."
Денсаулық сақтау мәселелері
Тоқымашылардың пирн ауыстырғанда шаттлдың тесігінен жіпті ауыздарымен тарту амалы, "шаттлды сүйген" деп аталып, аурулардың таралуына себеп болды.
The act of "kissing the shuttle", in which weavers used their mouths to pull thread through the eye of a shuttle when the pirn was replaced, contributed to the spread of disease.